Znaczenie słowa, wyrazuna A

  • Znaczenie a sczastie było tak wozmożno tak blizko Definicja wozmożno, tak blizko! ros., a szczęście było tak dostępne, tak blisko!   Etym. - z Puszkina (Eugeniusz Oniegin 6, 47), 1833 r
  • Znaczenie Abditorium Definicja   abditorium Kośc rz.kat. skrzynia na relikwie.   Etym. - późn.łac. od łac. abdere 'ukrywać; chować
  • Znaczenie Affirmatim Definicja   affirmatim łac., twierdząco
  • Znaczenie ach mein lieber Augustin Definicja   ach, mein lieber Augustin zobacz o du, lieber Augustin
  • Znaczenie Adiectivum Definicja   adiectivum łac., gram. przymiotnik
  • Znaczenie Airbus Definicja autobus powietrzny, samolot odrzutowy do przewożenia pasażerów na krótkie a. średnie odległości.   Etym. - ang. 'jw.'; air
  • Znaczenie Noire Afrique Definicja   Afrique noire zobacz l'Afrique noire
  • Znaczenie Reakcja Aha Definicja   aha! reakcja zobacz reakcja aha
  • Znaczenie Aidedecamp Definicja aide-de-camp [wym. e:d dö kã] fr., adiutant
  • Znaczenie Aioli Definicja sos prowansalski, rodzaj majonezu, mocno przyprawiony czosnkiem, podawany zazw. do ryby.   Etym. - fr. (1965) z prowans. ai
  • Znaczenie Akw Definicja   AKW(A)-, AKWE-, AKWI- w złożeniach: woda; wodo-; wodny.   Etym. - łac. aqua dpn. aquae 'woda'; por. okowita
  • Znaczenie Band Star All Definicja All Star Band ang., [wym. o:l...] orkiestra jazzowa złożona z solistów (dosł. z samych gwiazd
  • Znaczenie Zarathustra Sprach Also Definicja Also sprach Zarathustra nm., Tako rzecze Zaratustra; zobacz zoroastryzm.   Etym. - tytuł pracy (1883-91) F. W. Nietzschego
  • Znaczenie Amentes Amantes Definicja zakochani (są jak) szaleńcy.   Etym. - parafr. z Plauta (Kupiec, Prolog, 81) a. Terencjusza (Dziewczyna z Andros, 1, 3, 13
  • Znaczenie Amontillado Definicja amontillado rodzaj białego, wytrawnego jerezu.   Etym. - hiszp.; a- zobacz ad-; montilla 'jw.', od nazwy miasta w Hiszpanii
  • Znaczenie Analgezja Definicja   analgezja med. niewrażliwość na ból; znieczulenie.   Etym. - gr. analgesía 'jw.'; an- zobacz a-; zobacz -alg
  • Znaczenie Coeptis Annuit Definicja Bóg) spojrzał życzliwie na nasze przedsięwzięcie.   Etym. - z Eneidy, 9, 625 Wergiliusza; użyte jako dewiza wielkiej pieczęci
  • Znaczenie Antikol Definicja   antikol zobacz antabus
  • Znaczenie Apoftegmat Definicja zwięzła, jędrna przypowieść pouczająca; zwięzłe, wyraziste, trafne powiedzenie (por. bon mot; aforyzm).   Etym. - gr. apóphtegma
  • Znaczenie Armeria Definicja   armeria n.łac., bot. zawciąg
  • Znaczenie Aschermittwoch Definicja   Aschermittwoch zobacz Ash Wednesday
  • Znaczenie Atou Definicja   ATOU akronim łac. Adoptio Per Transferationem Ovulum in Utero 'odopcja poprzez przeniesienie zarodka do macicy'; por. FIVETE
  • Znaczenie Porteur Au Definicja au porteur fr., na okaziciela
  • Znaczenie aufgeschoben ist nicht aufgehoben Definicja aufgeschoben ist nicht aufgehoben nm., co się odwlecze, to nie uciecze
  • Znaczenie Ażio Definicja   ażio(taż) zobacz agio
  • Znaczenie Adiabatyczny Definicja odbywający się bez wymiany ciepła z otoczeniem.   Etym. - gr. adiábatos 'nie do przebycia'; zobacz a-; diábatos 'do przebycia
  • Znaczenie Amikt Definicja   amikt zobacz humerał.   Etym. - śrdw.łac. amictus od łac. 'płaszcz' z p.p. od amicire 'okryć, przyodziać
  • Znaczenie Aśrama Definicja ustronie, gdzie przebywa znany guru razem z uczniami; cztery idealne fazy, na które dzieli się żywot "dwakroć zrodzonego
  • Znaczenie Aspiryna Definicja polopiryna, kwas acetylosalicylowy, środek przeciw gorączce, bólom i gośćcowi.   Etym. - nm. Aspirin 'jw.' nazwa handl.: a(cetyl
  • Znaczenie Apoteoza Definicja jakiejś osoby za bóstwo (gr. hērōs, łac. divus); ubóstwienie; idealizacja, gloryfikacja; przest. teatr. uroczysta scena końcowa
  • Znaczenie Alraune Definicja   alraune zobacz mandragora.   Etym. - nm. Alraun(e) bot. 'mandragora; pokrzyk'; od st.g.nm. imienia żeńskiego
  • Znaczenie Antyszambrowanie Definicja przest. długie wyczekiwanie w przedpokojach, poczekalniach na audiencję, posłuchanie, rozmowę z osobami ustosunkowanymi
  • Znaczenie Anemia Definicja niedokrwistość; niedostatek hemoglobiny i krwinek czerwonych we krwi.   Etym. - gr. anhaimía 'bezkrwistość'; an- zobacz a
  • Znaczenie Ambit Definicja archit. nawa, krużganek, wąskie przejście obiegające od tyłu prezbiterium, oddzielone od niego arkadami a. murem.   Etym. - łac
  • Znaczenie Apo Definicja oddalony, odległy (od); oddzielony, oddzielny; chem. utworzony (z), związany (z).   Etym. - gr. apó 'od'; niekiedy ap- przed
  • Znaczenie Autocasco Definicja autocasco, ubezpieczenie samochodu od wypadku, kradzieży i tak dalej   Etym. - z auto(mobil) i hiszp. casco 'kask; ubezpieczenie
  • Znaczenie Dagewesen Schon Alles Definicja dagewesen nm., wszystko to już było.   Etym. - ze sztuki Uriel Acosta (1846 r.) pisarza nm. Karola Gutzkowa (1811-78); słowa
  • Znaczenie Irato Ab Definicja ab irato łac., w gniewie, w afekcie
  • Znaczenie Ad Definicja   A.D. zobacz Anno Domini
  • Znaczenie Adverbium Definicja   adverbium łac., gram. przysłówek
  • Znaczenie Perennius Aere Definicja   aere perennius zobacz exegi monumentum
  • Znaczenie Tempore Illo Ab Definicja od tej pory. ab intestato łac., prawn. (dziedziczenie) bez testamentu, ustawowe. ab initio łac., od początku. ab incunabulis
  • Znaczenie Artretyzm Definicja dna, skaza moczanowa (por. chiragra; podagra).   ARTR(O)- w złożeniach: anat. staw.   Etym. - gr. arthrítis 'artretyzm' od
  • Znaczenie Akonit Definicja   akonit bot. tojad.   Etym. - łac. aconitum 'jw.' z gr. akóniton 'jp
  • Znaczenie Aleksyna Definicja   aleksyna zobacz komplement
  • Znaczenie Alkoran Definicja   Alkoran zobacz Koran
  • Znaczenie Alme Definicja   alme arab., zawodowa muzykantka egipska
  • Znaczenie Conditae Urbis Anno Definicja   anno urbis conditae zobacz ab urbe
  • Znaczenie Apsaras Definicja pierw. nimfy wodne, później śpiewaczki i tancerki zamieszkujące niebo Indry, partnerki gandharwów, muzykantów niebiańskich
  • Znaczenie Libro Aperto Definicja   aperto libro zobacz ad aperturam libri
  • Znaczenie Archaizm Definicja   archaizm przestarzała, wyszła z użycia forma jęz.; por. anachronizm
  • Znaczenie Argał Definicja   argol, argał, mong., wysuszony nawóz wielbłądzi a. bydlęcy, wykorzystywany jako opał, zwł. w Azji Środkowej
  • Znaczenie amor patriae nostra lex Definicja amor patriae nostra lex łac., miłość ojczyzny naszym prawem.   Etym. - napis na frontonie Biblioteki Krasińskich w Warszawie
  • Znaczenie Plures Ad Abiit Definicja abiit ad plures łac., przyłączył się do większości (jest to umarł).   Etym. - z Petroniusza (Uczta Trymalchiona, 42, 5
  • Znaczenie Asparagus Definicja   asparagus bot. szparag.   Etym. - łac. 'jw.' z gr
  • Znaczenie Ataszat Definicja   ataszat zobacz attaché
  • Znaczenie Aut Aut Definicja aut - aut łac., lub - lub
  • Znaczenie Rock Art Definicja muzyki rockowej, która użytkuje przedmioty muzyki tradycyjnej a. klasycznej, zwł. w stylu instrumentacji.   Etym. - amer. ang
  • Znaczenie Azan Definicja   azan arab., w islamie - wezwanie do modlitwy ogłaszane poprzez muezzina z minaretu 5 razy na dzień
  • Znaczenie Artezyjskie Definicja wody) wody gruntowe, głębinowe, zamknięte pomiędzy dwiema warstwami nieprzepuszczalnymi, będące pod ciśnieniem hydrostatycznym
  • Znaczenie Exemplum Ad Definicja np.. ad fontes łac., (sięgać) do źródeł. ad finem łac., do końca. ad extremum łac., na koniec, na ostatek, wreszcie, ostatecznie
  • Znaczenie Aszraf Definicja   aszraf zobacz szeryf 1
  • Znaczenie Abdominalny Definicja   abdominalny brzuszny.   Etym. - łac. abdomen dpn. abdominis 'brzuch
  • Znaczenie Gratin Au Definicja au gratin fr., zapiekany (o potrawie), zwł. pokryty tartą bułką, masłem, serem, po czym zapiekany
  • Znaczenie Capite A Definicja a capite zobacz akapit. a capite ad calcem łac., od głowy do obuwia; od stóp do głów; w całości, całkiem
  • Znaczenie Alta Acqua Definicja acqua alta wł. dosł. 'wysoka woda', zwł. o częstych powodziach zatapiających historyczne śródmieście Wenecji
  • Znaczenie Ajatollah Definicja   ajatollah przywódca religijny szyitów w Iranie.   Etym. - n.pers. z arab., dosł. 'symbol Boga
  • Znaczenie Ampelografia Definicja   ampelografia nauka o winorośli.   Etym. - n.łac. 'jw.'; gr. ámpelos 'winna latorośl'; zobacz -graf
  • Znaczenie Flores Temporis Alieni Definicja alieni temporis flores łac., kwiaty minionej epoki, minionego czasu
  • Znaczenie Aloha Definicja   aloha (hawajski) miłość, przyjaźń; delikatność, takt; stosowane jako powitanie i pożegnanie na Hawajach
  • Znaczenie Naturel Au Definicja au naturel fr., [wym. o natürel] (o potrawach i napojach) w stanie naturalnym, bez sosów i przypraw; (o ludziach, żart.) nago
  • Znaczenie Ar Definicja   ar jednostka miary powierzchni (=100 m2) w systemie metrycznym.   Etym. - fr. are 'jw.' z łac. area, zobacz areał
  • Znaczenie Arnika Definicja   arnika (górska) bot. kupalnik górski, "pomórnik".   Etym. - n.łac. arnica 'jw
  • Znaczenie Home At Definicja at home ang., [wym. ethoum] dosł. w domu; w ojczyźnie; (na zawiadomieniach): przyjmuje, gotów na przyjęcie gości
  • Znaczenie Symbolicum Animal Definicja animal symbolicum łac. zwierzę symbolizujące.   Etym. - z Ernsta Cassirera (Esej o człowieku 1, 2), 1944 r
  • Znaczenie Antylogia Definicja   antylogia zobacz oksymoron.   Etym. - gr. antilogía 'sprzeczka; sprzeczność'; zobacz anty-; log-; -log
  • Znaczenie Argot Definicja argot fr. [wym. argo] żargon; gwara środowiskowa, zwł. miejska; por. slang
  • Znaczenie Cano Virumque Arma Definicja arma virumque cano łac., broń i męża opiewam.   Etym. - początek Eneidy Wergiliusza
  • Znaczenie Gogo A Definicja à gogo fr., pod dostatkiem, w bród, w obfitości, do woli
  • Znaczenie Contrario A Definicja a contrario łac., przeciwnie
  • Znaczenie Clos Huis A Definicja à huis clos fr., [wym. a üi klo] przy drzwiach zamkniętych, bez wstępu dla publiczności
  • Znaczenie Perdus Fonds A Definicja à fonds perdus fr., na straty, na przepadłe; (wypłata) bez widoków na odzyskanie pieniędzy a. otrzymanie innego ekwiwalentu
  • Znaczenie Interim Ad Definicja ad interim łac. tymczasowy, chwilowy; (istotny a. funkcjonujący) tymczasowo
  • Znaczenie Afront Definicja   afront uchybienie, ubliżenie, zniewaga, obelga.   Etym. - fr. affront 'jw.; hańba'; zobacz ad-; łac. frons, zobacz fronton
  • Znaczenie Afrykata Definicja   afrykata jęz. spółgłoska zwarto-szczelinowa, na przykład ć.   Etym. - łac. affricatus, p.p. od affricare 'pocierać
  • Znaczenie Infinitum Ad Definicja ad infinitum łac., do nieskończoności; bez końca, bez granic
  • Znaczenie Kto Sudji A Definicja a kimż są ci sędziowie? (por. quis custodiet ipsos custodes?).   Etym. - z Gribojedowa (Mądremu biada, 2, 5); słowa Czackiego
  • Znaczenie Afryt Definicja   afryt, efryt, ifryt w wierzeniach muzułm. okrutny demon, niedobry duch.   Etym. - arab. ifrit 'jw
  • Znaczenie Ignorantiam Ad Definicja   ad ignorantiam zobacz argumentum
  • Znaczenie Cappella A Definicja kap...] (utwór chóralny) bez akompaniamentu, bez towarzyszenia instrumentów.   Etym. - wł. 'na sposób kościelny'; cappella
  • Znaczenie Vista A Definicja a vista wł., (wykonanie utworu z nut) bez przygotowania; (a) prima vista; por. ad aperturam libri
  • Znaczenie a Waska słuszajet da jest Definicja a Was'ka słuszajet da jest ros., a Maciek słucha i żre (tł. Stanisława Kaczkowskiego).   Etym. - z Kryłowa (Kot i kucharz
  • Znaczenie Directe Action Definicja action directe fr., polit., ekon. bezpośrednia (gwałtowna) interwencja
  • Znaczenie a Daniel come to judgement Definicja judgement! ang., Daniel przyszedł nas rozsądzić!; zobacz Daniel.   Etym. - z Szekspira (Kupiec wenecki, 4, 1); Szajlok o Porcji
  • Znaczenie A Definicja   A- (przed samogł. AN-) w złożeniach: nie-; bez-; przeczenie; brak; zobacz ab-; ad-.   Etym. - gr. a-, an- 'jw
  • Znaczenie a fructibus eorum cognoscetis eos Definicja a fructibus eorum cognoscetis eos łac., z owoców ich poznacie je.   Etym. - z Wulgaty (Ew. wg Mat., 7, 15 i 20
  • Znaczenie Cheval A Definicja konno'; wojsk. (kolumna żołnierzy maszerująca) po obu stronach drogi a. rzeki; (w rulecie - opłata umieszczona) na linii
  • Znaczenie Jour A Definicja à jour fr., [wym. a żu:r] (księgowość, statystyka i tym podobne, prowadzone) na bieżąco, dziennie bieżący, bez zaległości
  • Znaczenie a horse a horse my kingdom for a horse Definicja a horse! a horse! my kingdom for a horse! ang., konia! konia! moje królestwo za konia!   Etym. - z Szekspira (Ryszard III, 5, 4
  • Znaczenie Fresco A Definicja a fresko] (dosł. na świeżym); metoda malarstwa ściennego na świeżym, jeszcze wilgotnym tynku (por. fresk; al secco
  • Znaczenie Discretion A Definicja à discretion fr., [wym. a diskresja] dowolnie, do własnego uznania; por. dyskrecjonalny
  • Znaczenie Marche Bon A Definicja à bon marché fr., tanio
  • Znaczenie Giorno A Definicja a giorno wł., [wym. a dżorno], (oświetlony) jak w dzień
  • Znaczenie Conto A Definicja a conto wł., [wym. a konto] na poczet, na rachunek należności
  • Znaczenie Deux A Definicja à deux fr., [wym. a dö:] we dwoje, sam na sam
  • Znaczenie a bon entendeur salut Definicja à bon entendeur salut fr., kto zrozumiał, niech korzysta; mądrej głowie dość dwie słowie; por. dictum sapienti sat est
  • Znaczenie A noir E blanc I rouge U vert O bleu voyelles Definicja rouge, U vert, O bleu, voyelles fr., samogłoski: A czarne, E białe, I czerwone, U zielone, O niebieskie.   Etym. - z sonetu
  • Znaczenie A la recherche du temps perdu Definicja temps perdu fr., W poszukiwaniu straconego czasu (tł. Boya-Żeleńskiego).   Etym. - ogólny tytuł wielotomowego cyklu powieściowego
  • Znaczenie Vista Prima A Definicja a prima vista zobacz a vista
  • Znaczenie Outrance A Definicja à outrance fr., do ostateczności, do ostatka
  • Znaczenie a la bonne heure Definicja fr., okrzyk, wyrażający zadowolenie, aprobatę, chętne przyzwolenie. à la derobée fr., ukradkiem, po kryjomu. à la carte fr., [wym
  • Znaczenie a posse ad esse Definicja a posse ad esse łac., od możliwości do rzeczywistości
  • Znaczenie Letuve A Definicja à l'étuvé fr., (potrawa duszona a. gotowana) na parze
  • Znaczenie Propos A Definicja à propos fr., [wym. a propo] (powiedzieć co) przy sposobności, w związku z (tym) tematem, notabene; w samą porę, odpowiednio
  • Znaczenie Sauvette La A Definicja à la sauvette fr., pospiesznie; potajemnie, ukradkiem
  • Znaczenie Imparo Ancora Definicja ancora imparo wł., często się jeszcze uczę; por. wiek żywi, wiek uczis'...   Etym. - ulubione jakoby powiedzenie Michała Anioła
  • Znaczenie a propos de bottes Definicja fr., (mówić) dosł. na temat butów; bez związku z tematem, nie na temat; por. dywagacja.   Etym. - komediopisarz fr. Jean François
  • Znaczenie Ouvert Livre A Definicja wyłożyć treść zaraz) po otwarciu książki (obcego pisarza, klasyka); bez przygotowania; por. ad aperturam libri
  • Znaczenie Grecque La A Definicja à la grecque fr., dosł. 'po grecku', (potrawa) gotowana w oliwie z ziołami i sokiem cytrynowym a. z octem
  • Znaczenie a mensa et toro Definicja a mensa et toro łac., od stołu i łoża; zobacz separatio
  • Znaczenie Part A Definicja à part fr., [wym. a pa:r] oddzielnie, osobno; na bok; na uboczu; z wyjątkiem, prócz
  • Znaczenie Rebours A Definicja à (a. au) rebours fr., na opak, na wspak, na odwrót; wstecz
  • Znaczenie Point A Definicja à point fr., w odpowiednim (dobrym) momencie; (mięso) nie nazbyt dosmażone (dopieczone
  • Znaczenie a ruse ruse et demi Definicja à rusé, rusé et demi fr., na (przechytrzenie) spryciarza (trzeba) półtora spryciarza
  • Znaczenie Hinc Ab Definicja ab hinc łac., od zaraz; od tego miejsca. ab hodierno łac., od dziś. ab hoc et ab hac łac., o tym i owym; tak i siak; trzy po trzy
  • Znaczenie Abakus Definicja kwadratowa płyta na głowicy kolumny, wspierająca arcHITRAW, Tabl. 27; mat. abak, prymitywne liczydło ręczne z kulkami
  • Znaczenie Tergo A Definicja tyłu; (indeks a. t.) ułożony w porządku alfabetycznym nie pierwszych, lecz ostatnich liter wyrazów (na przykład a, ba, baba
  • Znaczenie Abc Definicja   ABC skrót terminu: atomowe, biologiczne i chemiczne (środki bojowe).   Etym. - zobacz atom; biologia; chemia
  • Znaczenie Ab Definicja   AB- w złożeniach: od-; (ruch) od (czegoś); oddzielenie (się); nieobecność; różnica.   Etym. - łac. ab 'od'; por. antabus
  • Znaczenie Abenteuerroman Definicja powieść przygodowa (na przykład W pustyni i w puszczy H. Sienkiewicza); fr. roman d'aventure.   Etym. - nm. 'jw.'; Abenteuer
  • Znaczenie a wy druzja kak ni sadities wsjo w muzykanty nie godities Definicja ni sadities', wsjo w muzykanty nie godities' ros., a wy, przyjaciele, jakkolwiek siadacie, na muzykantów się nie zdacie.   Etym. 
  • Znaczenie a tale of the times of old Definicja of old! ang., opowieść z dawnych czasów!   Etym. - Jamesa Macphersona (Pieśni Osjana), 1760-63 r.; u Aleksandra Puszkina (Rusłan
  • Znaczenie Matrimonii Vinculo A Definicja matrimonii łac., prawn., dosł. (uwolnienie) z więzi małżeńskiej; unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa, bigamii itp
  • Znaczenie ab uno disce omnes Definicja właśc. crimine ab uno...) łac., po tym jednym (przykładzie ich łajdactwa) sądź ich wszystkich.   Etym. - z Wergiliusza (Eneida
  • Znaczenie ab equis ad asinos Definicja ab equis ad asinos łac., z koni na osły; z deszczu pod rynnę
  • Znaczenie Sous A Definicja maszyna automatyczna, której system uruchamia się poprzez wrzucenie w otwór monety; wybrane z tych automatów dają, po wrzuceniu
  • Znaczenie a tort et a travers Definicja fr., na oślep, nieopatrznie, niebacznie. à tout prix fr., za wszelaką cenę; por. coûte que coûte. à tout seigneur tout honneur
  • Znaczenie Abbozzo Definicja wł. 'szkic', plast. szkicowy zarys dzieła sztuki, pierwszy, przybliżony, pobieżny zarys obrazu na płótnie, z grubsza obrobiony
  • Znaczenie Abnegacja Definicja wyrzeczenie się; zaniedbanie się.   abnegat człowiek nie dbający o korzyści, wygody, przyjemności, powierzchowność; flejtuch
  • Znaczenie Abraham Definicja przenieść się na łono Abrahama) żart. umrzeć.   Etym. - z Biblii (Ew. wg Łuk., 16, 22) o Łazarzu; hebr. Abraham 'imię (etymologii
  • Znaczenie Abrazja Definicja działanie fal i przypływów na wybrzeże; por. erozja.   Etym. - śrdw.łac. abrasio 'odskrobywanie' z łac. abradere 'odskrobać
  • Znaczenie Terrier Aberdeen Definicja ang., terier szkocki o krótkich nogach, sztywnej i długiej sierści, potężnych szczękach i dużej głowie z małymi sterczącymi
  • Znaczenie Abort Definicja przerwanie ciąży; skrobanka.   Etym. - łac. abortus 'płód przedwcześnie wydany, nieżywy' od aboriri 'zniknąć; poronić'; zobacz
  • Znaczenie Abominacja Definicja obrzydzenie, wstręt, odraza.   Etym. - późn.łac. abominatio 'jw.' od abominari 'odżegnywać się od czegoś jako od złej wróżby; nie
  • Znaczenie Abiogeneza Definicja   abiogeneza biol. samorództwo.   abiogenny samorodny.   abiotyczny ekol. nieożywiony.   Etym. - zobacz a-; bio-; geneza
  • Znaczenie Aborygeni Definicja ludność pierwotna, rdzenna; tuziemcy, tubylcy, krajowcy; autochtoni.   Etym. - łac. aborigines 'pierwsi mieszkańcy, założyciele
  • Znaczenie Abiturient Definicja kończący szkołę średnią; maturzysta.   Etym. - śrdw.łac. abituriens dpn. abiturientis 'mający odejść' z łac. abitus 'odjazd
  • Znaczenie Ablegier Definicja   ablegier ogrod. odkład; por. aplegier(ek).   Etym. - nm. Ableger 'jw.' od ablegen 'złożyć; zdjąć'; ab- 'od-'; legen 'kłaść
  • Znaczenie Abisalny Definicja abysalny, denny, dotyczący głębin oceanu (poniżej 1000 m); (por. bentos; litoral; nerytyczny; pelagial).   Etym. - śrdw.łac
  • Znaczenie Affidavit Definicja äfidejwit] dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą   Etym. - ang. 'jw.' ze śrdw.łac. 'on przysiągł' 3. os. l.poj
  • Znaczenie Abulia Definicja chorobliwy brak a. niedostatek woli, niemożność podejmowania decyzji i urzeczywistnienia zamierzeń.   Etym. - gr. aboulía
  • Znaczenie Absolwent Definicja kto ukończył szkołę, kurs, uczelnię; por. absolutorium.   Etym. - łac. absolvens dpn. absolventis p.pr. od absolvere, zobacz
  • Znaczenie Abstynent Definicja człowiek wstrzemięźliwy, powstrzymujący się od czegoś, zwł. od picia alkoholu, palenia tytoniu; zwolennik abstynencji
  • Znaczenie Abrewiacja Definicja skrót wyrazu w piśmie.   abrewiatury mechanizm skrótów używanych w grafice staroż. i śrdw.; muz. skróty notacyjne w nutach.  
  • Znaczenie Nota Absque Definicja absque nota łac., bibl. (książki) bez oznaczenia (roku i miejsca wydania
  • Znaczenie Absynt Definicja spirytusowa na ziołach aromatycznych, piołunówka.   Etym. - fr. absinthe 'piołun; absynt' z gr. apsinthion 'piołun
  • Znaczenie Absces Definicja wrzód.   Etym. - łac. abscessus 'ustępujący, odchodzący; jw.' od abscedere 'odstępować, uchodzić (także o "humorach"
  • Znaczenie Abrogacja Definicja odwołanie, zniesienie, uchylenie ustawy, przepisu prawnego, wyroku.   Etym. - łac. abrogatio 'odwołanie' z abrogare 'znieść
  • Znaczenie Omen Absit Definicja absit omen łac., oby nie w niedobrą godzinę, na psa urok; por. mala avi
  • Znaczenie Abstrakt Definicja informatyce) streszczenie dokumentu; filoz. powszechnik, abstrakcja.   Etym. - ang. abstract 'streszczenie; abstrakcja' z łac
  • Znaczenie Absurd Definicja niedorzeczność, nonsens, bzdura; lit., filoz. termin określający absurdalność a. bezcelowość kondycji ludzkiej z egzystencjalnego
  • Znaczenie abusus non tollit usum Definicja abusus non tollit usum łac., nadużycie nie niweczy prawa do właściwego użycia
  • Znaczenie achtundachtzig Professoren Vaterland du bist verloren Definicja Professoren: Vaterland, du bist verloren nm., 88 profesorów, ojczyzno, jesteś zgubiona.   Etym. - "Deutsche Rundschau"
  • Znaczenie Acheiropita Definicja acheiropoieta plast. w sztuce chrześc. - obraz z wyobrażeniem głowy Chrystusa, zazw. późnobizantyjski, uważany późn. za powstały
  • Znaczenie Movebo Acheronta Definicja   Acheronta movebo zobacz flectere si nequeo
  • Znaczenie Achates Definicja   Achates zobacz fidus Achates
  • Znaczenie Fabula Est Acta Definicja acta est fabula łac., sztuka jest odegrana, skończona; por. finita la commedia
  • Znaczenie Dinitie Achats Definicja bezprawne operacje giełdowe osób mających dostęp do poufnych informacji dzięki "przeciekom" a. uprawianemu zawodowi
  • Znaczenie Mail Air Definicja air mail [wym. ee mejl] poczta lotnicza.   Etym. - ang. 'jw.'; air 'powietrze' z gr. aēr, zobacz aero-; ang. mail 'poczta
  • Znaczenie Acedia Definicja duchowa) apatia i obojętność; lenistwo zapowiadające degrengoladę.   Etym. - gr. akēdía, akedeía, 'beztroska'; zobacz a-; kēdos
  • Znaczenie Achromatyczny Definicja układ) nie dający rozszczepienia na barwy widma, bezbarwny.   Etym. - gr. achrōmatos 'bezbarwny'; zobacz a-; chrom
  • Znaczenie Accusativus Definicja gram. biernik accusativus tromtadraticus łac. makaroniczna, gram., żart. biernik tromtadracki, użyty błędnie zamiast poprawnego
  • Znaczenie Achtel Definicja   achtel dawn. ósma część beczki, miara cieczy i ciał sypkich; beczułka.   Etym. - nm. Achtel 'ósma część' od ach '8
  • Znaczenie Taceas Ut Accipis Definicja accipis, ut taceas łac., płacą ci za to, abyś milczał.   Etym. - z Marcjalista (Epigramy, 1, 95
  • Znaczenie Activite Definicja sztuka akcji, pochodzące z happeningu akcje o przebiegu zaplanowanym, akcje-zabawy, akcje-metafory, akcje-prowokacje pokrewne
  • Znaczenie Graecas Calendas Ad Definicja   ad Calendas Graecas zobacz ad Kalendas
  • Znaczenie Lotion Aftershave Definicja after-shave lotion [wym. szejw] ang., płyn po goleniu; zobacz lotion
  • Znaczenie Tetigisti Rem Acu Definicja acu rem tetigisti łac., dotknąłeś rzeczy igłą, jest to trafiłeś w sens
  • Znaczenie Absurdum Ad Definicja twierdzenie, rozumowanie doprowadzone) do niedorzeczności, do punktu, gdzie (jego) fałszywość staje się oczywista; por. reductio
  • Znaczenie Ad Definicja złożeniach: do; przy; ruch ku czemu; bonus, uzupełnienie; bliskość; początek działania.   Etym. - łac. 'jw.'; ac- przed c, q; af
  • Znaczenie Apostolorum Limina Ad Definicja ad limina apostolorum łac., do progów apostolskich; (podróż sprawozdawcza biskupa; pot. wszelka pielgrzymka) do Rzymu
  • Znaczenie Hominem Ad Definicja   ad hominem zobacz argumentum
  • Znaczenie Leones Ad Definicja ad leones łac., lwom (rzucić na pożarcie
  • Znaczenie ad augusta per angusta Definicja angusta łac., do wielkich (osiągnięć) poprzez wąskie (trudne, kręte dróżki); por. per aspera...   Etym. - z Wiktora Hugo (Hernani
  • Znaczenie Deliberandum Ad Definicja ad deliberandum łac., do rozważenia, do rozpatrzenia
  • Znaczenie Baculum Ad Definicja   ad baculum zobacz argumentum
  • Znaczenie Lib Ad Definicja łac., w dowolnej ilości, bez ograniczeń; ile dusza zapragnie; muz., teatr. do zmiany a. opuszczenia, wg uznania wykonawcy
  • Znaczenie Inquirendum Melius Ad Definicja ad melius inquirendum łac., po bliższym, dokładniejszym zbadaniu
  • Znaczenie Annos Multos Ad Definicja ad multos annos łac., (życzenie) wielu lat życia. ad nauseam łac. (aż) do mdłości, do obrzydzenia; por. usque ad nauseam
  • Znaczenie Libri Aperturam Ad Definicja a. aperto libro) łac., (wyłożyć treść zaraz) po otwarciu książki (obcego pisarza, klasyka); bez przygotowania (por. à livre
  • Znaczenie ad maiorem Dei gloriam Definicja ad maiorem Dei gloriam łac., na większą chwałę bożą.   Etym. - dewiza twórcy zakonu jezuitów św. Ignacego Loyoli (1491-1556
  • Znaczenie Depositum Ad Definicja ad depositum łac., do przechowania, na przechowanie
  • Znaczenie Eundem Ad Definicja przyjąć na uniwersytet, do jakiejś instytucji, organizacji) na ten sam (stopień w hierarchii), z tą samą rangą, na to samo
  • Znaczenie Adhortacja Definicja upomnienie, zachęta.   Etym. - łac. adhortatio 'jw.' od adhortari 'napominać, zachęcać'; zobacz ad-; hortari 'jp
  • Znaczenie Adept Definicja początkujący, praktykant (w nauce, sztuce, zawodzie); wyznawca (sekty), zwolennik (doktryny, kierunku filoz., partii
  • Znaczenie Adat Definicja prawo jakigoś regionu zamieszkanego poprzez muzułmanów; prawo zwyczajowe, tradycyjny, niepisany kodeks regulujący stosunki społ
  • Znaczenie Addenda Definicja   addenda przypisy, bonusy, załączniki.   Etym. - łac. l.mn. r.nij. od addendus, gerundivum od addere 'dodawać
  • Znaczenie Vocem Ad Definicja ad vocem łac., co się tyczy; w kwestii
  • Znaczenie Mentem Servare Aequam Definicja mentem łac., (pamiętaj) zachowywać równowagę duchową (w trudnych przypadkach).   Etym. - wg Pieśni 2, 3, 1 Horacego
  • Znaczenie Adidasy Definicja   adidasy (młodzieżowe) obuwie sportowe.   Etym. - od nazwy handl. Adidas
  • Znaczenie Choroba Addisona Definicja med. cisawica, przewlekła niewydolność nadnerczy.   Etym. - od nazwiska Thomasa Addisona (1739-1860), lekarza ang., który opisał
  • Znaczenie Adagium Definicja   adagium łac., dawn. przysłowie
  • Znaczenie Addytywny Definicja rezultatem sumowania składników, sumą ich treści; por. leksykalizacja.   Etym. - późn.łac. additivus 'dodający' z łac. additus p
  • Znaczenie Addio Definicja do widzenia, żegnaj(cie).   Etym. - wł. 'jw.' od a Dio 'z Bogiem'; a, zobacz ad-; Dio 'Bóg' z łac. deus, zobacz deizm
  • Znaczenie Adieu Definicja przest. bądź zdrów; żegnaj(cie).   Etym. - fr. 'jw.'; a- z à 'do', zobacz ad-; Dieu 'Bóg' z łac. deus, zobacz deizm
  • Znaczenie Adekwatny Definicja odpowiedni, zgodny, przystosowany, ściśle dopasowany.   Etym. - łac. addaequatus p.p. od adaequare 'zrównać'; zobacz ad-; aequare
  • Znaczenie Adiudykacja Definicja decyzja sąd. przyznająca prawo własności.   Etym. - późn.łac. adiudicatio 'jw.' od adiudicare 'przysądzać'; zobacz ad
  • Znaczenie Adwersarz Definicja przeciwnik.   Etym. - łac. adversarius 'przeciwnik' od adverter 'obracać ku czemu; po-, przestrzegać'; zobacz ad-; vertere
  • Znaczenie Admonicja Definicja napomnienie, nagana, reprymenda.   Etym. - łac. admonitio 'ostrzeżenie' od admonēre 'napominać; ostrzegać'; zobacz ad-; monēre
  • Znaczenie Adoracja Definicja uwielbienie, zachwyt; Kośc. rz.kat. latria; ceremonia oddawania czci boskiej.   adorator wielbiciel.   adorować.   Etym. - łac
  • Znaczenie Admiralicja Definicja władze naczelne (ministerstwo) marynarki woj., floty (na przykład w Anglii); gmach admiralicji; korpus admirałów, najwyższych
  • Znaczenie Adrenalina Definicja wydzielany poprzez rdzeń nadnerczy, przyspieszający i wzmacniający pracę serca, zwężający naczynia krwionośne.   Etym. - zobacz
  • Znaczenie Admor Definicja nazwa stosowana poprzez chasydów na oznaczenie cadyka.   Etym. - akronim hebr. wyrazów znaczących: 'nasz pan, nauczyciel i
  • Znaczenie Advocaat Definicja holenderski napój z brandy, jajek, cukru z wanilią i kawą.   Etym. - hol. skr. od advocatenborrel; advocaat 'adwokat'; borrel
  • Znaczenie Adsorpcja Definicja powierzchniowe zagęszczanie się substancji na granicy dwu faz (na przykład stałej i gazowej).   Etym. - zobacz ad-; absorpcja
  • Znaczenie Admiracja Definicja uwielbienie, zachwyt.   admirować przest. podziwiać, uwielbiać.   Etym. - łac. admiratio 'podziw' od admirari 'podziwiać
  • Znaczenie Adiustować Definicja przygotować tekst do druku pod względem ortograficznym, interpunkcyjnym, stylistycznym i graficznym, dokonać adiustacji.   Etym. 
  • Znaczenie Adyton Definicja sanktuarium gr., do którego miały dostęp tylko osoby bezpośrednio powiązane z kultem; część świątyni gr., gdzie mieściła się
  • Znaczenie Adynata Definicja folklorze - motywy humorystyczne oparte na nonsensie i dlatego rozśmieszające (por. Miles gloriosus, Münchhausen, Schlaraffenland
  • Znaczenie Afirmacja Definicja potwierdzenie, zgoda, uznanie, aprobata.   afirmatywa przest. w głosowaniu: symbol zgody, poparcia (biała gałka); por. negatywa
  • Znaczenie Afelium Definicja   afelium zobacz aphelium
  • Znaczenie Aegikranion Definicja egi...] plast. staroż. przedmiot dekoracyjny w kształcie koziej (a. baraniej) czaszki, zazw. na ołtarzach bóstw urodzaju; por
  • Znaczenie Affreux Definicja biały najemnik na żołdzie któregoś z krajów afrykańskich.   Etym. - fr. 'okropny, potworny; (około 1960) jw.' z aluzją do wyrazu
  • Znaczenie Afereza Definicja zanik jednej a. kilku głosek na początku wyrazu; por. synkopa.   Etym. - późn.łac. aphaeresis 'jw.' z gr. aphaíresis 'dosł
  • Znaczenie Afekt Definicja mocne, ale krótkotrwałe wzruszenie, uniesienie; emocje, uczucie wywołane radością, przestrachem, gniewem i tym podobne; przest
  • Znaczenie Suae Aetatis Definicja aetatis suae (XVI) łac., w wieku lat (szesnastu
  • Znaczenie Aficionado Definicja afisjonado] entuzjastyczny zwolennik (zwł. jakiejś gałęzi sportu), miłośnik, amator (na przykład kinoman, meloman, bibliofil
  • Znaczenie Afgani Definicja   afgani waluta afgańska (=100 pul).   Etym. - afg. (pusztu) afghani 'afgański; jw
  • Znaczenie Afonia Definicja   afonia med. brak głosu, utrata głosu.   Etym. - gr. aphōnia 'niemota'; zobacz a-; -fon(ia
  • Znaczenie Afiliacja Definicja powiązania, związki poprzez pośrednie ogniwa; dawn. przyjęcie do rodziny, herbu, loży masońskiej; przyłączenie.   Etym. - śrdw
  • Znaczenie Agelasta Definicja który nie umie się szczerze śmiać ani uśmiechać; człowiek bez poczucia humoru.   Etym. - fr. agelaste 'jw.', słowo ukuty
  • Znaczenie Agitacja Definicja opinię w celu jednania zwolenników dla jakiejś sprawy, idei, poglądu.   agitator.   Etym. - łac. agitator 'poganiacz' od agitare
  • Znaczenie Aforystyczny Definicja mający cechy aforyzmu.   aforyzm zwięzłe zdanie, wyrażające myśl moralną, filoz. i tym podobne, maksyma, sentencja, "złota
  • Znaczenie Agamia Definicja współżycie płciowe nie tworzące stałych par; por. mono-, poligamia.   Etym. - gr. agamía 'celibat' od ágamos 'nieżonaty
  • Znaczenie Afrodyzjak Definicja afrodyzjak, środek (roślina, lek i tak dalej) pobudzający a. wzmagający popęd płciowy.   Etym. - n.łac. z gr. aphrodisiakós
  • Znaczenie Agar Definicja wysuszony wytwór otrzymywany z krasnorostów mórz jap. i chiń., wykorzystywany gł. do przygotowywania stałych pożywek w
  • Znaczenie Agio Definicja ażio, nadwyżka kursu dewiz, obligacji, akcji i tym podobne ponad ich wartość nominalną, będąca, obok spadku kursu poniżej
  • Znaczenie Afrikaans Definicja Burów, od 1925 r. urzędowy (obok ang.) język Republiki Płd. Afryki powstały na bazie dialektów hol. XVII w.   Etym. - afrik
  • Znaczenie Aga Definicja oficerski w sułtańskiej Turcji; tytuł, godność (także relig.) u wschodnich mahometan.   Etym. - tur. 'król; pan; naczelnik (dawn
  • Znaczenie Dei Agnus Definicja baranek boży (jest to Chrystus); początek modlitwy odmawianej w momencie mszy.   Etym. - z Wulgaty (Ew. wg Jana, 1, 29
  • Znaczenie ah il ny plus denfants Definicja d'enfants! fr., ach, nie ma już dzieci (w dzisiejszych czasach)!   Etym. - z Moliera (Chory z urojenia, 2, 11); westchnienie
  • Znaczenie agnosco veteris vestigia flammae Definicja vestigia flammae łac., znów czuję iskrę dawnego płomienia.   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 4, 23); w tł. Dantego; conosco i
  • Znaczenie Agogika Definicja indywidualne odchylenia od tempa i rytmu utworu wprowadzone poprzez wykonawcę, którym towarzyszyć także mogą zmiany dynamiki.  
  • Znaczenie aj Moska znat ona silna czto łajet na słona Definicja ona silna, czto łajet na słona! ros., aj, Mopsik malusi! skoro szczeka na słonia, jak mocny być musi! (tł. Charix).   Etym. - z
  • Znaczenie Agrege Definicja agreże] tytuł naukowy uniwersytetów fr., bel. i in., nadawany kandydatowi na nauczyciela licealnego a. profesora, wykładowcę, na
  • Znaczenie Agnozja Definicja częściowa a. całkowita utrata zdolności rozpoznawania znanych elementów, zwł. dzięki wzroku, słuchu i dotyku, zazw. jako skutek
  • Znaczenie Agrawacja Definicja subiektywne wyolbrzymianie, przejaskrawianie istniejących objawów choroby poprzez pacjenta (nerwicowe a. umyślne); dawn
  • Znaczenie Agrariusz Definicja obszarnik; członek partii polit. właścicieli ziemskich, rolników.   agrarny rolniczy, rolny.   Etym. - łac. agrarius 'rolny' od
  • Znaczenie Agrafia Definicja upośledzenie umiejętności pisania na skutek uszkodzenia odpowiednich ośrodków mózgowych; por. afazja.   Etym. - n.łac. agraphia
  • Znaczenie Agrement Definicja agremã] wstępna zgoda państwa na osobę przedstawiciela dyplomatycznego innego państwa; (por. akredytowanie; persona non grata).  
  • Znaczenie Ahimsa Definicja dżajnizmie, hinduizmie, buddyzmie - zasada niekrzywdzenia, niezabijania istot żywych, realizowana także poprzez Gandhiego jako
  • Znaczenie Ailant Definicja bożodrzew.   Etym. - n.łac. Ailanthus 'jw.' z jęz. mieszkańców wyspy Ambon (na Molukkach) ai lanto dosł. 'drzewo niebiańskie; jw
  • Znaczenie Aja Definicja   aja w Indiach - ind. niańka, służąca (ang. ayah).   Etym. - hindi ājā, āja z port. aia 'guwernantka; niańka; pokojówka
  • Znaczenie Aidememoire Definicja ed memuar] notatka dyplomatyczna, przesyłana dla powtórzenia a. uzupełnienia na piśmie oświadczenia ustnego a. przeprowadzonej
  • Znaczenie Akredytowanie Definicja uwierzytelnienie, udzielenie przedstawicielowi dypl. pełnomocnictwa do pełnienia funkcji; por. agrément.   akredytywa ekon
  • Znaczenie Aizkolaris Definicja   aizkolaris gra baskijska - zawody w rąbaniu drzewa
  • Znaczenie Ajer Definicja   ajer bot. tatarak.   Etym. - ukr. z tur. agyr
  • Znaczenie Ajtiologia Definicja   ajtiologia zobacz etiologia
  • Znaczenie Aid Definicja AID inicjały wyrazów ang.: artificial insemination aby donor 'sztuczne zapłodnienie poprzez dawcę' (1966); por. AIH
  • Znaczenie Ajnsztajn Definicja   ajnsztajn zobacz einstein
  • Znaczenie Aih Definicja AIH inicjały wyrazów ang.: artificial insemination aby husband 'sztuczne zapłodnienie poprzez małżonka' (1966); por. AID
  • Znaczenie Ajent Definicja przedstawiciel, komisant, dziś zwł. w handlu i gastronomii.   ajentura.   Etym. - łac. agens dpn. agentis, zobacz agent
  • Znaczenie Ahaswer Definicja Wieczny Tułacz ze śrdw. legendy, skazany na ustawiczną tułaczkę, bo nie pozwolił, by Chrystus w drodze na Golgotę odpoczął u jego
  • Znaczenie Ajmak Definicja   ajmak mong., jednostka podziału adm.-terytorialnego w Mongolii
  • Znaczenie Akompaniament Definicja wtór, tło muz., uzupełniająca partia instrumentalna towarzysząca melodii, wykonywanej poprzez głos solowy, chór a. instrument muz
  • Znaczenie Akomodacja Definicja przystosowanie się; nastawność soczewki oka, zjawisko przystosowania układu optycznego oka do wyraźnego widzenia.   Etym. - łac
  • Znaczenie Aklimatyzacja Definicja przystosowanie się do zmienionych warunków środowiska, zwł. klimatycznych.   aklimatyzować (się).   Etym. - zobacz ad-; klimat
  • Znaczenie Akcjonariat Definicja polit., mechanizm, gdzie pracownicy firmy są zbiorowym właścicielem części jego akcji.   Etym. - fr. actionnariat 'jw.' od
  • Znaczenie Akcesja Definicja przyjmowanie i rejestracja materiału wpływającego do biblioteki; sygnatura (akcesyjna) na książce; akces.   Etym. - łac. accessio
  • Znaczenie Alkowa Definicja wyodrębniona część większego pomieszczenia: komnata, izdebka, bez okna, przeznaczona na łoże; od XIX w. wnęka, nisza sypialniana
  • Znaczenie Akord Definicja brzmienie (przynajmniej trzech) dźwięków różnej wysokości, dobranych wg zasad harmonii.   akordeon klawiszowy dęty instrument
  • Znaczenie Akcyza Definicja pośredni od pewnych artykułów spożywczych, użytkowych a. usług wliczany w ich cenę; urząd pobierający ten podatek.   Etym. - śrdw
  • Znaczenie Akolita Definicja posiadający ostatnie z tak zwany święceń niższych; przen. pomocnik; zwolennik.   Etym. - gr. akólouthos 'towarzyszący'; por
  • Znaczenie Akr Definicja powierzchni ziemi w rolnictwie państw anglosaskich (4046,9 m 2).   Etym. - ang. acre 'nazwa dawnych miar powierzchni, opartych w
  • Znaczenie Akcyjny Definicja   akcyjny dotyczący akcji; dorywczy, doraźny.   Etym. - zobacz akcja
  • Znaczenie Akselbanty Definicja plecione sznury noszone na ramieniu poprzez generałów, oficerów sztabu gen., adiutantów, żandarmów i tym podobne w niektórych
  • Znaczenie Akson Definicja wypustka komórki nerwowej.   aksonometria perspektywa równoległa: dział geom. wykreślnej, zajmujący się sposobami przedstawiania
  • Znaczenie Akrybia Definicja skrupulatność, pedanteria, ścisłość, zwł. jako właściwość zawodowa filologa.   Etym. - gr. akríbeia 'dokładność; oszczędność
  • Znaczenie Aktyw Definicja najczynniejszych działaczy organizacji polit. a. społ., aktywistów.   aktywny czynny, energiczny; działający; chem. zdolny do
  • Znaczenie Akseroftol Definicja witamina A (wzrostowa, przeciwinfekcyjna).   Etym. - zobacz a-; gr. ksērophthalmía 'kseroftalmia, suchość rogówki oka'; ;zobacz
  • Znaczenie Aksjologia Definicja o wartościach, (ogólna) teoria wartości(owania).   aksjomat log. twierdzenie (mechanizmu dedukcyjnego) przyjęte bez dowodu; pop
  • Znaczenie Akupunktura Definicja ludowa chińsko-jap. sposób leczenia (zwł. gośćca, nerwobólów, zapaleń), polegająca na wbijaniu złotych a. srebrnych igieł do
  • Znaczenie aliud est celare aliud tacere Definicja aliud est celare, aliud tacere łac., prawn. co innego jest ukrywać, a co innego milczeć
  • Znaczenie Albion Definicja lit. nazwa Anglii.   Etym. - łac. Albion 'Britannia'. Perfidny Albion - hasło z czasów Rewolucji Fr., wyrażające rozczarowanie
  • Znaczenie Perfuma Akustyczna Definicja perfuma, biały hałas, miłe dla ucha dźwięki, którymi zagłusza się cichsze od niego, lecz dokuczliwe hałasy (na przykład dźwięki
  • Znaczenie Akrofobia Definicja chorobliwy lęk wysokości, obawa towarzysząca przebywaniu w miejscach otwartych o stromym spadku.   Etym. - n.łac. acrophobia 'jw
  • Znaczenie Dente Al Definicja al dente wł., dosł. 'na ząb', potrawa nie nazbyt miękka
  • Znaczenie Lampa Aladyna Definicja magiczny element, spełniający wszelakie życzenia posiadacza.   Etym. - arab. Aladdin, syn krawca Mustafy, chłopiec, który zdobył
  • Znaczenie albo lapillo notare diem Definicja diem łac., zaznaczyć dzień białym kamykiem jako dzień szczęśliwy (zgodnie z obyczajem starorzymskim); por. nigro notanda
  • Znaczenie Pari Al Definicja al pari wł., (dosł. na równi) kurs walut a. papierów wartościowych zgodny z ich wartością nominalną; por. parytet
  • Znaczenie Fresco Al Definicja   al fresco często spotykane zamiast a fresco
  • Znaczenie Fine Al Definicja al fine wł., muz. do końca utworu; zobacz da capo
  • Znaczenie Yorick Poor Alas Definicja ang., ach, biedny Jorik!   Etym. - z Szekspira (Hamlet, 5, 1); słowa, które wypowiada Hamlet na widok dobytej z ziemi czaszki
  • Znaczenie Albigensi Definicja Kośc. kat. działająca w płd. Francji (Tuluza, Albi) w XI-XIII w.   Etym. - od nazwy miasta Albi (płd. Francja
  • Znaczenie Almemar Definicja bema, w synagodze podwyższenie ze stołem i świecznikami, służące jako miejsce czytania Tory i mównica.   Etym. - hebr. almēmār z
  • Znaczenie Secco Al Definicja al secco wł., [wym. ...sekko] (dosł. na sucho) metoda malarstwa ściennego na wyschniętym tynku; por. a fresco
  • Znaczenie all men are created equal Definicja equal ang., wszyscy ludzie rodzą się równi.   Etym. - z Thomasa Jeffersona (Projekt Deklaracji Niepodległości USA
  • Znaczenie Albinos Definicja zwierzę (a. roślina) dotknięta albinizmem, bielactwem, brakiem a. niedoborem barwnika w skórze, włosach, sierści, upierzeniu
  • Znaczenie Alastor Definicja zbrodniarz, morderca; mściciel zamordowanego; mit. gr. duch (bóstwo) pomsty za zbrodnię.   Etym. - gr. alástor (daimōn) 'duch
  • Znaczenie Akwilon Definicja poet. ostry wiatr płn.(-wsch.); por. bora.   Etym. - łac. aquilo dpn. aquilonis 'jw.; bóstwo uosabiające ten wiatr (gr. Boreasz
  • Znaczenie Alegat Definicja załącznik, dowód, dokument.   Etym. - łac. allegatus, p.p. od allegare 'posyłać; cytować; przytaczać'; zobacz ad-; legare, zobacz
  • Znaczenie Alembik Definicja aparat destylacyjny; wódka przepalanka.   Etym. - śrdw.łac. alembicum 'destylator' z arab. al-anbik 'jp.' od późn.gr. àmbiks 'jp
  • Znaczenie alea vina Venus per quae sum factus egenus Definicja alea, vina, Venus (per quae sum factus egenus) śrdw.łac., hazard, wino i kobiety (które zrobiły mnie żebrakiem
  • Znaczenie Aleksandryn Definicja francuski wiersz klasyczny 12-zgłoskowy jambiczny z akcentem na zgłosce szóstej i średniówką po niej.   Etym. - fr. alexandrin
  • Znaczenie amis des mes amis Definicja   amis des mes amis zobacz les amis des mes amis
  • Znaczenie Aleksjanie Definicja zgromadzenie zakonne powstałe w XIV w., oparte na regule augustiańskiej; do czasu wzniesienia kościoła św. Aleksego w Akwizgranie
  • Znaczenie Aleksja Definicja dyslekcja, med. niezdolność czytania, wrodzona a. nabyta skutkiem uszkodzenia lewej półkuli mózgu, "ślepota słowna"
  • Znaczenie Albuminy Definicja liczna grupa białek (gł. zwierzęcych) rozpuszczalnych w wodzie i w rozcieńczonych roztworach soli (na przykład białko jaja
  • Znaczenie Alba Definicja lniana szata liturgiczna, sięgająca do kostek, noszona poprzez księży pod ornatem. alba lux łac., białe, blade światło (brzasku
  • Znaczenie Verbe Du Alchimie Definicja fr., Alchemia słowa.   Etym. - utwór Arthura Rimbauda zawarty w tomie Saison en enfer; 'Sezon w piekle' (zobacz); tytuł przejęty
  • Znaczenie Albanizacja Definicja dobrowolna izolacja polit. jakiegoś państwie i wynikłe z niej zubożenie kult. i gosp.   Etym. - od nazwy Albanii, uprawiającej w
  • Znaczenie Alchemia Definicja filoz. śrdw., która usiłowała dokonać przemiany metali nieszlachetnych w złoto, zmieniając proporcje czterech tak zwany
  • Znaczenie Day Souls All Definicja Zaduszki, Dzień Zaduszny', 1 listopada, przypomnienie wszystkich wiernych zmarłych; dzień poświęcony modlitwie za dusze
  • Znaczenie Alg Definicja ALGO- w złożeniach: ból; cierpienie; med. bolesność.   Etym. - gr. álgos 'ból', por. analgezja; newralgia; nostalgia
  • Znaczenie Prima Alla Definicja dosł. od razu) plast. sposób malowania (zwł. w technice olejnej) bezpośredni, szybki, bez podmalowania i zazw. bez przygotowania
  • Znaczenie Alfons Definicja utrzymanek prostytutki; sutener.   Etym. - od imienia bohatera sztuki (Monsieur Alphonse; 1873 r.) Aleksandra Dumasa-syna
  • Znaczenie Algi Definicja   algi glony, wodorosty.   Etym. - łac. alga l.mn. algae 'mech, porost morski
  • Znaczenie Algebra Definicja matematyki zajmujący się gł. badaniem własności działań wykonywanych na liczbach i zachodzących pomiędzy liczbami związków i
  • Znaczenie Algolagnia Definicja sadomasochizm, med. doznawanie rozkoszy płciowej przy zadawaniu a. odczuwaniu bólu; por. masochizm; sadyzm.   Etym. - zobacz -alg
  • Znaczenie Alfanumeryczny Definicja   alfanumeryczny w techn. obliczeniowej - literowy a. cyfrowy.   Etym. - skr. od alfa(betyczny) + numeryczny
  • Znaczenie Aswad Al Alhadżar Definicja aswad arab., Czarny Kamień, największa świętość muzułm., złożony aktualnie z kilku kamieni spojonych srebrną obręczą, wmurowany
  • Znaczenie Alikant Definicja   alikant dawn. hiszpańskie wino czerwone.   Etym. - od nazwy miasta Alicante w płd.-wsch. Hiszpanii
  • Znaczenie Haeret Aliquid Definicja   aliquid haeret zobacz audacter caluminare
  • Znaczenie Aliteracja Definicja powtarzanie się jakiejś głoski na początku (a. wewnątrz) kilku wyrazów wiersza a. zdania, dla efektu artystycznego.   Etym. 
  • Znaczenie all my possessions for a moment of time Definicja for a moment of time ang., wszystkie moje posiadłości za (jeszcze) jedną chwilę (życia).   Etym. - ostatnie słowa królowej ang
  • Znaczenie All Definicja złożeniach: inny, różny; odmienny; obcy; forma izotermiczna, pokrewna; odmiana; trans-; (por. auto-; homeo-).   Etym. - gr. állos
  • Znaczenie Alkad Definicja adm. i sądowy w miastach, wsiach i okręgach hiszp. (sołtys, wójt, burmistrz, sędzia).   Etym. - hiszp. alcalde 'jw.' z arab. al
  • Znaczenie Homerus Dormitat Aliquando Definicja   aliquando dormitat Homerus zobacz quandoque dodatek dormitat
  • Znaczenie Alkierz Definicja typowy dla polskich dworków i pałaców XVI-XIX w. wydzielony wyraźnie narożnik budynku, kryty zazw. osobnym dachem; dawn. boczny
  • Znaczenie Aligator Definicja rzędu krokodyli, żyjących w Chinach i, do niedawna, w dorzeczu Missisippi (w stanie dzikim wytępiony, hodowany w fermach).  
  • Znaczenie Akbar Allah Definicja   Allah akbar arab., Bóg jest wszechmocny
  • Znaczenie Right All Definicja all right ang., [wym. o:l rajt] dosł. wszystko w porządku; dobrze; idealnie; zgoda; w porządku; por. okay
  • Znaczenie Propriis Volat Alis Definicja alis volat propriis łac., lata na własnych skrzydłach, o własnych siłach (także dewiza stanu Oregon, USA
  • Znaczenie Allplayall Definicja o:lplejo:l] bryt. ang., dosł. 'wszyscy grają ze wszystkimi', (1968) turniej, gdzie każdy uczestnik gra ze wszystkimi innymi (amer
  • Znaczenie alles Vergangliche ist nur ein Gleichnis Definicja ist nur ein Gleichnis nm., wszystko, co przemija, jest tylko wizerunkiem.   Etym. - z Goethego (Faust, cz. II, akt 5, Góry i
  • Znaczenie Ambiopia Definicja diplopia, med. podwójne widzenie na skutek nierównomiernej pracy odpowiednich par mięśni ocznych.   Etym. - zobacz amb(i)-; -opia
  • Znaczenie Allonim Definicja pseudonimu, gdzie autor ukrywa się pod nazwiskiem innej, rzeczywistej, żyjącej osoby; dzieło opublikowane pod nazwiskiem osoby
  • Znaczenie Mater Alma Definicja podniosła, śrdw. nazwa wyższej uczelni, zwł. uniwersytetu.   Etym. - łac. 'matka karmicielka (o takich boginiach jak Ceres
  • Znaczenie all the worlds a stage Definicja   all the world's a stage zobacz mundus universus
  • Znaczenie Stars All Definicja dosł. 'wszystkie gwiazdy; zespół gwiazd', zestawienie najlepszych zawodników różnych drużyn sporządzone poprzez dziennikarzy
  • Znaczenie Almagest Definicja wielkich wczesnośrdw. traktatów na temat jakiejś gałęzi wiedzy.   Etym. - śrdw.łac. almageste od arab. al-madżusti z gr. mégistē
  • Znaczenie Allosomy Definicja heterochromosomy, chromosomy płciowe, różne u osobników męskich i żeńskich, u samców i samic; por. autosomy.   Etym. - zobacz alo
  • Znaczenie alls well that ends well Definicja ends well ang., przysł. wszystko dobre, co się dobrze kończy; por. happy end.   Etym. - także tytuł komedii Szekspira (1602 r
  • Znaczenie Allerseelentag Definicja   Allerseelentag zobacz All Souls Day
  • Znaczenie Alloplastyka Definicja operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu wkładek z tworzywa sztucznego a. metalu na miejsce uszkodzonych tkanek a
  • Znaczenie Alumn Definicja uczeń seminarium duchownego; wychowanek, uczeń bezpłatnie kształcony i utrzymywany poprzez szkołę (XVII-XVIII w.).   Etym. - łac
  • Znaczenie Altruizm Definicja bezinteresowna troska o dobro innych ludzi, nie kierująca się interesem własnym, sobkostwem, egoizmem.   altruista.   Etym. - fr
  • Znaczenie Amper Definicja   amper fiz. jednostka natężenia prądu elektr.   Etym. - ku czci fizyka i matematyka fr. André Marie Ampère (1775-1836
  • Znaczenie Alopecja Definicja   alopecja łysienie.   Etym. - łac. alopecia 'jw.' z gr. alōpekía 'liszaj, parch u lisów' od alōpēks 'lis
  • Znaczenie Romae Moenia Altae Definicja altae moenia Romae łac., mury wyniosłej Romy (jest to Rzymu).   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 1, 17
  • Znaczenie Altocumulus Definicja meteor. chmury średnie kłębiaste.   altostratus meteor. chmury średnie warstwowe.   Etym. - n.łac. 'jw.' z łac. altus, zobacz alt
  • Znaczenie Alpaga Definicja płd.ameryk. lama o długiej, cienkiej sierści; lekka tkanina z wełny tej lamy; błyszcząca tkanina o osnowie bawełnianej i
  • Znaczenie Aluminium Definicja   aluminium chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, glin (zwł. technicznie czysty).   Etym. - n.łac. z łac. alumen dpn. aluminis 'ałun
  • Znaczenie Altembas Definicja   altembas dawn. złotogłów, odmiana brokatu z przewagą koloru złotego.   Etym. - tur. altyn 'złoto' + bez 'płótno
  • Znaczenie Aliquid Amari Definicja amari aliquid łac., coś gorzkiego; lekko gorzki smak
  • Znaczenie Choroba Alzheimera Definicja choroba, choroba degeneracyjna atakująca czołowe i skroniowe płaty mózgu, przejawiająca się postępującym otępieniem
  • Znaczenie Ambaje Definicja brednie, androny, niedorzeczności, mrzonki.   Etym. - łac. ambages 'manowiec; wybiegi; dwuznacznik'; zobacz amb(i)-; -ages od
  • Znaczenie Camenae Alterna Amant Definicja Camenae łac., Muzy lubią śpiew urozmaicony (dosł. wykonywany na przemian, tzn. poprzez dwóch pasterzy); por. variatio delectat.  
  • Znaczenie Ambliopia Definicja niedowidzenie, upośledzenie wzroku z różnych przyczyn.   Etym. - gr. amblyōpía 'zmętnienie wzroku'; amblys 'tępy'; -opía od ōps
  • Znaczenie Amarant Definicja czerwonofioletowy; bot. szarłat.   Etym. - gr. amárantos 'nieśmiertelny; nie więdnący'; zobacz a-; maraínein 'więdnąć, niszczeć
  • Znaczenie Ambiwalencja Definicja dwojakość, dwuwartościowość uczuć; psychol. doznawanie jednocześnie sprzecznych uczuć i chęci w stosunku do tych samych osób
  • Znaczenie Ambalaż Definicja przest. opakowanie, (za)pakowanie; wydatki opakowania.   Etym. - fr. emballage 'jw.' od emballer 'zapakować'; em- zobacz en
  • Znaczenie Meliores Ambo Definicja ambo meliores łac., obaj lepsi; wart Pac pałaca, a pałac Paca (por. Arcades ambo; par nobile fratrum
  • Znaczenie Amalgamat Definicja   amalgamat ortęć, stop rtęci z innym metalem; przen. mieszanina, zlepek, konglomerat, stop.   Etym. - śrdw.łac. amalgama 'jw
  • Znaczenie Ama Definicja   ama jap., japońska kobieta-nurek, pracująca zazw. bez sprzętu nurkowego
  • Znaczenie Amaretto Definicja ciasteczko a. makaronik z gorzkimi migdałami; włoski likier o smaku migdałowym.   Etym. - wł. zdrobn. od amaro 'gorzki', z łac
  • Znaczenie Amourpropre Definicja amour-propre fr., miłość własna, próżność
  • Znaczenie Ambra Definicja przewodu pokarmowego kaszalota (potwala), wykorzystywana w przemyśle perfumeryjnym, jako utrwalacz zapachu (por. olbrot
  • Znaczenie Enchantee Ame Definicja L') Ame enchantée fr., Dusza zaczarowana.   Etym. - tytuł powieści-rzeki (1922-27) pisarza fr. Romain Rollanda
  • Znaczenie Fou Amour Definicja amour fou fr., szalona miłość
  • Znaczenie Honorable Amende Definicja wym. amãdonorabl] publiczne przyznanie się do winy; odwołanie oszczerstwa; pokuta kościelna.   Etym. - fr. 'jw.'; amende
  • Znaczenie Ambrozja Definicja pokarm bogów; por. nektar; przen. przysmak, specjał, delicje, frykasy.   Etym. - gr. ambrosía 'niesmiertelność, pokarm
  • Znaczenie Ambrazura Definicja otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym, opancerzonym.   Etym. - fr. embrasure 'wnęka, framuga; strzelnica w murze' z
  • Znaczenie Amfibia Definicja organizm ziemnowodny; auto a. czołg mogący poruszać się na lądzie i na wodzie; samolot mogący lądować i wodować.   Etym. - gr
  • Znaczenie Amf Definicja   AMF(I)- w złożeniach: wokół; obustronnie; obu rodzajów; obu-; por. ambi-.   Etym. - gr. amphí 'wokół'; ámphō 'oba
  • Znaczenie Nue Ame Definicja Naga dusza.   Etym. - tytuł cyklu wierszy (1885 r.) Edmonda Haraucourta (1857-1941 r.); częste u Stanisława Przybyszewskiego
  • Znaczenie Ameryk Definicja pierwIASTEK, Tabl. 1, otrzymany sztucznie; zobacz aktynowce.   Etym. - od nazwy kontynentu: Ameryka; ta zaś od imienia podróżnika
  • Znaczenie amour est enfant de boheme Definicja enfant de bohème fr., (ponieważ) miłość to cygańskie dziecię.   Etym. - z habanery z 1. aktu opery Carmen (1875 r.) Bizeta
  • Znaczenie Amfibrach Definicja stopa z trzech sylab, z których środkowa długa a. akcentowana, pozostałe krótkie a. nieakcentowane (Č ľ Č).   Etym. - gr
  • Znaczenie Amonity Definicja głowonogów kopalnych o spiralnej muszli zewn. (o średnicy od 1 cm do 2 m) występująca od okresu dewońskiego do kreDOWEGO; Tabl. 7
  • Znaczenie amor che muove il sole e laltre stelle Definicja il sole e l'altre stelle wł., miłość, która porusza Słońce i inne gwiazdy.   Etym. - z Dantego (ostatni wers Boskiej Komedii
  • Znaczenie Amfitrion Definicja gościnny) gospodarz; fundator (przyjęcia).   Etym. - gr. Amphitryōn mit. władca Teb, mąż Alkmeny; Zeus przybrawszy jego postać
  • Znaczenie Temporis Fures Amici Definicja temporis łac., przyjaciele to złodzieje (naszego) czasu.   Etym. - maksyma cytowana poprzez Francisa Bacona jako "porada dla
  • Znaczenie Amnion Definicja owodnia, błona jagnięca, cienka przezroczysta błona płodowa okrywająca bezpośrednio płód kręgowców.   amniotyczne jajo
  • Znaczenie Caecus Amor Definicja Amor caecus łac., miłość (jest) ślepa.   Etym. - oparte na Prawach 5, 4, 731 Platona
  • Znaczenie Amnezja Definicja   amnezja med. niepamięć; chorobliwe osłabienie a. utrata pamięci.   Etym. - gr. amnēsía 'niepamięć'; por. mnemo
  • Znaczenie Amidah Definicja hebr., dosł. 'stojąc', błogosławieństwo odmawiane w postawie stojącej, znajdujące się w gł. części codziennej żyd. liturgii
  • Znaczenie Aminy Definicja związki organiczne, pochodne amoniaku, gdzie 1, 2 a. 3 atomy wodoru zastąpione są rodnikami aromatycznymi a. tłuszczowymi.   Etym
  • Znaczenie Amikoszoneria Definicja   amikoszoneria nadmierna, rażąca poufałość.   Etym. - fr. ami 'przyjaciel' z łac. amicus 'jp.'; fr. cochon 'świnia
  • Znaczenie Amidy Definicja chem., wywodzące się z amoniaku, gdzie jeden atom wodoru amoniaku jest zastąpiony resztą kwasową.   Etym. - am(oniak); -id z gr
  • Znaczenie Home Go Ami Definicja przyjacielu, wracaj do domu!   Etym. - napisy na murach domów po 2. wojnie świat. w wielu państwach, skierowane do żołnierzy
  • Znaczenie Ruch Anabatyczny Definicja wstępujący ruch powietrza.   Etym. - gr. anabatikós 'potrafiący się wspinać' od anabaínein 'wnosić się; wdrapać się
  • Znaczenie Anadyomene Definicja   Anadyomene jeden z przydomków AfRODYTY (Tabl. 30); por. Kallipygos.   Etym. - gr. anadyoménē 'dosł. wynurzająca się z morza
  • Znaczenie Anachoreta Definicja eremita pustelnik, spędzający okres na kontemplacji i umartwieniach; samotnik, odludek.   Etym. - późn.łac. 'jw.' z późn.gr
  • Znaczenie Krzewiasta Amorfa Definicja   amorfa krzewiasta bot. indygowiec krzewiasty.   Etym. - n.łac. amorpha z gr. ámorphos 'bezkształtny
  • Znaczenie Sterydy Anaboliczne Definicja   anaboliczne sterydy zobacz sterydy anaboliczne.   anabolizm zobacz metabolizm
  • Znaczenie Ana Definicja   ANA- (przed samogł. AN-) w złożeniach: w górę; w tył; znów, na nowo; por. re-.   Etym. - gr. aná 'na(d), w górę
  • Znaczenie Amore celeste e mondano Definicja mondano wł., Miłość niebiańska i ziemska.   Etym. - nadany w końcu XVII w. tytuł obrazu Tycjana, który zwano przedtem Wenus
  • Znaczenie Anabaptysta Definicja nowochrzczeniec, członek jednej z sekt protestanckich powstałych w XVI w., uznających chrzest tylko dorosłych.   Etym. - zobacz
  • Znaczenie Amorficzny Definicja bezpostaciowy, nie mający określonych kształtów; (słowo) pozbawiony form gramatycznych; (ciało fiz.) nie mające budowy
  • Znaczenie Anadiploza Definicja palilogia, fig. ret. powtórzenie na początku zdania ostatniego wyrazu poprzedniego zdania.   Etym. - gr. adadíplōsis
  • Znaczenie Amoralny Definicja   amoralny niemoralny, obcy moralności, pozbawiony zasad moralnych.   Etym. - zobacz a-; moralny
  • Znaczenie Amputacja Definicja ablacja, operacyjne usunięcie jakiejś części ciała, narządu.   Etym. - łac.amputatio 'obcięcie' od amputare 'obcinać; przycinać
  • Znaczenie Amulet Definicja element, któremu dawn. przypisywano magiczną moc chronienia noszącej go osoby od czarów, nieszczęść i chorób (por. fetysz; maskot
  • Znaczenie Courtois Amour Definicja miłość dworna, śrdw. konwencja społ. i lit., w której miłość przybiera formy niemal feudalne; zobacz Frauendienst
  • Znaczenie Anaglif Definicja płaskorzeźba cyzelatorska, zwł. na dzbanach, pucharach i tym podobne; plast. gra świateł i cieni sprawiająca złudzenie reliefu
  • Znaczenie Anakonda Definicja największych węży dusicieli z rodziny boa, żyjący w okolicach tropikalnych Ameryki Płd.   Etym. - (?) z syng. henakandajā '(dosł
  • Znaczenie Anaerobioza Definicja a-er...] biol. życie w środowisku nie zawierającym wolnego tlenu.   anaerob(iont)y, anoksybionty, zool. beztlenowce
  • Znaczenie Analekta Definicja fragmentów a. dzieł jednego a. kilku autorów, zaopatrzony w noty źródłowe; wypisy dla celów dydaktyczno-naukowych.   Etym. - gr
  • Znaczenie Ancestralny Definicja dotyczący przodków; właściwy przodkom.   Etym. - śrdw.fr. ancestrel 'jw.' od ancestre 'przodek' z łac. antecessor 'poprzednik' z
  • Znaczenie Anakreontyk Definicja pogodny wiersz o tematyce miłosnej a. biesiadnej, opiewający radość życia, nawiązujący do stylu liryka gr. Anakreonta z Teos w
  • Znaczenie Analny Definicja   analny anat., psychol. odbytniczy, odbytowy, odbytnicowy.   Etym. - łac. anus dpn. ani 'anat. odbyt
  • Znaczenie Anchois Definicja ãszua], anchovy (l.mn. -vies) ang., [wym. änczewi (-wiz)]; rybka, sardela, zwł. w konserwch, ostro przyprawiona.   Etym. - hiszp
  • Znaczenie Analfabeta Definicja człowiek dorosły, nie potrafiący czytać ani pisać; przen. ignorant, nieuk, profan, partacz.   analfabetyzm.   Etym. - gr
  • Znaczenie Anagram Definicja utworzony poprzez przestawienie liter a. sylab innego wyrazu a. zdania (na przykład tyran - narty); por. palindrom.   Etym. 
  • Znaczenie Anafora Definicja stylist. powtarzanie tego samego wyrazu a. zwrotu na początku kilku następnych zdań, wersów, strof; por. symploke.   Etym. 
  • Znaczenie Ananiasz Definicja   Ananiasz kłamca.   Etym. - wg Biblii (Dzieje Ap., 5, 3-5
  • Znaczenie Anatocyzm Definicja składany, odsetki obliczone od sumy z odsetkami z ubiegłego okresu; pobieranie odsetek od odsetek.   Etym. - g. anatokísmós
  • Znaczenie Anatomia Definicja biologii, nauka o budowie organizmów żywych.   anatom(iczny).   Etym. - gr. anatomē 'sekcja (zwłok)' od anatémnein 'pociąć
  • Znaczenie andate a letto Don Basilio Definicja andate a letto, Don Basilio! wł., idź do łóżka, Don Bazylio!   Etym. - z opery Rossiniego (Cyrulik sewilski, 2, 4) 1816 r
  • Znaczenie Theologiae Ancilla Definicja ancilla theologiae łac., (filozofia) służebnica teologii (wg św. Piotra Damianiego, 1007-72
  • Znaczenie Anastygmat Definicja układ soczewek usuwający astygmatyzm i inne aberracje; obiektyw fot. wysokiej jakości, pozbawiony wad optycznych.   Etym. - an
  • Znaczenie Ananke Definicja konieczności; los, użytek, fatum; por. mojra.   Etym. - gr. anánkē 'to, co ma być, konieczność, użytek', również gr. mit. bogini
  • Znaczenie andere Stadtchen andere Madchen Definicja andere Mädchen nm., inne miasta, inne dziewczęta.   Etym. - ze Śpiewnika dla artystów nm. (1833 r.) Alberta Schlippenbacha
  • Znaczenie Anastatyczny Definicja prze)druk - przest. sposób kopiowania (reprodukcji) starych druków poprzez przenoszenie ich dzięki kwasów na kamień litograficzny
  • Znaczenie Anastrofa Definicja odwrócenie zwykłego porządku wyrazów dla efektu retor. a. powtórzenie wyrazów w porządku odwróconym.   Etym. - gr. anastrophē
  • Znaczenie Andaluzja Definicja teatr. przest. sztuka (tekst dramatyczny) budząca w zespole teatru obawy, iż może być administracyjnie prześladowana, zatrzymana
  • Znaczenie Ananim Definicja   ananim lit. pseudonim utworzony poprzez napisanie prawdziwego nazwiska na odwrót.   Etym. - zobacz ana-; -onim; anonim
  • Znaczenie Annuntiatio Definicja chrześc. Zwiastowanie, poselstwo archanioła Gabriela do Marii Panny, iż zostanie matką Jezusa (25 III).   Etym. - łac. od
  • Znaczenie Anekumena Definicja zamieszkane obszary świata.   Etym. - gr., wg pojęć staroż. Greków obszary położone na płn. (jako zbyt chłodne) i na płd. (jako
  • Znaczenie Aphelium Definicja afelium] pkt. odsłoneczny, najodleglejszy od Słońca pkt. orbity (toru) planety a. komety; por. perihelium.   Etym. - n.łac
  • Znaczenie Anemo Definicja   ANEMO- w złożeniach: wiatr; med. inhalacja.   Etym. - gr. ánemos 'wiatr
  • Znaczenie Angelologia Definicja traktat dogmatyki chrześc. zajmujący się naturą, przeznaczeniem, teorią aniołów.   Etym. - gr. ángelos 'poseł; wysłannik
  • Znaczenie Angaria Definicja rekwizycja w momencie wojny środków transportowych państwa neutralnego w celu zniszczenia ich a. zastosowania poprzez kraj
  • Znaczenie Aneroid Definicja sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego; por. manometr.   Etym. - fr. anēroïde 'jw.'; zobacz a-; gr
  • Znaczenie Anemogamia Definicja wiatropylność, bot. zapylanie kwiatów za pośrednictwem wiatru (jak u większości traw i drzew leśnych).   Etym. - zobacz anemo
  • Znaczenie Aneuryzma Definicja aneuryzma, tętniak, miejscowe rozszerzenie tętnicy spowodowane zwyrodnieniem jej ścian.   Etym. - gr. aneúrysma 'otwarcie
  • Znaczenie Angelisme Definicja około 1955) marzenie niepokalanej czystości; postawa polegająca na odmowie akceptacji przykrej rzeczywistości, bądź ze wstydu
  • Znaczenie Andron Definicja   andron część staroż. domu gr. przeznaczona dla mężczyzn; zobacz gineceum.   Etym. -  zobacz andro
  • Znaczenie Angina Definicja zapalenie migdałków podniebieniowych i gardła; (a. pectoris) dławica piersiowa, dusznica bolesna, zaburzenia w dopływie krwi do
  • Znaczenie Apechou Kai Anechou Definicja   anechou kai apechou gr., zobacz sustine et abstine
  • Znaczenie Anepigraf Definicja   anepigraf pismo a. dzieło sztuki bez tytułu.   Etym. - gr. anepígraphos 'bez napisu'; zobacz ana-; epigraf
  • Znaczenie Angleterre est une nation Definicja   Angleterre est une nation... zobacz l'Angleterre est
  • Znaczenie Annominacja Definicja figura retor. polegająca na zestawieniu wyrazów o pokrewnym brzmieniu, a innym znaczeniu; por. paronomazja.   Etym. - łac
  • Znaczenie Anion Definicja niekorzystny, atom a. grupa atomów o ujemnym ładunku elektr.; por. kation.   Etym. - gr. r.nij. od aniōn p.pr. od aniénai 'iść w
  • Znaczenie Ansztalt Definicja żart. zakład, lokal; instytucja.   Etym. - nm. Anstalt 'jw.; urządzenie; zarządzenie' od anstellen 'zarządzić; urządzić
  • Znaczenie Currente Anno Definicja w roku bieżącym. anno aetatis suae (na przykład XLV) łac., w (45.) roku swego życia (dawn. napisy na nagrobkach, portretach
  • Znaczenie Animozja Definicja uraza, antypatia, nieprzyjaźń.   animusz zapał, fantazja, werwa, energia; rezon, kontenans; kuraż, brawura, odwaga.   Etym. 
  • Znaczenie Herba In Anguis Definicja   anguis in herba zobacz latet anguis
  • Znaczenie Anilana Definicja   anilana nazwa handl. włókien syntetycznych z poliakrylonitrylu; por. orlon
  • Znaczenie Ridet Angulus Definicja angulus ridet łac., ten zakątek uśmiecha się (do mnie), uśmiecha mi się.   Etym. - z Horacego (Pieśni, 2, 6, 13); o Tarencie
  • Znaczenie Man Young Angry Definicja Gniewny młodzian.   Etym. - tytuł książki (1951 r.) pisarza ang. Leslie Paula (ur. 1905 r.); w l.mn. (A. Y. Men) - nazwa
  • Znaczenie Anihilacja Definicja mechanizm fiz., gdzie para cząstka-antycząstka zamienia się w inne cząstki elementarne; dawn. zniweczenie, unieważnienie.   Etym
  • Znaczenie Mundi Anima Definicja dusza świata (gr. psychē tou kósmou).   Etym. - u Szekspira (Sonet 107): The prophetic soul of the wide world, dreaming on things
  • Znaczenie Ankieter Definicja pracownik zbierający od respondentów odpowiedzi a. dane ankietowe.   Etym. - fr. enquéteur 'jw.' od enquéte, zobacz ankieta
  • Znaczenie Anlagen Definicja podstawa późniejszego rozwoju, rudyment, zwł. nagromadzenie komórek płodu rozpoczynające w sposób widoczny rozwój jakiegoś
  • Znaczenie Anomalia Definicja nieprawidłowość, odchylenie od ogólnej reguły, od normy.   anomalny nieprawidłowy; anormalny.   Etym. - gr. anōmalía 'nierówność
  • Znaczenie Anoksemia Definicja niedobór tlenu we krwi.   anoksja med. niedobór tlenu w tkankach; głód tlenowy organizmu.   Etym. - zobacz an-; oks(y)-; -emia
  • Znaczenie Antabus Definicja lek uczulający na działanie alkoholu, stosowany przy leczeniu alkoholików.   Etym. - zobacz anty-; łac. abusus 'nadużycie
  • Znaczenie Annasz Definicja Kaifasza) - (odsyłać, chodzić, wędrować, błąkać się bezskutecznie) od jednej instancji do drugiej.   Etym. - wg Biblii (Ew. wg
  • Znaczenie Anormalny Definicja   anormalny nienormalny, nieprawidłowy, anomalny.   Etym. - śrdw.łac. anormalis 'jw.'; zobacz a-; norma
  • Znaczenie Anonim Definicja bezimienny; nieznany autor; bezimienny utwór; list bez podpisu; por. incognito.   anonimowy.   Etym. - gr. anōnymos 'bezimienny
  • Znaczenie Antarktyda Definicja pokryty lodem kontynent (ląd stały) wokół Bieguna Południowego.   Antarktyka region polarny i subpolarny półkuli płd., w którego
  • Znaczenie Anschluss Definicja anszlus] polit. przyłączenie Austrii do Niemiec.   Etym. - nm. 'przy-, dołączenie; styczność; załącznik' od anschliessen 'przykuć
  • Znaczenie Anorak Definicja poprzez głowę skafander eskimoski z futra, skóry a. płótna, z wszytym kapturem (i kieszeniami).   Etym. - grenlandzki esk. ánorâq
  • Znaczenie Anoda Definicja źródła prądu elektr. a. odbiornika energii elektr., dodatnia a. połączona ze źródłem dodatniego potencjału elektr.   Etym. - gr
  • Znaczenie Ansa Definicja animozja; uraza, pretensja.   Etym. - łac. 'to, za co można ująć (rękojeść; ucho; rączka); przyczyna, okazja, możliwość
  • Znaczenie Antonomazja Definicja rodzaj zamienni, polegający na zastąpieniu imienia pospolitego własnym a. odwrotnie (na przykład Goliat zamiast olbrzym; mały
  • Znaczenie Antechbetyzm Definicja analfabetyzm techniczny, zwł. u humanistów.   Etym. - słowo an(alfa)betyzm z sylabą tech(niczny) wstawioną na miejsce alfa
  • Znaczenie Aplegier Definicja   aplegier(ek) ogrod. odkład; przen. latorośl, nowy potomek.   Etym. - nm. Ableger, zobacz ablegier
  • Znaczenie Antonimia Definicja przeciwstawność znaczeń.   antonimy para wyrazów o znaczeniach przeciwstawnych (na przykład dobry - niedobry; dzień - noc; kochać
  • Znaczenie Anti Definicja   antidotum antydot, odtrutka.   Etym. - łac. 'jw.' z gr. antídoton '(dosł. dany przeciw) lek' z antididónai 'dawać w zamian
  • Znaczenie Antyklina Definicja siodło, wypukła część fałdu; por. synklina.   antykoncepcyjne środki - zapobiegające zajściu w ciążę.   Etym. - zobacz anty
  • Znaczenie Antiroman Definicja   anti-roman zobacz nouveau roman.   Etym. - tytuł parodii romansu pasterskiego (1627 r.) Charlesa Sorela
  • Znaczenie Panton Metron Anthropos Definicja panton gr., człowiek miarą wszechrzeczy.   Etym. - maksyma Protagorasa (około 450 p.n.e.); por. Diogenes Laertius (Protagoras, 9
  • Znaczenie Antipasto Definicja przystawka; por. hors d'oeuvre.   Etym. - wł. 'jw.'; zobacz ante-; pasto 'posiłek; danie; pokarm' z łac. pastus 'pożywienie
  • Znaczenie Antigura Definicja karaibska z dyni, mleka, cebuli, pomidorów, z dodatkiem tymianku i pietruszki.   Etym. - od nazwy wyspy w archipelagu Wysp
  • Znaczenie Antinous Definicja no-us] wzór urody męskiej.   Etym. - niezwykle piękny młodzieniec cesarza rz. Hadriana; wg twierdzenia Hadriana utonął w Nilu (r
  • Znaczenie Anuria Definicja bezmocz, zaprzestanie wytwarzania moczu w nerkach.   Etym. - n.łac.; zobacz a- (an-); uria z gr. oúron, zobacz urografia
  • Znaczenie Antymon Definicja   antymon chem. pierwIASTEK, Tabl. 1.   Etym. - śrdw.łac. antimonium 'jw
  • Znaczenie Antymetabola Definicja antymetateza fig. ret. wypowiedź, której część druga w odmiennym porządku, innych formach gram., funkcjach składniowych, a nieraz
  • Znaczenie Antyk Definicja cywilizacja i kultura gr.-rz.; zabytkowe dzieło sztuki (zwł. mebel, porcelana, obraz i tym podobne).   antyczny odnoszący się do
  • Znaczenie Antypka Definicja wiśnia wonna; cybuch, laska i tym podobne zrobione z drewna tej wiśni.   Etym. - ros. antípka z tur. antep 'wiśnia
  • Znaczenie Antyklimaks Definicja ret. nagłe przejście w mowie a. piśmie od wzniosłości do śmieszności, pospolitości, banału.   Etym. - zobacz anty-; klimaks
  • Znaczenie Antyseptyka Definicja odkażanie ran dzięki chem. środków bakteriobójczych, antyseptycznych, antyseptyków.   Etym. - zobacz anty-; septyczny
  • Znaczenie Antydatowanie Definicja opatrywanie dokumentu, pisma datą wcześniejszą od faktycznej, a. gazety, pisma - późniejszą; postdatowanie.   Etym. - -anty
  • Znaczenie Antytetyczny Definicja przeciwstawny.   antyteza synonim, kontrast; twierdzenie przeciwstawne innemu (tezie); por. triada.   Etym. - zobacz anty-; teza
  • Znaczenie Antykwa Definicja czcionki druk. wzorowany na napisach łac., pismo proste (w odróżnieniu do kursywy).   antykwariusz kierownik, właściciel
  • Znaczenie Badania Antydopingowe Definicja badania przeprowadzane u zawodników w czasie zawodów sport. dla wykrycia ewentualnej obecności środków dopingowych w materiale
  • Znaczenie Antycyklon Definicja potężny wir atmosferyczny o charakterze wyżu barycznego (ciśnienie wzrasta od peryferii ku środkowi), wywołujący spadek
  • Znaczenie Anulować Definicja unieważnić, uznać za niebyłe, kasować, znieść, cofnąć, uchylić.   Etym. - późn.łac. annulare 'unicestwić'; zobacz ad-; łac
  • Znaczenie Aparthotel Definicja budynek z umeblowanymi mieszkaniami, sprzedawanymi prywatnym osobom jako inwestorom, lecz wynajmowanymi i obsługiwanymi jako
  • Znaczenie Satana Apage Definicja apage, Satana! łac., idź precz, szatanie!; por. vade retro...   Etym. - tł. z gr. (hýpage sataná
  • Znaczenie Aperitif Definicja alkoholowy, pity (zwł. we Francji) przed posiłkiem, jakoby dla pobudzenia apetytu.   Etym. - fr. 'pierw. med. otwierający pory
  • Znaczenie Aoryst Definicja okres przeszły dokonany (w gramatyce gr., sanskr., staropolskiej).   Etym. - gr. aóristos 'nieokreślony (zwł. w przeciwieństwie
  • Znaczenie Apel Definicja odezwa; pobudka; zbiórka; sprawdzanie obecności na zbiórce.   apelacja odwołanie się do wyższych instancji o ponowne rozpatrzenie
  • Znaczenie Aonidy Definicja siostry - MUZY; Tabl. 30.   Etym. - od nazwy Aonii, części Beocji, w której mieścił się Helikon i źródło Hippokrene (por. Pegaz
  • Znaczenie Dai Ao Definicja tradycyjny ubiór kobiecy w Wietnamie, złożony z sukienki ze stojącym kołnierzykiem, przeciętej od dołu do pasa z obu boków, i
  • Znaczenie Apartheid Definicja rozdzielenie ras, segregacja rasowa; polityka separowania i dyskryminacji polit.-ekonomicznej Afrykanów i innych "kolorowych
  • Znaczenie Apeks Definicja szczyt, wierzchołek; czubek języka; astr. pkt. na sferze niebieskiej określający kierunek ruchu Słońca i Układu Słonecznego
  • Znaczenie Aprowizacja Definicja zaopatrywanie (miasta, państwie) w żywność, zwł. w okresach trudności gospodarczych, ograniczeń, reglamentacji środków
  • Znaczenie Anżelika Definicja korzeń arcydzięgla litworu, dzięki zawartości olejków eterycznych wykorzystywany w lecznictwie i do wyrobu wódek i likierów
  • Znaczenie Apasz Definicja rzezimieszek, bandyta, chuligan, zwł. paryski.   Etym. - fr. apache 'włóczęga; złoczyńca nocny' od nazwy Apaczów, plemion
  • Znaczenie Aplomb Definicja pewność siebie, nieskrępowanie, swada, rezon; kuraż; tupet.   Etym. - fr. 'kierunek pionowy (uzyskany dzięki pionu, ołowianki
  • Znaczenie Apolita Definicja   apolita zobacz apatryda.   Etym. - gr. ápolis 'bezdomny'; zobacz a-; pólis, zobacz polityka
  • Znaczenie Apodyktyczny Definicja narzucający własne zdanie, nie znoszący sprzeciwu, arbitralny; stanowczy; filoz. sąd logicznie konieczny (oczywisty a. wynikający
  • Znaczenie Apolog Definicja dydaktyczna opowieść prozą a. wierszem, spokrewniona z bajką i przypowieścią, niosąca naukę moralną, lecz posługująca się raczej
  • Znaczenie Apokryf Definicja wątpliwego autorstwa, nieautentyczny; falsyfikat; (l.mn.) księgi biblijne, nie włączone do kanonu (spisu) ksiąg autentycznych
  • Znaczenie Apokopa Definicja zanik jednej a. kilku głosek na końcu wyrazu; por. synkopa.   Etym. - gr. apokopē 'dosł. odcięcie' od apokóptein 'odcinać
  • Znaczenie Areometr Definicja   areometr densymetr, przyrząd do pomiaru gęstości cieczy.   Etym. - gr. araiós 'cienki, rzadki'; zobacz -metr
  • Znaczenie Appendix Definicja por. suplement; wyrostek robaczkowy jelita ślepego.   appendicitis zapalenie wyrostka robaczkowego.   Etym. - łac. appendix dpn
  • Znaczenie Apogeum Definicja najodleglejszy od Ziemi pkt. orbity (toru) Księżyca a. sztucznych satelitów; por. perigeum; przen. pkt. najwyższy, szczyt (na
  • Znaczenie Apostolat Definicja biskupa, biskupstwo; apostolstwo działalność apostolska, posłannictwo, misja.   apostoł każdy z 12 uczniów Jezusa; propagator
  • Znaczenie Felix Arabia Definicja Arabia Felix łac., Arabia Szczęśliwa.   Etym. - st.rz. nazwa żyznej, płd.-zach. części Półwyspu Arabskiego
  • Znaczenie Aprobata Definicja czegoś za właściwe; przyzwolenie, zgoda, zatwierdzenie (por. sankcja); pochwała.   Etym. - łac. approbatus p.p. od approbare
  • Znaczenie Appeasement Definicja epi:zment] polityka zaspokajania (żądań) potencjalnego agresora; polityka jednostronnych ustępstw, czynionych pozbawionemu
  • Znaczenie Olej Arachidowy Definicja rafinowany olej jadalny otrzymywany z arachidów, orzeszków ziemnych.   Etym. - n.łac. arachis dpn. arachidis 'jw.' z (?) gr
  • Znaczenie Assegai Definicja włócznia (dziryt, dzida) z twardego drzewa, o żelaznym ostrzu, stosowana poprzez plemiona płd.afrykańskie.   Etym. - arab. az
  • Znaczenie Appetitost Definicja   appetitost miękki ser duński z kwaśnej maślanki.   Etym. - duń. od appetit 'apetyt'; ost 'ser
  • Znaczenie Appelativum Definicja   appelativum rodzaj pseudonimu, gdzie użyto wyrazu a. wyrazów pospolitych (na przykład Obserwator, Stary żołnierz
  • Znaczenie apparent rari nantes in gurgite vasto Definicja nantes in gurgite vasto łac., gdzieniegdzie widać ich, jak pływają po bezkresnej głębinie.   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 1
  • Znaczenie Apozjopeza Definicja zamilczenie, jęz. ret. niedokończenie myśli (w mowie a. piśmie), zwykle poprzez urwanie zdania i rozpoczęcie nowego; zobacz quos
  • Znaczenie Applepie Definicja äplpaj] ang., dosł. 'szarlotka (kruche ciasto z jabłkami)'; przen. coś, co ma typowo amerykańskie cechy, co niesie w sobie
  • Znaczenie Arat Definicja mongolski koczownik-hodowca, pozostający w stosunku feudalnej zależności od wielkich właścicieli ziemskich.   Etym. - mong. 'jw
  • Znaczenie Arabeska Definicja ornament o układzie symetrycznym, stylizowany na motywach roślinnych i geom., wzorowany na sztuce arabskiej a. antycznej; krótki
  • Znaczenie Frei Macht Arbeit Definicja Arbeit macht frei nm., robota czyni (człowieka) wolnym.   Etym. - napis na bramie hitlerowskiego obozu zagłady w Oświęcimiu
  • Znaczenie Arch Definicja złożeniach: kluczowy; naczelny; najważniejszy; przewyższający innych; pierwszy w momencie, początkowy; pierwotny.   Etym. - późn
  • Znaczenie Archa Definicja złożeniach: król; wódz; przywódca.   Etym. - późn.łac. 'jw.' z łac. -arches, -archus od gr. -archēs, -archos 'jp.'; por. archi
  • Znaczenie Vitae Aqua Definicja   aqua vitae zobacz okowita
  • Znaczenie Arbeitslust Definicja nieprzeparta, niepohamowana) ochota, chęć do pracy (uważana za cechę nm.).   Etym. - nm. 'chęć do pracy'; Arbeit 'robota'; Lust
  • Znaczenie aqui se habla espanol Definicja aqui) se habla español hiszp., (tutaj) mówi się po hiszpańsku; por. English spoken
  • Znaczenie Foederis Arca Definicja arca foederis łac., arka przymierza.   Etym. - wg Wulgaty; zobacz arka (przymierza
  • Znaczenie Arboretum Definicja doświadczalny teren leśny; plantacja, szkółka drzew i krzewów.   Etym. - łac. 'miejsce zadrzewione, plantacja drzew' z arbor
  • Znaczenie Arai Definicja   arai gr., w poezji st.gr. wiersz przeklinający kogoś, urągający, złorzeczący komuś, por. dirae
  • Znaczenie Aranjuez Definicja Aranjuez [wym. aranchuef] zobacz die schönen Tage in Aranjuez...   Etym. - miasto w śr. Hiszpanii
  • Znaczenie Araukaria Definicja   araukaria bot. igława.   Etym. - od nazwy prowincji Arauco w Chile
  • Znaczenie Arena Definicja okrągły, wysypany piaskiem plac, otoczony miejscami dla widzów, na którym odbywają się popisy cyrkowe a. walki byków; przen
  • Znaczenie Arenda Definicja dzierżawa dóbr (karczmy, młyna, sadu i tym podobne)   arendowanie.   arendarz dawn. dzierżawca; karczmarz, szynkarz.   Etym. 
  • Znaczenie Areka Definicja palma betelowa a. kateszowa, żuwnia, żuwipalma malajska; zobacz betel; zobacz katechu.   Etym. - n.łac. areca 'rodzaj palm' z
  • Znaczenie Areał Definicja powierzchnia użytków rolnych; biol. region, zasięg występowania gatunków, rodzin, rzędów i tak dalej   Etym. - łac. area 'plac
  • Znaczenie Archonci Definicja urzędnicy ateńscy wybierani dorocznie (po r. 683 p.n.e.) w liczbie dziewięciu; por. bazylika.   Etym. - gr. árchōn l.poj
  • Znaczenie Problem Archimedesowy Definicja problem - niezmiernie trudny do rozwiązania, skomplikowany, zawiły.   Etym. - z Cycerona (Do Attyka, 12, 4) około 46 r. p.n.e
  • Znaczenie Areopag Definicja Atenach - najdawniejsza porada państwowa złożona z byłych archontów (areopagitów), posiadająca (do V w. p.n.e.) najwyższą władzę
  • Znaczenie Arcy Definicja złożeniach: bardzo, nadzwyczaj, wybitnie; największy; pierwszy rangą, kluczowy; archi-; na przykład arcyzabawny - bardzo z
  • Znaczenie Arenga Definicja słocza cukrowa, cukrowa palma, rosnąca w Azji płd.-wschodniej, z której soku otrzymuje się wino palmowe i cukier, a ze skrobi w
  • Znaczenie Archiwolta Definicja ornamentowane a. profilowane czoło arkady, pokrywające) łuk konstrukcyjny w zwieńczeniu portalów romańskich i gotyckich.   Etym. 
  • Znaczenie Ariergarda Definicja tylna; odwód; oddział ubezpieczający od tyłu kolumnę w marszu; por. awangarda.   Etym. - fr. arrière-garde 'straż tylna'; arrière
  • Znaczenie Arka Definicja por. Biblia, Gen. 6) w momencie Potopu; (a. przymierza) hist. drewniana, pozłacana, zdobiona święta skrzynia, będąca
  • Znaczenie Argon Definicja pierwIASTEK, Tabl. 1, gaz szlachetny, helowiec.   Etym. - gr. argón r.nij. od argós 'bezczynny; bezwładny' obojętny'; zobacz a
  • Znaczenie Arkana Definicja tajemnice, kunszty sekretne; trudno dostępne, skryte metody mistrzów (rzemiosła, sztuki).   Etym. - łac. arcanum (l.mn. arcana) r
  • Znaczenie Arkan Definicja a. rzemień z ruchomą pętlą, uwiązany do siodła, wykorzystywany poprzez ludy pasterskie i koczownicze do chwytania zwierzyny
  • Znaczenie Arkabuz Definicja arkabuz(a) ciężka lontowa broń palna piechoty XV-XVI w. zwana także hakownicą od haka, zaczepionego o wbity w ziemię wspornik
  • Znaczenie Argus Definicja strażnik; (Argusowe oko) czujne, baczne, podejrzliwe; por. cerber.   Etym. - łac. forma gr. Árgos, nazwy stuokiego olbrzyma
  • Znaczenie Arkada Definicja sklepienie łukowe ze zwornikiem, wsparte na dwóch słupach (kolumnach, filarach).   Etym. - fr. arcade 'jw.' z wł. arcata 'jw.' od
  • Znaczenie Arianie Definicja arianizmu; pop. bracia polscy, zobacz antytrynitarze.   arianizm kierunek w teologii chrześc. zapoczątkowany poprzez kapłana
  • Znaczenie Hakodesz Aron Definicja   Aron Hakodesz, Aron Kodesz, hebr., 'święta arka', szafa ołtarzowa w synagodze (bożnicy) służąca do przechowywania rodałów
  • Znaczenie Armistycjum Definicja rozejm, zawieszenie broni.   Etym. - n.łac. armistitium 'jw.' z łac. arma, zobacz armada; -stitium od status, zobacz status
  • Znaczenie Neutrality Armed Definicja ang., zbrojna neutralność.   Etym. - prezydent USA T. Woodrow Wilson (1856-1924) w orędziu do Kongresu z 26 II 1917
  • Znaczenie Arms and the Man Definicja ang., Żołnierz i bohater.   Etym. - tytuł sztuki (1894 r.; wyst. pol. 1904) G.B. Shawa; tł. dosł. 'Broń i męża (opiewam)' wg
  • Znaczenie Arpeggio Definicja arpedżdżo] muz., sposób wykonywania współbrzmień akordowych polegający na następnym szybkim następstwie dźwięków, zazw. od
  • Znaczenie Amatoria Ars Definicja Ars amatoria łac., sztuka kochania.   Etym. - tytuł żart.-dydaktycznego poematu Owidiusza; znany również jako Ars amandi
  • Znaczenie Aryman Definicja staroirańskiej (zobacz mazdaizm) przywódca zastępów złych duchów, bóg zła i ciemności, kłamstwa i zniszczenia; por. Ormuzd.  
  • Znaczenie Armida Definicja lekkomyślna, piękna kokietka; kobieta lekkich obyczajów; (ogrody Armidy) piękne, czarodziejskie ogrody.   Etym. - postać
  • Znaczenie Arrondissement Definicja arrondissement [wym. arądismã] okrąg, dzielnica (Paryża), pow. we Francji.   Etym. - fr. 'jw.' od rond, zobacz rondo
  • Znaczenie Arrierepensee Definicja arrière-pensée fr., [wym. arier pãse] ukryty zamierzenie, intencja; zatajona myśl, zastrzeżenie myślowe
  • Znaczenie Armalkolit Definicja angielskiego, minerał księżycowy złożony z żelaza, magnezu i tytanu, znaleziony w skałach przywiezionych z Księżyca poprzez
  • Znaczenie Centre Arts Definicja arts centre ang., 'ośrodek sztuk', w Anglii, od 1945, dom kultury
  • Znaczenie Arsen Definicja   arsen chem. pierwIASTEK, Tabl. 1.   Etym. - łac. arsenicum 'arszenik
  • Znaczenie Brut Art Definicja brü] fr., 'sztuka surowa', plast. sztuka surowa, niechlujna, prymitywna, dziwaczna, wykonywana poprzez chorych psychicznie albo
  • Znaczenie Liberales Artes Definicja sztuki wyzwolone; w śrdw. 7 nauk świeckich, stanowiących wstęp do studiów wyższych; stopień niższy (trivium, szkoła trywialna
  • Znaczenie Trouve Art Definicja dosł. 'sztuka znaleziona', dzieło nie ukształtowane poprzez artystę, lecz ukazane w tej postaci, w jakiej je znalazł, co najwyżej
  • Znaczenie Nouveau Art Definicja art nouveau [wym. a:r nuwo:] fr., 'nowa sztuka' zobacz (le) style moderne
  • Znaczenie Arszyn Definicja   arszyn dawn. ros. miara długości (od około 71 do 81 cm), dzieląca się na 12 werszków.   Etym. - ros. arszín 'jw.' z tur
  • Znaczenie Aryjczyk Definicja którego jęz. ojczystym jest jeden z jęz. aryjskich.   aryjski dotyczący (a. należący do) jednego z (a. kilku) języków
  • Znaczenie artis sola domina necessitas Definicja artis sola domina necessitas łac., potrzeba (jest) jedyną władczynią Sztuki
  • Znaczenie Artel Definicja różnych rodzajów zarobkowych spółdzielni pracy, dobrowolnych zrzeszeń chłopów, rzemieślników a. innych drobnych wytwórców w Rosji
  • Znaczenie Povera Arte Definicja plast. rodzaj sztuki, w której nie przedstawia się samego dzieła bezpośrednio, lecz ukazuje się je z drugiej ręki za
  • Znaczenie Informel Art Definicja wym. a:r ęformel] nieformalny kierunek sztuki współczesnej, eksperymentujący najróżnorodniejszymi materiałami (drewno, piasek
  • Znaczenie Arsenał Definicja zbrojownia, składnica broni.   Etym. - wł. arsenale 'jw.' z arab. dār sinā'a 'dwór a. dom przemysłu, manufaktury
  • Znaczenie As you like it Definicja As you like it ang., Jak wam się podoba.   Etym. - tytuł komedii (1600 r.; wyst. pol. 1880) Szekspira
  • Znaczenie As Definicja najwyższa w każdym kolorze; przen. mistrz, "gwiazda", wirtuoz, arcymajster, prymus.   Etym. - fr. 'jeden pkt. (oczko
  • Znaczenie Arytmia Definicja nierytmiczność; med. niemiarowość tętna.   Etym. - gr. arrhythmía 'brak rytmu' od árrhythmos 'nierytmiczny'; zobacz a-; rytmika
  • Znaczenie Arystokracja Definicja możnowładztwo; magnateria, wysoka szlachta rodowa; najwyższa warstwa społ. w ustroju niewolniczym i feud., zaznaczona
  • Znaczenie Asauł Definicja a), esauł, stopień oficerski (odpowiadający stopniowi namiestnika w pol. husarii) w wojskach kozackich do 1917 r.; zastępca
  • Znaczenie Assoluta Definicja najwyższej klasy (żeńska gwiaza opery a. baletu).   Etym. - wł. 'jw. r.ż. od assoluto 'absolutny; zupełny' z łac. absolutus
  • Znaczenie Arywista Definicja karierowicz, człowiek, który świeżo zdobył dorobek a. stanowisko; dorobkiewicz; por. nuworysz.   Etym. - fr. arriviste 'jw.' od
  • Znaczenie Asafetyda Definicja łajno, smrodzieniec, gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapaliczki lekarskiej, stosowana dawn. jako środek uspokajający
  • Znaczenie Gelos Asbestos Definicja nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów); por. epitheton ornans.   Etym. - z Homera (Iliada, 1, 599; Odyseja, 8, 326; 20, 346
  • Znaczenie Asesor Definicja po odbyciu aplikacji, spełniający czasowo czynności sędziego a. prokuratora; hist. członek sądu sejmowego, nadwornego a
  • Znaczenie Atmosferium Definicja a. budynek, urządzone na zasadzie pokrewnej planetarium, służące do naśladowania zjawisk atmosferycznych i meteorologicznych.  
  • Znaczenie Aspidistra Definicja   aspidistra bot. przestrojona.   Etym. - n.łac. z gr. aspís dpn. áspidos 'tarcza
  • Znaczenie Asfiksja Definicja zamartwica, ostre zaburzenie oddychania, zazw. w wyniku niedomogi krążenia, powodujące anoksję i nadmierną liczba dwutlenku węgla
  • Znaczenie Ashab Definicja arab., towarzysze Proroka, zwolennicy Mahometa, którzy mieli z nim choćby całkiem przelotny kontakt; jako naoczni świadkowie są
  • Znaczenie Aspekt Definicja widzenia, strona sprawy, wzgląd, ujęcie, perspektywa; postać, widok, wygląd, przejaw; wg astrologów - wzajemne położenie gwiazd i
  • Znaczenie Wednesday Ash Definicja Ash Wednesday ang., środa popielcowa, Popielec, wstępna środa (nm. Aschermittwoch; fr. Mercredi de Cendrers
  • Znaczenie Kwas Askorbinowy Definicja   askorbinowy kwas - witamina C, czynnik przeciwgnilcowy (przeciwszkorbutowy).   Etym. - zobacz a-; śrdw.łac. scorbutus 'gnilec
  • Znaczenie Aspersja Definicja kat. pokropienie wodą święconą w niedzielę przed sumą.   Etym. - łac. aspersio 'pokropienie' od aspersus p.p. od aspergere
  • Znaczenie asperges me hyssopo et mundabor Definicja et mundabor; lavabis me, et extra nivem dealbabor łac., pokropisz mnie hizopem, a będę czysty; obmyjesz mnie i ponad śnieg
  • Znaczenie Asonans Definicja niepełny, niedokładny, polegający tylko na zgodności samogłosek; por. konsonans.   Etym. - fr. assonance 'jw.' z łac. assonare
  • Znaczenie Astenia Definicja pomniejszona wydolność czynnościowa organizmu wynikająca z wiotkiej (astenicznej) budowy ciała.   astenik zobacz leptosomatyk.  
  • Znaczenie Astat Definicja pierwIASTEK, Tabl. 1, promieniotwórczy.   Etym. - gr. ástatos 'nietrwały, niestały' zobacz a-; statós 'stojący' od histánai
  • Znaczenie Asumpt Definicja pobudka (do działania), pochop, podnieta, zachęta, bodziec, impuls, przyczyna, pretekst, okazja.   Etym. - łac. assumptus p.p. od
  • Znaczenie Astr Definicja złożeniach: gwiazda; niebo, kosmos; astronomiczny; astrologiczny; por. aster(o)-.   astracja tworzenie się nowych gwiazd.  
  • Znaczenie Astika Definicja ortodoksyjnej filozofii ind. wszelka szkoła myślenia akceptująca autorytet Wed i kastową strukturę społ., w której najwyższe
  • Znaczenie Astragal Definicja ornament ciągły ze stylizowanych liści, wałków, perełek, pryzmatycznych paciorków i tak dalej, występujący w malarstwie
  • Znaczenie Astroarcheologia Definicja zobacz archeoastronomia.   astrochemia (1973) nauka o chem. budowie ciał niebieskich i in. obiektów przestrzeni kosmicznej.  
  • Znaczenie Astygmatyzm Definicja med. niezborność; wada (aberracja) soczewek, powodująca nieostrość obrazu; nieostre widzenie w wyniku zniekształcenia rogówki
  • Znaczenie Asymetria Definicja naruszenie symetrii.   asymetryczny niesymetryczny.   Etym. - gr. asymmetría 'niewspółmierność; nieproporcjonalność'; zobacz a
  • Znaczenie Ate Definicja nieopanowana ambicja, zaślepienie, prowadzące człowieka do zguby; por. menos.   Etym. - gr. átē 'zaślepienie; występek; kara
  • Znaczenie Ataksja Definicja bezład, niezborność ruchów, zaburzenie ich koordynacji, spowodowane uszkodzeniem móżdżku a. tylnych szlaków rdzenia.   Etym. - gr
  • Znaczenie Lettre La Avant Definicja druk. przed zaopatrzeniem (ryciny, fotografii) w wyjaśniający podpis; przen. przed powstaniem terminu; zanim rzecz a. definicja
  • Znaczenie Asyriologia Definicja badająca kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii (Sumerów, Babilończyków i Asyryjczyków), na podstawie zabytków archeol
  • Znaczenie Augurowie Definicja uważania a. uważający się za arbitrów, autorytet, wyrocznię w jakiejś dziedzinie.   Etym. - łac. augures (l.poj. augur
  • Znaczenie Atest Definicja stwierdzający określoną jakość dostarczonego materiału (zazw. surowca); atestacja, atestat przest. świadectwo, poświadczenie.  
  • Znaczenie Asyndeton Definicja zdanie (a. część zdania) połączone z innymi bezpośrednio, bez pomocy spójnika; wypowiedzenie bezspójnikowe, asyndetyczne.   Etym
  • Znaczenie Atencja Definicja względy, szacunek, respekt, poważanie; dawn. uwaga, baczenie.   Etym. - łac. attentio 'uwaga' od attendere 'napinać; natężać
  • Znaczenie Aszkenazim Definicja Aszkenazim, nazwa Żydów środkowo- i wschodnioeuropejskich, pośród których powstał w X w. język żyd. (por. jidysz; Sefardyjczycy
  • Znaczenie Atawizm Definicja wsteczny organizmu pod wzgl. jednej a. kilku cech do wcześniejszych form rozwojowych, od dawna już nie dziedziczonych.   Etym. 
  • Znaczenie Asynchron Definicja   asynchron video. rozmijanie się dźwięku z obrazem.   asynchroniczny niejednoczesny.   Etym. - zobacz a-; synchro
  • Znaczenie Atrybut Definicja właściwość, przymiot, ważna cecha; filoz. nieodłączna, podstawowa właściwość przedmiotu, zjawiska (por. akcydens); plast. godło
  • Znaczenie Atman Definicja hinduizmie - najgłębsza istota osobowości ludzkiej, jaźń nie zmieniająca się w cyklu reinkarnacji (zobacz metempsychoza; samsara
  • Znaczenie Atrakcja Definicja swą niezwykłością przyciąga, interesuje, zwł. większą liczbę ludzi; sensacja; urozmaicenie, rozrywka, przyjemność.   atrakcyjny
  • Znaczenie Attache Definicja ataszé] najniższy stopniem urzędnik dypl. zatrudniony w poselstwie a. ambasadzie jako specjalista (wojskowy, prasowy, kulturalny
  • Znaczenie Atto Definicja   ATTO- w złożeniach: kwintylionowa część jednostki podstawowej (10-18) w systemie metrycznym.   Etym. - (1973) z duń. atten '18
  • Znaczenie Augustianin Definicja rz.kat. zakonnik reguły św. Augustyna.   Etym. - Zakon powstały w r. 1244, oparty na regule ułożonej w XII w. na podstawie pism
  • Znaczenie Atrapa Definicja na przykład łatwo psujących się towarów), "ślepe" (puste wewnątrz) opakowanie, umieszczane dla reklamy w witrynie
  • Znaczenie Atol Definicja zwrotnikowych - pierścień raf koralowych, otaczający lagunę (wewn. przestrzeń wodną).   Etym. - jęz. mieszkańców Malediwów (O
  • Znaczenie Atopia Definicja med. nadwrażliwość spontaniczna, postać alergii o predyspozycji dziedzicznej, długim okresie uczulenia, wywołująca obrzęki
  • Znaczenie Iuvat Fortuna Audentes Definicja iuvat łac., śmiałym fortuna sprzyja; por. fortes...   Etym. - zamiast audentes często: audaces; z Wergiliusza (Eneida, 10, 284
  • Znaczenie Bleu Au Definicja au bleu fr., (ryba) na niebiesko; (mięso) półsurowe; por. saignant
  • Znaczenie Fond Au Definicja au fond fr., w gruncie rzeczy, w istocie
  • Znaczenie Auf Flugeln des Gesanges Definicja Auf Flügeln des Gesanges nm., Na skrzydłach pieśni.   Etym. - tytuł pieśni Heinego
  • Znaczenie Atut Definicja atu, wybrany kolor, który bije pozostałe w danej grze; przen. (okoliczności, walne argumenty dające) szanse, możliwości
  • Znaczenie audacter calumniare semper aliquid haeret Definicja audacter calumniare, semper aliquid haeret łac., szkalujcie śmiało, zawsze coś przylgnie; por. calomniez, calomniez
  • Znaczenie Fait Au Definicja au fait fr., (być) obeznany (z czym); (przystąpić) do rzeczy, do działania, do wykonania
  • Znaczenie auch ich war in Arkadien geboren Definicja Arkadien geboren nm., i ja urodziłem się w Arkadii; por. Arkadia.   Etym. - z Schillera (początek wiersza Resignation
  • Znaczenie audiatur et altera pars Definicja pars łac., należy wysłuchać również drugiej (przeciwnej) strony (przed wydaniem sądu, orzeczenia).   Etym. - wg Seneki (Medea, 2
  • Znaczenie Augmentatyw Definicja zgrubienie (na przykład flacha od flaszka).   Etym. - śrdw.łac. augmentativum 'coś, co zwiększa' z późn.łac. augmentare 'pomnażać
  • Znaczenie Auftakt Definicja przedtakt, pierwszy ruch dyrygenta wprowadzający orkiestrę do gry tak, by zaczęła idaalnie razem i we właściwej pulsacji
  • Znaczenie au bout de son latin Definicja au bout de son latin fr., (być) u kresu swej znajomości łaciny; u kresu swej wiedzy
  • Znaczenie au pied de la lettre Definicja au pied de la lettre fr., dosłownie, literalnie
  • Znaczenie Vale Atque Ave Definicja ave atque vale łac., witaj (więc) i żegnaj (zarazem).   Etym. - z Katullusa (Pieśni, 101
  • Znaczenie Herbes Fines Aux Definicja aux fines herbes [wym. o:finzerb] (dania) przyprawione aromatycznymi ziołami
  • Znaczenie Fames Sacra Auri Definicja auri sacra fames! łac., przeklęta żądza złota!   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 3, 57
  • Znaczenie Autokracja Definicja samowładztwo, władza nieograniczona, absolutna, nie kontrolowana, skupiona w rękach autokraty, jednostki rządzącej samowładnie
  • Znaczenie Sally Aunt Definicja nt] slang bryt., łatwy cel krytyki a. napaści.   Etym. - ang. od nazwy gry Aunt Sally 'Ciocia S.', w której rzuca się kijkami a
  • Znaczenie Aula Definicja uczelni - reprezentacyjna sala wykładowa.   Etym. - łac. 'siedziba cesarska, dwór' z gr. aulē 'dziedziniec wewn. w domu
  • Znaczenie Jane Aunt Definicja nt dżejn] amer.ang. slang., dosł. 'ciotka Janina', w Kościele murzyńskim - ciepłe ustalenie gorliwej uczestniczki nabożeństw
  • Znaczenie Auslese Definicja   Auslese wino najprzedniejsze, z wybranych gron.   Etym. - nm. 'selekcja, wybór; jw.' od auslesen 'wybierać, sortować
  • Znaczenie Tabby Aunt Definicja Thomasina, amer.ang., 'Ciocia T.', slang. pogard., kobieta, która nie popiera ruchu wyzwolenia kobiet; zobacz Women's Liberation
  • Znaczenie Syne Lang Auld Definicja szkoc., [wym. oulängzajn] dosł. ongiś, dawnymi laty; dobre dawne czasy.   Etym. - tytuł starej pieśni szkockiej, w ostatniej
  • Znaczenie Aurypigment Definicja minerał, siarczek arsenu, cytrynowożółty, służący do produkcji arszeniku i w farbiarstwie.   Etym. - łac. aurum, zobacz aureola
  • Znaczenie Aura Definicja pogody; przen. atmosfera, nastrój, klimat (wokół osób, rzeczy, spraw, zwł. produkowanych poprzez nie, emanujący z nich); med
  • Znaczenie Mediocritas Aurea Definicja łac., złote umiarkowanie; najlepsza pośrednia droga pomiędzy skrajnościami; por. juste milieu.   Etym. - z Horacego (Pieśni, 2
  • Znaczenie Aukcja Definicja publ., zwł. towarów niestandardowych, jak wełna, futra, skóry surowe, herbata, ryby; por. licytacja.   Etym. - łac. auctio '(dosł
  • Znaczenie aurea prima sata est aetas Definicja aurea prima sata est aetas łac., złoty był ów pierwszy wiek.   Etym. - z Owidiusza (Metamorfozy, 1, 89
  • Znaczenie Autoklaw Definicja hermetycznie zamknięty kocioł metalowy do naparzania (pod powiększonym ciśnieniem) materiału, w celu podniesienia jego własności
  • Znaczenie Autocross Definicja samochodowy na krótkiej, okrężnej trasie begnącej w trudnym terenie.   Etym. - ang. 'jw.'; auto(mobil); cross 'przeprawiać się
  • Znaczenie Couleuvres Des Avaler Definicja avaler des couleuvres fr., (dosł. 'połykać żmije') znosić przykrości, afronty, zniewagi
  • Znaczenie Auszpik Definicja   auszpik mięso a. ryba w galarecie.   Etym. - fr. aspic 'żmija; jw.' z gr. aspís 'żmija
  • Znaczenie Autostrada Definicja magistrala samochodowa o nawierzchni ulepszonej, przepołowiona wzdłuż dla rozdzielenia obu kierunków ruchu, z wytyczonymi pasami
  • Znaczenie Aut Definicja wyjście piłki poza obręb boiska a kortu; przestrzeń poza polem gry.   Etym. - ang. out 'wy-; na zewnątrz; poza; jw.'; por
  • Znaczenie aut bibat aut abeat Definicja łac., niech pije, lub niech się wynosi; por. odi memorem...   Etym. - z Cycerona (Rozmowy tuskulańskie, 5, 41
  • Znaczenie Autentyczny Definicja prawdziwy, rzeczywisty, oryginalny, nie podrobiony, wiarygodny.   Etym. - gr. authentikós 'gwarantowany' od authéntēs 'sprawca
  • Znaczenie Auteur Definicja r] fr. 'autor', we fr. krytyce video. termin oznaczający reżysera filmowego odpowiadającego za całą koncepcję filmu, będącego
  • Znaczenie aut Caesar aut nihil Definicja nihil łac., lub (być) Cezarem, lub nikim.   Etym. - dewiza Cezara Borgii, wł. polityka doby odrodzenia (około 1475-1507
  • Znaczenie aut vincere aut mori Definicja mori łac., lub zwyciężyć, lub umrzeć.   Etym. - napis na pieczęci Konfederacji Barskiej (1768 r.); wg okrzyku admirała
  • Znaczenie Austral Definicja Argentyny od 1985 r.   australopiteki grupa kopalnych małp człekokształtnych, opisana na podstawie szczątków kostnych
  • Znaczenie Automedon Definicja   Automedon woźnica.   Etym. - u Homera (Iliada 16, 148; 17, 459; 24, 574) zręczny woźnica Achillesa
  • Znaczenie Autonomia Definicja samodzielność, niepodległość, samostanowienie; (pół) suwerenność.   autonomiczny układ nerwowy - fizj. wegetatywny, trzewny
  • Znaczenie Autoliza Definicja samorozpuszczanie, samotrawienie zamierających a. obumarłych komórek i tkanek, jeden z pośmiertnych, rozkładowych mechanizmów
  • Znaczenie Autosomy Definicja   autosomy chromosomy identyczne u obu płci; por. allosomy.   Etym. - zobacz aut(o)-; -som(a
  • Znaczenie Epha Autos Definicja nasz mistrz) sam (to) powiedział; por. ipse dixit.   Etym. - Pitagorejczycy mówili o swym mistrzu (Pitagorasie) "sam"
  • Znaczenie Sacramentales Autos Definicja hiszp., 'jednoaktówki sakramentalne', rodzaj dramatu hiszp. alegoryczno-mitologiczno-religijnego, uprawiany w XVI i XVII w
  • Znaczenie Stella Maris Ave Definicja Ave, maris Stella łac., Witaj, Gwiazdo morza.   Etym. - początek hymnu z IX w. ku czci Matki Boskiej
  • Znaczenie Autoserwis Definicja obsługa samochodów.   autostop grzecznościowe podwiezienie po drodze samochodem pieszego podróżnego a. turysty na zasygnalizowaną
  • Znaczenie Autożyro Definicja wiatrakowiec, wiropłat z nie napędzanym poziomym śmigłem nośnym, zaopatrzony w oddzielne śmigło pędne; por. helikopter.   Etym. 
  • Znaczenie Avgolemono Definicja rosół z kury z jajkami i cytryną; sos z jajkami i cytryną służący do różnych gr. potraw.   Etym. - n.gr. 'jw.'; avgó 'jajko
  • Znaczenie Autopia Definicja samochodowa, miejscowość, okolica zorganizowana wyłącznie ku pożytkowi kierowców i samochodów, bez uwzględnienia żadnych innych
  • Znaczenie Azalia Definicja różanecznik, rododendron.   Etym. - n.łac. azalea 'jw.' z gr. r.ż. od adzaléos 'suchy'; od mniemania, iż roślina udaje się dobrze
  • Znaczenie Awers Definicja czołowa strona monety, medalu; wierzchnia, prawa strona tkaniny, haftu; właściwa, przeznaczona do oglądania strona obrazu
  • Znaczenie Awitaminozy Definicja choroby wywołane brakiem, najczęściej zaś niedoborem witamin w organizmie (hipowitaminozy).   Etym. - zobacz a-; witaminy
  • Znaczenie Azymut Definicja określający położenie jakiegoś punktu na Ziemi a. sferze niebieskiej względem stron świata.   Etym. - arab. as-sumūt 'jw.' l.mn
  • Znaczenie Awaria Definicja przemyśle, transporcie) uszkodzenie maszyny, aparatu, urządzenia, pojazdu.   Etym. - arab. awārija 'dobra uszkodzone' l.mn. od
  • Znaczenie Awidia Definicja sanskr., dosł. 'niewiedza' w buddyzmie - niewiedza o Czterech Szlachetnych Prawdach (których znajomość i spełnienie chroni przed
  • Znaczenie Azyma Definicja przaśny (niekwaszony i niesolony); maca; Kośc. rz.kat. chleb przaśny służący do konsekracji w eucharystii.   Etym. - późn.łac. z
  • Znaczenie Aza Definicja   -AZA w złożeniach: enzym; substancja rozkładająca.   Etym. - fr. (diast)ase, zobacz diastazy; por. amylazy
  • Znaczenie Awersja Definicja odraza, wstręt, abominacja, obrzydzenie.   Etym. - późn.łac. aversio 'wstręt' z łac. 'odwrócenie się' od avertere 'odwracać'; a(b
  • Znaczenie Age Definicja lata. quatrième âge fr., czwarty wiek, starość. deuxième âge fr., drugi wiek, młodość. premier âge fr., pierwszy wiek
  • Znaczenie Fortiori A Definicja a fortiori łac., tym bardziej, tym słuszniej, tym niewątpliwiej, z tym mocniejszą racją
  • Znaczenie Róg Amaltei Definicja obfitości.   Etym. - atrybut Plutosa i Dionizosa jako patronów płodności ziemi, bogactwa, obfitości (gr. kēras Amaltheías, łac
  • Znaczenie a łarczik prosto otkrywałsja Definicja otkrywałsja ros., a skrzynka otwierała się jak najzwyczajniej (tł. St. Kaczkowskiego); łatwo się było domyślić, nie trzeba się
  • Znaczenie Asfodel Definicja złotogłów.   asfodelowe łąki - (mit. gr.) po których przechadzają się cienie zmarłych w świecie podziemnym; por. Elizejskie pola
  • Znaczenie Anapest Definicja trójsylabowa stopa wierszowa o dwóch sylabach krótkich a. nieakcentowanych i trzeciej długiej a. akcentowanej (Č Č ľ).   Etym. 
  • Znaczenie Adonis Definicja czarujący, urodziwy młodzieniec (por. Apollo); bot. miłek.   Etym. - w mit. gr. imię młodzieńca (gr. Ádōnis), w którego urodzie
  • Znaczenie Adermina Definicja   adermina zobacz pirydoksyna.   Etym. -  zobacz a-; -derma
  • Znaczenie Fourchette La A Definicja fourchette [wym. ... furszet] śniadanie, na które podano zimne mięsa a. wędliny.   Etym. - fr. 'jw.'; fourchette 'widelec' ze
  • Znaczenie Atropina Definicja otrzymywany między innymi z pokrzyku wilczej jagody (Atropa belladonna), stosowany jako środek przeciw skurczom przewodu
  • Znaczenie amicus certus in re incerta cernitur Definicja incerta cernitur łac., pewnego przyjaciela poznaje się w niepewnym położeniu.   Etym. - z Cycerona (Laelius, 17, 64), jako cytat
  • Znaczenie Asana Definicja dosł. 'pozycja siedząca'; w indyjskim systemie filozoficznym joga - nieruchoma pozycja ciała przyjęta w celu wyzwolenia umysłu od
  • Znaczenie Apologeta Definicja zwł. chrześcijaństwa, w II-IV w. n.e.).   apopleksja insult, udar mózgu, krwotok mózgowy.   apologia obrona sprawy, zasady a
  • Znaczenie Angstrem Definicja jednostka długości równa jednej dziesięciomilionowej części milimetra, wykorzystywana zazw. do wyrażania długości fal (na
  • Znaczenie Artykulacja Definicja archit. rozczłonkowanie płaszczyzny; zgryz; ruchy i układ narządów mowy niezbędne do wymówienia danej głoski; muz. sposób
  • Znaczenie Dominium Absolutum Definicja łac., dosł. nieograniczona władza; ustalenie, którym szlachta piętnowała dążenie królów do wzmocnienia władzy monarszej w Polsce
  • Znaczenie Armila Definicja torus.   armilarna sfera - starożytny przyrząd do wyznaczania współrzędnych astronomicznych służący do XVI w. (także poprzez
  • Znaczenie Principium Iove Ab Definicja łac., początek od Jowisza, jest to (zaczynać) od sprawy a. osoby najważniejszej.   Etym. - z Wergiliusza (Eklogi, 3, 60
  • Znaczenie Aluzja Definicja zawoalowane (lecz jasne dla adresatów) napomknienie o kimś, o czymś; potrącenie o jakąś sprawę dzięki przenośni, nie wprost
  • Znaczenie Acta Ad Definicja ad acta łac., [wym. ad akta] (sprawa odłożona) do akt, pomiędzy sprawy załatwione, którymi dłużej zajmować się nie trzeba
  • Znaczenie Algoncka Definicja algoncka era, zobacz proterozoik.   Etym. - ang., kanad. fr. Algonquin a. Algonkin 'indiańska rodzina językowa; grupa plemion
  • Znaczenie Aseptyka Definicja bakteriologiczna; niszczenie drobnoustrojów w jakimś środowisku, zabezpieczające przed zakażeniem.   aseptyczny.   Etym. 
  • Znaczenie Arhat Definicja dosł. 'wart, godny', w buddyzmie - osoba doskonała, która wejrzała w prawdziwą naturę istnienia, wyzwoliła się z więzów pożądań
  • Znaczenie Wostorg Administratiwnyj Definicja wostorg ros., delektowanie się, upajanie się, napawanie się swoją władzą.   Etym. - z Dostojewskiego (Biesy, cz. 1, 2, 4) 1871 r
  • Znaczenie Archi Definicja muz. smyczki, instrumenty smyczkowe (w orkiestrze symfonicznej).   Etym. - wł. 'jw.' l.mn. od arco 'łuk; kabłąk; sklepienie
  • Znaczenie Askari Definicja w XVIII w. żołnierze korpusu piechoty, stanowiącego straż przyboczną sułtana Maroka; w XIX i XX w. żołnierze wł. i nm. wojsk
  • Znaczenie Anabioza Definicja zdolność powrotu do życia, do stanu normalnego, po przejściowym zapadnięciu w) stan pozornej śmierci w wyniku zamarznięcia a
  • Znaczenie Alleluja Definicja   alleluja przyśpiew radosny w liturgii, zwł. w okresie wielkanocnym.   Etym. - hebr. hallelū-Jāh 'chwalcie Boga
  • Znaczenie autres temps autres moeurs Definicja autres temps, autres moeurs fr., inne czasy, inne obyczaje
  • Znaczenie Argental Definicja argental alpaka, przest. nowe srebro, stop miedzi, niklu i cynku, z wyglądu przypominający srebro, służący do wyrobu sztućców
  • Znaczenie Society Affluent Definicja ang. [wym. äfluent sesajety] socjol. społeczeństwo zamożne, zasobne, mające obfitość dóbr.   Etym. - podręcznik (1958 r.) Johna K
  • Znaczenie Citoyens Arms Aux Definicja aux arms, citoyens! fr., obywatele, do broni!   Etym. - z Marsylianki; zobacz allons enfants
  • Znaczenie Liczba Avogadra Definicja a. stała) fiz. liczba cząsteczek zawarta w molu dowolnej substancji chem. a. liczba atomów w gramoatomie dowolnego pierwiastka.  
  • Znaczenie Attitudes Anglosaxon Definicja Attitudes ang., Anglosaskie pozy.   Etym. - tytuł satyrycznej powieści (1956) pisarza ang. Angusa Wilsona (ur. 1913) o różnych
  • Znaczenie Imperii Arcana Definicja arcana imperii łac., tajniki władzy, rządzenia, rządu; tajemnice państwowe; zobacz arkana
  • Znaczenie Akrobacja Definicja lotnicza) wykonywanie samolotem figur wyższego pilotażu; (cyrkowa) produkcje art. gimnastyków cyrkowych.   akrobata linoskoczek
  • Znaczenie Aplauz Definicja brawo; uznanie, aprobata.   Etym. - łac. applausus p.p. od applaudere 'bić; klaskać; pochwalać'; zobacz ad-; plaudere, zobacz
  • Znaczenie Aubade Definicja pieśń a. poemat na powitanie poranka; koncert dany pod czyimś oknem, o brzasku; pieśń a. poemat kochanków rozstających się o
  • Znaczenie Paignion Theou Anthropos Definicja paignion gr., człowiek boże igrzysko.   Etym. - przypisywane Synezjuszowi z Cyreny, około 370- około 413 r.; tł. wg Jana
  • Znaczenie Abordaż Definicja szczepienie swego okrętu z nieprzyjacielskim dla zdobycia go w walce wręcz.   Etym. - fr. abordage 'jw.' od aborder 'zbliżyć się
  • Znaczenie Pittore Sono Anchio Definicja pittore! wł., i ja jestem malarzem.   Etym. - okrzyk, jaki miał wydać Correggio w momencie pobytu w Bolonii, stanąwszy przed
  • Znaczenie Amelia Definicja   amelia med. wrodzony brak rąk a. nóg.   Etym. - (1973) zobacz a-; gr. mélos 'kończyny, kończyna
  • Znaczenie Altowiolinista Definicja   altowiolista, altowiolinista, muz. grający na altówce.   Etym. - wł. alto, zobacz alt; viola
  • Znaczenie Alotrop Definicja zjawisko istnienia jakiejś substancji, zwł. pierwiastka, w różnych postaciach, jak na przykład węgla w formie diamentu i grafitu
  • Znaczenie Apatryda Definicja bezpaństwowiec, osoba nie posiadająca obywatelstwa żadnego państwa.   Etym. - gr. ápatris dpn. apátridos 'pozbawiony ojczyzny
  • Znaczenie Regime Ancien Definicja wym. ãsję reżim] dawny mechanizm rządów; stary ład; dawny, feudalny ustrój; por. reżim.   Etym. - 'dawny rząd', a więc mechanizm
  • Znaczenie Aleksandryt Definicja kamień szlachetny wykorzystywany w jubilerstwie, przezroczysta odmiana chryzoberylu, zielona w świetle dziennym, przybiera w
  • Znaczenie Hoc Ad Definicja ad hoc łac., [wym. ...hok] doraźnie, specjalnie w tym celu, bez zamiaru szerszego, ogólniejszego wykorzystania czy użytkowania
  • Znaczenie Abbe Definicja   abbé francuski opat, fr. ksiądz.   Etym. - fr. 'opat; ksiądz' z późn.łac. abbas, zobacz opactwo
  • Znaczenie Agnostyk Definicja zwolennik agnostycyzmu, idealistycznego poglądu filoz., negującego (częściowo) sposobność poznania świata i rządzących nim praw
  • Znaczenie Achitofel Definicja zdradliwy doradca, wiarołomny przyjaciel.   Etym. - por. Biblia (2. Sam., 17, 15-23); A. był doradcą króla Dawida, przyłączył się
  • Znaczenie Analeptyki Definicja środki cucące, wykorzystywane w stanach wyczerpania, depresji, przy zatruciach alkoholem, barbituranami i tak dalej, pobudzające
  • Znaczenie a thing of beauty is a joy for ever Definicja a thing of beauty is a joy for ever ang., rzecz piękna jest radością wieczną.   Etym. - z Johna Keatsa (Endymion, 1), 1818 r
  • Znaczenie Autor Definicja dzieła (lit., nauk., art.).   autoryzacja pozwolenie autora na publikację, przekład, wystawienie, reprodukcję, adaptację dzieła
  • Znaczenie Anyżówka Definicja zazw. bezbarwny likier na owocach anyż(k)u, wykorzystywany jako składnik koktajli lub napój po obiedzie.   Etym. - gr. anison
  • Znaczenie Arbalet Definicja   arbalet hist. kusza.   Etym. - fr. arbalète z późn.łac. arcoballista, arcuballista; arcu- od łac. arcus 'łuk'; zobacz balista
  • Znaczenie Afazja Definicja upośledzenie a. utrata zdolności mówienia a. rozumienia mowy spowodowana uszkodzeniem niektórych okolic mózgu; por. agrafia.  
  • Znaczenie Aggiornamento Definicja adżdżo...] odroczenie, odłożenie na inny termin; zaktualizowanie, uwspółcześnienie, modernizcja; polityka unowocześniania a
  • Znaczenie Aeger Definicja na uniwersytetach bryt. - urlop chorobowy.   aegrotat łac., dosł. 'jest chory', na uniwersytetach bryt.   Etym. - zaświadczenie
  • Znaczenie Akcent Definicja uwydatnienie, wzmocnienie, wyróżnienie sylaby w wyrazie a. w zestroju akcentowym (a. wyrazu w zdaniu) dzięki przycisku, intonacji
  • Znaczenie Coelorum Regina Ave Definicja coelorum łac., Witaj, Królowo niebios.   Etym. - antyfona maryjna z XI-XII w., jedna z czterech odmawianych od 2 II do środy
  • Znaczenie Askarydy Definicja glisty, nicienie pasożytujące w przewodzie pokarmowym człowieka, ssaków i ptaków, wywołujące chorobę askarydozę, glistnicę.  
  • Znaczenie Alpinarium Definicja skalny roślin wysokogórskich.   alpinista sportowiec uprawiający wspinaczkę wysokogórską (alpinistykę, alpinizm, w Polsce
  • Znaczenie Ateista Definicja ateusz), nie wierzący w istnienie Boga a. bogów, zwolennik ateizmu, poglądu odrzucającego wiarę w Boga i przeczącego istnieniu
  • Znaczenie Ovo Ab Definicja początku, od Adama i Ewy.   Etym. - łac. 'od jaja.' Horacy (Sztuka poetycka, 147), sławi Homera, iż nie rozpoczął Iliady "od
  • Znaczenie Minelli Modum Ad Definicja łac., (bryki, zawierające dosłowne, ogłupiające uczniów, przekłady z klasyków gr. i rz.) na sposób Minelliego; por. pons asinorum
  • Znaczenie Arba Definicja dwukołowy wóz bez resorów, ciągniony poprzez konie a. woły, wykorzystywany dawn. poprzez koczowników Azji Śr. i Turcji; wóz
  • Znaczenie aidetoi le ciel taidera Definicja t'aidera fr., pomóż sobie, a niebo tobie pomoże.   Etym. - z bajki Le chartier embourbé (1668 r.) Jeana de la Fontaine'a; myśl z
  • Znaczenie Anilina Definicja fenyloamina, aminobenzen, oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i in. związków; istotny surowiec
  • Znaczenie Antologia Definicja fragmentów) utworów lit. jednego a. wielu autorów (zwł. z określonego okresu lit. a. zakresu tematycznego); wypisy.   Etym. - gr
  • Znaczenie Alabaster Definicja drobnoziarnista odmiana gipsu, zazw. biała i przeświecająca (lecz niekiedy żółta, czerwona a. szara) wykorzystywana od staroż
  • Znaczenie Alkazar Definicja obronny a. pałac, zwł. pochodzenia mauretańskiego w miastach hiszp. (zwł. w Sewilli, Segowii, Toledo); por. kreml.   Etym. 
  • Znaczenie Payment Accommodation Definicja payment ang., dosł. 'zapłata grzecznościowa', umyślne zawyżenie rachunku o sumę, którą przedstawiciel (agent, reprezentant
  • Znaczenie Anafilaksja Definicja nadwrażliwość; uczulenie organizmu spowodowane ponownym wprowadzeniem antygenu.   Etym. - zobacz ana-; gr. phýlaksis 'czuwanie
  • Znaczenie Anakolut Definicja mimowolne a. umyślne (zwł. dla zbliżenia tekstu do mowy pot.) odstąpienie od logicznej a. składniowej ciągłości w zdaniu.   Etym
  • Znaczenie Ankieta Definicja informacji poprzez zadawanie pytań; badanie różnych dziedzin życia, zagadnień, poglądów, opinii publ. dzięki pytań zadawanych
  • Znaczenie Ant Definicja przed samogł. często: ANT-) w złożeniach: przeciw (fizycznie a. moralnie); opozycyjny, wrogi, rywalizujący; nie-; przeciwległy
  • Znaczenie Akcja Definicja działalność, ruch, czynność; zbiorowe wystąpienie, zespołowe przedsięwzięcie, impreza; walka, bitwa; fabuła, wątek, treść utworu
  • Znaczenie Antycypacja Definicja wyprzedzanie, przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nie istniejącego; pogląd jeszcze nie udowodniony, lecz słuszny i
  • Znaczenie Unguem Ad Definicja łac., dosł. do paznokcia; precyzyjnie, skrupulatnie, starannie (wykonany). ad valorem łac., wg wartości (na przykład oclić).   ad
  • Znaczenie Abrazo Definicja objęcie, przyjęta w Ameryce Łac. forma witania się (mężczyzn).   Etym. - hiszp. 'uścisk, objęcie'; a- zobacz ad-; brazo, zobacz
  • Znaczenie Aorta Definicja tętnica ciała kręgowców, odprowadzająca u człowieka krew z lewej komory serca do tętnic obwodowych; por. arteria.   Etym. - gr
  • Znaczenie aux grands maux les grands remedes Definicja aux grands maux les grands remèdes fr., w ciężkich sytuacjach (potrzebne są) gwałtowne środki
  • Znaczenie Amusegueule Definicja amüzöl] fr., bawigęba, pop. kanapki, suche ciasteczka, solone migdały, oliwki i tak dalej, podawane razem z apéritifem na
  • Znaczenie apres nous le deluge Definicja déluge fr., (żyjemy hucznie i wesoło,) a po nas (choćby) potop!   Etym. - przypisywane markizie de Pompadour (1720-64), faworycie
  • Znaczenie Afiks Definicja słowotwórcza cząstka wyrazu, występująca przed rdzeniem (prefiks, przedrostek), po nim (sufiks, przyrostek) a. wewnątrz niego
  • Znaczenie Artysta Definicja twórca dzieła sztuki.   artystowski stawiający formę dzieła sztuki nad treścią.   artystyczny estetyczny, piękny, kunsztowny
  • Znaczenie Awiz Definicja piśmienne zawiadomienie o wysłaniu a. nadejściu przekazu, weksla, pieniędzy, towaru i tym podobne 2. mały okręt wojenny do służby
  • Znaczenie Ablacja Definicja deszczowa) zmywanie poprzez deszcze powierzchniowej warstwy zwietrzeliny a. gleby; por. erozja; geol. (lodowcowa) topnienie
  • Znaczenie Agregat Definicja powstała poprzez połączenie niejednorodnych części ( poprzez agregację); techn. zespół łącznie pracujących maszyn; log. kolekcja
  • Znaczenie allons enfants de la patrie Definicja la patrie! fr., do przodu, dzieci ojczyzny!   Etym. - początek ułożonej i skomponowanej w nocy 24/25 kwietnia 1792 r. w
  • Znaczenie Antydot Definicja antidotum.   antyfraza fig. ret. użycie słów w sensie odwrotnym do ich powszechnie przyjętego znaczenia dla uzyskania efektu
  • Znaczenie Au dessus de la melee Definicja mêlée fr., ponad walką; z dala od walki (od życia społecznego, od udziału w rewolucji).   Etym. - tytuł serii artykułów Romain
  • Znaczenie Agora Definicja zgromadzenie lud. w miastach-krajach staroż. Grecji; miejsce obrad takiego zgromadzenia, gł. plac, rynek; por. forum.  
  • Znaczenie Asysta Definicja osoby towarzyszące komu, współobecne, pomagające; poczet, świta; eskorta.   asystentura stanowisko asystenta; praktyka zawodowa
  • Znaczenie Agnat Definicja linii męskiej a. po tacie, po mieczu; osoba wchodząca do rodziny poprzez adopcję a. małżeństwo; por. enat, kognat.   Etym. - łac
  • Znaczenie Angora Definicja kotów, królików i kóz o długiej, delikatnej sierści; moher.   Etym. - prawdop. przekład nm. Angorakaninchen a. fr. lapin angora
  • Znaczenie Apraksja Definicja nieporęczność, niezdolność do wykonywania (precyzyjniejszych) czynności celowych.   Etym. - gr. apraksía 'bezczynność'; zobacz a
  • Znaczenie Condita Urbe Ab Definicja anno urbis conditae) łac., od (roku) założenia miasta.   Etym. - tzn. Rzymu, a więc od początku ery rzymskiej, jest to roku 753
  • Znaczenie Akroterion Definicja naszczytnik, dekoracyjny motyw rzeźbiarski (na przykład palmeta, woluta, liść akantu, waza, popiersie) wieńczący wierzchołek i
  • Znaczenie Auł Definicja kaukaskich; osada Kirgizów, Turkmenów i niektórych innych środkowoazjatyckich, dawniej koczowniczo-pasterskich plemion.   Etym. 
  • Znaczenie Diaboli Advocatus Definicja wym. adwokatus] obrońca sprawy niesłusznej a. złej (niekiedy: pragnący zmusić stronników sprawy słusznej do zmobilizowania
  • Znaczenie Alimenty Definicja świadczone na rzecz osoby niezdolnej do utrzymania się własnymi siłami, obejmujące kapitał, świadczenia w naturze, a również
  • Znaczenie Amor Definicja uosobienie miłości; por. Kupido.   amory miłostki, zalecanki, flirt.   amorek zobacz putto.   Etym. - łac. amor 'miłość; bóg
  • Znaczenie Agada Definicja o wyjściu Żydów z Egiptu czytana w 1. i 2. wieczór święta Paschy; część Talmudu powstała w II-IV w., złożona z legend
  • Znaczenie Język Aramejski Definicja płn.-zach. semicki, w okresie największego rozprzestrzenienia (300 p.n.e.-600 n.e.) ogólny język całej Azji Przedniej.   Etym. 
  • Znaczenie Atv Definicja All-Terrain Vehicle 'wóz terenowy', auto trój- a. czterokołowy o słabym silniku i dużych, sprężystych oponach, przeznaczony do
  • Znaczenie a change came oer the spirit of my dream Definicja the spirit of my dream ang., tu zaszła zmiana w scenach mojego widzenia.   Etym. - z Byrona (The Dream), 1816; wolny przekład
  • Znaczenie Akustyczny Definicja dźwiękowy, głosowy; posiadający niezłą akustykę, nie powodujący zakłóceń i zniekształceń dźwięków.   akustyka fiz. nauka o
  • Znaczenie Anachronizm Definicja błędne umiejscowienie wydarzeń hist., pojęć, osób w momencie, gdzie nie mogły istnieć; błąd w chronologii; niezgodność z duchem
  • Znaczenie Aspazja Definicja piękna, ambitna, wykształcona, nieprzeciętnej inteligencji.   Etym. - Aspazja z Miletu (V w. p.n.e.), kochanka, później żona
  • Znaczenie Auskultacja Definicja osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta (gł. płuc i serca); por. fonendoskop, stetoskop.   Etym. - łac. auscultatio
  • Znaczenie Terrier Airedale Definicja ang., [wym. eedejl terje] ogromny terier o twardej i sztywnej, czarnobrunatnej sierści; por. teriery.   Etym. - od nazwy
  • Znaczenie Akces Definicja przystapienie do czego; wzięcie udziału w czym.   akcesoria dodatkowe składniki wyposażenia, przybory konieczne, lecz nie będące
  • Znaczenie Azot Definicja pierwIASTEK, Tabl. 1, gaz bezwonny, bezbarwny, niepalny, gł. składnik (około 3/4) powietrza.   azotniak nawóz mineralny
  • Znaczenie Aer Definicja złożeniach: powietrze; atmosfera; powietrzny; oddechowy; gaz; lotniczy.   aerodynamika dział mechaniki obejmujący zagadnienia
  • Znaczenie a planta pedis usque ad verticem eius Definicja usque ad verticem eius łac., od podeszwy stopy do głowy jego; od stóp do głów.   Etym. - z Wulgaty (Hiob, 2, 7); por. Izajasz, 1
  • Znaczenie Agencja Definicja biuro, ekspozytura instytucji, firmy, państwa; filia; (a. prasowa, publicystyczna, telegraficzna, fotograficzna) zbierająca i
  • Znaczenie Verbum Audiendum Ad Definicja ad audiendum verbum łac., (dosł. dla usłyszenia słowa); (wezwanie) do wysłuchania reprymendy, admonicji, napomnienia
  • Znaczenie Anemon Definicja   anemon bot. zawilec.   Etym. - gr. anemōnē 'jw
  • Znaczenie Aikido Definicja japońska sposób samoobrony składająca się z szeregu chwytów i pchnięć, wymagająca wielkiej koncentracji i harmonijnego
  • Znaczenie a cat may look at the king Definicja a. on) the king ang., i kotu wolno patrzeć na króla; nawet najnędzniejszy z poddanych ma pewne minimum uprawnień
  • Znaczenie Abstrahować Definicja pomijać pewne cechy, sprawy na rzecz innych, nie uwzględniać czego.   abstrakcjonizm tendencja w plastyce XX w. przeciwna
  • Znaczenie Dowód Apagogiczny Definicja log. pośredni dowód twierdzenia, oparty na udowodnionej fałszywości twierdzenia przeciwnego.   Etym. - gr. aapagōgē 'dosł
  • Znaczenie Attycki Definicja przypominający stylem, smakiem estetycznym, Attykę okresu klasycznego a. jej gł. miasto - Ateny; prosty, powściągliwy, wytworny
  • Znaczenie Antrop Definicja złożeniach: ludzki; ludo-; człowiek.   antropoid małpa człekokształtna (szympans, goryl, orangutan).   antroponimia dział
  • Znaczenie Angio Definicja złożeniach: naczynie krwionośne a. limfatyczne; ogrod. nasiennik; por. flebo-.   Etym. - gr. angeíon zdrobn. od ángos 'naczynie
  • Znaczenie Atrium Definicja staroż. kluczowa, środkowa izba bez okien w domu rz., z czworobocznym otworem (kompluwium) w pułapie i basenem na wodę deszczową
  • Znaczenie Alians Definicja sojusz, koalicja.   aliancki.   aliaż stop, mieszanina metali.   aliant sprzymierzeniec, sojusznik.   Etym. - fr. alliance
  • Znaczenie Alert Definicja międzynarodowego pogotowia obserwacyjnego w okresach wzmożonej aktywności Słońca, zaburzeń magnetycznych i tym podobne; stan
  • Znaczenie Bunker Archie Definicja a:czi banker] amer. odpowiednik Alfa Garnetta.   Etym. - (1972) od nazwiska postaci telewizyjnej, której rolę grał aktor amer
  • Znaczenie Aspiracja Definicja do osiągnięcia czego), marzenie (dopięcia celu, dobicia się czego), ambicja; jęz. przydech.   aspirata jęz. spółgłoska
  • Znaczenie Alokucja Definicja przemówienie, tyrada, oracja, perora, zwł. o charakterze napomnienia a. wezwania do dobrych uczynków; przemówienie papieża na
  • Znaczenie Arteria Definicja tętnica; spora, ruchliwa, przelotowa aleja, szosa, istotny szlak wodny (arterie komunikacyjne).   arterioskleroza med. miażdżyca
  • Znaczenie Ambasada Definicja najwyższe w hierarchii dyplomatycznej przedstawicielstwo państwowe; jego lokal, gmach; dawn. misja, poruczenie, zlecenie.  
  • Znaczenie Auspicje Definicja wyrażeniach: pod (dobrymi, niedobrymi) auspicjami - pod (niezłą, niedobrą) wróżbą; por. omen; pod (czyimiś) auspicjami - pod
  • Znaczenie Ana Definicja złożeniach: (z imieniem własnym tworzy r.nij. l.mn.) wiadomości, zwł. anegdotyczne, bibliograficzne, komentarze, varia o osobie
  • Znaczenie Ametyst Definicja kwarcu, kamień półszlachetny, przezroczysty, fioletowy a. purpurowoczerwony.   Etym. - gr. améthystos 'środek przeciw upiciu się
  • Znaczenie Antrakt Definicja pomiędzy aktami dzieła scenicznego (sztuki, opery), częściami koncertu i tym podobne; epizod instrumentalny wykonywany pomiędzy
  • Znaczenie Adamici Definicja różnych sekt (w płn. Afryce w II w., w Austrii i na Węgrzech w XIII w., w Sabaudii w XIV w., w Czechach i na Morawach od XV aż do
  • Znaczenie Deco Art Definicja moderne, kierunek w sztuce dekoracyjnej powstały w latach 20. XX w., dominujący w 30., przeżywający nową falę zainteresowania w
  • Znaczenie Armeleutegeruch Definicja   Armeleutegeruch nm., odór biedoty.   Etym. - z Nietzschego (Wiedza radosna 5, 349), 1882 r
  • Znaczenie Asceza Definicja wstrzęmięźliwy tryb życia zmierzający, poprzez wyrzeczenie się przyjemności i umartwianie ciała, do doskonalenia się w cnocie.  
  • Znaczenie Akwizytor Definicja pracownik firmy zajmujący się akwizycją, pozyskiwaniem nabywców, zbieraniem zamówień a. zawieraniem umów o wykonanie usług
  • Znaczenie Apeiron Definicja bezgraniczna, nieskończona, wieczna, bezkształtna pramateria, będąca elementarnym tworzywem (por. arche) przyrody (wg filozofa gr
  • Znaczenie Armagnac Definicja armaniak], armaniak francuski napój alkoholowy otrzymywany poprzez destylację wina, podobny do koniaku.   Etym. - nazwa dawnej
  • Znaczenie Ankier Definicja kotew, pręt stalowy wzmacniający przedmioty konstrukcyjne budowli; przest. wychwyt (kotwiczny), część systemu zegarka regulująca
  • Znaczenie Asteizm Definicja zazw. ironiczny zwrot będący przejawem umiejętności konwersacji i obycia w towarzystwie.   Etym. - fr. astéisme z gr. asteíos
  • Znaczenie Controlee Appellation Definicja contrôlée fr., dosł. 'nazwa skontrolowana'; nazwa gatunków wina francuskiego, których pochodzenie od winogron rosnących w
  • Znaczenie Adoptować Definicja cudze dziecko za własne, przysposobić, usynowić, dokonać adoptacji a. adopcji, przysposobienia.   Etym. - łac. adop(ta)tio 'adop
  • Znaczenie Nić Ariadny Definicja przewodnia; sposób wybrnięcia z beznadziejnie zawikłanej sytuacji.   Etym. - w mit. gr. Ariádnē córka Minosa, króla Krety
  • Znaczenie Adideacja Definicja językozn. wykładnia znaczenia wyrazu poprzez skojarzenie z innym podobnym; zjawisko wtórnego zaliczania pewnych słów do obcej im
  • Znaczenie Arogancja Definicja pewność siebie, hardość, zarozumiałość, połączona z lekceważeniem innych, z impertynenckim, zuchwałym zachowaniem się.   arogant
  • Znaczenie Anagnoryzm Definicja rozpoznanie, lit., teatr. wydarzenie (a. rozwiązanie intrygi) w dramacie klasycznym: gł. bohater dowiaduje się, kim jest naprawdę
  • Znaczenie all games all nations Definicja nations ang., 'wszystkie sporty - wszystkie narody', "geografia sportowa" igrzysk olimpijskich, zasada sformułowana
  • Znaczenie Austeria Definicja zajazd, oberża, karczma, gospoda, szynk.   Etym. - wł. osteria 'jadłodajnia; mała oberża' od oste 'oberżysta' z łac. hospes
  • Znaczenie Albertyn Definicja reguły trzeciej zakonu św. Franciszka.   Etym. - od imienia brata Alberta (Adama Chmielowskiego), który założył to zgromadzenie w
  • Znaczenie Asymptota Definicja prosta, której odległość od danej krzywej nieograniczenie maleje stosunkowo przedłużania obu linii.   asymptotyczny.   Etym. - gr
  • Znaczenie Arak Definicja alkoholowy otrzymywany poprzez fermentację soku palmowego albo melasy, wytwarzany w płd.-wsch. Azji.   Etym. - arab. 'słodki sok
  • Znaczenie Akacja Definicja okręt bizant. jedno- a. dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym. 2. bot. rodzaj z rodziny mimozowatych obejmujący kilkaset drzew i
  • Znaczenie Anatema Definicja klątwa kościelna, ceremonialna ekskomunika.   Etym. - gr. anáthēma 'rzecz poświęcona; oddana (złu); przeklęta'; zobacz ana
  • Znaczenie Pair Au Definicja o pe:r] dosł. al pari, po cenie nominalnej: (o umowie, porozumieniu, układzie pomiędzy dwiema stronami) uregulowany, spłacony
  • Znaczenie Amortyzacja Definicja umorzenie; pomniejszenie się wartości budynków, urządzeń, w wyniku zużycia; okresowe odpisywanie sum, odpowiadających temu
  • Znaczenie Armada Definicja flota wojenna, zwł. flota wysłana poprzez Filipa II hiszpańskiego przeciw Anglii w 1588 r. (hiszpańska, "niezwyciężona"
  • Znaczenie Ambrozjanie Definicja rz.kat. duszpasterskie zgromadzenie księży świeckich zał. w 1578 r. poprzez św. Karola Boromeusza.   ambrozjańskie hymny pieśni
  • Znaczenie Posteriori A Definicja dosł. z następstwa (log.); (poznanie) na podstawie doświadczenia, po doświadczeniu; na podstawie faktów; poprzez indukcję; dawn
  • Znaczenie Marzenia Alnaszara Definicja marzenia - jeszcze skóra na niedźwiedziu (a już ją sprzedają); zamki na lodzie.   Etym. - w Baśniach z 1001 nocy piąty brat
  • Znaczenie Rock Acid Definicja acid rock odmiana muzyki rozrywkowej o charakterze psychodelicznym.   Etym. - ang. acid 'kwas'; zobacz rock
  • Znaczenie Painting Action Definicja wym. äkszn pejnting] ang., dosł. 'malarstwo gestu' bezpośredni, instynktowny, agresywny gatunek malarstwa z lat 50. XX w., gdzie
  • Znaczenie Anestetyk Definicja środek znieczulający.   anestezjolog doktor zajmujący się wszystkimi czynnościami związanymi ze znieczuleniem operowanego
  • Znaczenie Atonalność Definicja brak tonalności, zależności poszczególnych dźwięków i akordów od dźwięku centralnego, tak zwany toniki, pierwszego tonu (stopnia
  • Znaczenie amicus usque ad aras Definicja aras łac., przyjaciel do progu ołtarza (ofiarnego); przyjaciel, z którym się zgadzamy tylko na tematy świeckie; interpretowane
  • Znaczenie Akrostych Definicja gdzie pierwsze litery (sylaby a. wyrazy) następnych wersów tworzą słowo a. szereg wyrazów.   Etym. - gr. akrostichís 'jw
  • Znaczenie Stajnia Augiasza Definicja sprawa, rzecz zaniedbana, zapuszczona, zachwaszczona, w bezładzie, rozgardiaszu, nierządzie a. brudach moralnych, którą trzeba
  • Znaczenie accipite et comedite hoc est corpus meum Definicja comedite), hoc est corpus meum łac., (bierzcie i jedzcie), tj. ciało moje.   Etym. - Wulgata (Ew. wg Mat., 26, 26); Jezus do
  • Znaczenie Admass Definicja intensywna, natarczywa reklama poprzez media masowe w celu pobudzania obrotów handlowych, wywierająca szkodliwy wpływ na
  • Znaczenie Andragogika Definicja pedagogika (teoria oświaty) dorosłych.   android automat naśladujący ruchy człowieka.   androfobia wstręt do mężczyzn.  
  • Znaczenie Awiacja Definicja lotnictwo.   awiomatka przest. lotniskowiec.   awionetka mały samolot sport. a. turystyczny.   Etym. - fr. avion 'samolot
  • Znaczenie Amidyzm Definicja kult Amitabhy obiecujący wyznawcom odrodzenie w raju i zbawienie dzięki wierze.   Etym. - jap. Amida z sanskr. Amitābha 'Budda
  • Znaczenie Akro Definicja złożeniach: początek; koniec; szczyt; wierzchołek; najwyższy pkt.; wysokość; anat. kończyna.   Etym. - gr. akrós 'krańcowy
  • Znaczenie Action Affirmative Definicja amer.ang., dosł. 'akcja upewniająca', zespół praw amer. pochodzących z lat 60. XX w., mających ułatwić upośledzonym warstwom społ
  • Znaczenie Angostura Definicja i aromatyczna kora płd.amer. drzewa, stosowana dawniej jako lek przy tropikalnych zaburzeniach żołądkowych i przeciwszkorbutowy
  • Znaczenie Abolicja Definicja niewszczynania a. umorzenia postępowania karnego w stos. do pewnych kategorii przestępstw a. przestępców; por. amnestia.  
  • Znaczenie Aut Definicja złożeniach: własny; samo-; sam; automatyczny, samoczynny; samoregulujący się; dotyczący tego samego osobnika, spowodowany a
  • Znaczenie Alasz Definicja likier kminkowy przyprawiany gorzkimi migdałami, korzeniem dzięgla, anyżkiem i skórką pomarańczową.   Etym. - od nazwy
  • Znaczenie Asekuracja Definicja ubezpieczenie; suma ubezpieczeniowa; zabezpieczenie; zabezpieczenie się (w alpinistyce).   asekuranctwo wykonywanie pracy w
  • Znaczenie Antybiotyki Definicja substancje chem. produkowane poprzez drobnoustroje (zwł. pewne bakterie i pleśnie) a. otrzymywane syntetycznie, mogące zabijać
  • Znaczenie Aria Definicja z akompaniamentem orkiestry; krótki utwór instrumentalny o charakterze śpiewnym.   ariet(t)a (zdrobn.) mała, krótka aria, o
  • Znaczenie Apostata Definicja odszczepieniec, zaprzaniec, renegat.   apostazja odszczepieństwo; Kośc. rz.kat. całkowite odstępstwo wyznawcy od wiary (a fide
  • Znaczenie Acetylen Definicja gaz bezbarwny, palny, otrzymywany poprzez działanie wody na karbid, istotny surowiec przemysłu chem. (kauczuk syntet.), służy do
  • Znaczenie Apartament Definicja kilkupokojowy reprezentacyjny "numer" w hotelu; (zwł. w l.mn.) luksusowo urządzone, obszerne mieszkanie.   Etym. - fr
  • Znaczenie Atom Definicja cząstek elementarnych złożony z dodatnio naładowanego jądra (por. neutron; proton) i z powłok ujemnie naładowanych elektronów.  
  • Znaczenie Algol Definicja algorytmiczny przeznaczony do wyrażania obszernej klasy mechanizmów numerycznych, automatycznie tłumaczących te mechanizmy na
  • Znaczenie Amebiaza Definicja entameboza, pełzakowica, czerwonka pełzakowa, med. zakaźna choroba pasożytnicza człowieka, powodowana poprzez pierwotniaka
  • Znaczenie Journey Sentimental A Definicja Journey ang., Podróż sentymentalna.   Etym. - skrót tytułu (pełny tytuł: A Sentimental Journey through France and Italy) dzieła
  • Znaczenie Almanach Definicja zawierający artykuły z określonej dziedziny nauki a. sztuki; corocznie ukazujący się kolekcja informacji różnego rodzaju, zwł. o
  • Znaczenie Astrachan Definicja pluszowa z okrywą włosową z przędzy moher a. z włókien sztucznych, podobna do futra jagnięcego, stosowana na płaszcze damskie
  • Znaczenie Absencja Definicja nieobecność, zwł. w miejscu pracy (usprawiedliwiona a. nie).   absentować się być nieobecnym; uchylać się od czego. absens carens
  • Znaczenie Anglaise Definicja długi surdut; długi pukiel włosów, lok; koń rasy ang., angielczyk; (anglaise [wym. angle:z]) nazwa tańców w takcie parzystym
  • Znaczenie Aeracja Definicja przewietrzanie, wentylacja pomieszczeń.   aerozole układy koloidowe powstające poprzez rozproszenie ciał stałych a. cieczy w
  • Znaczenie Arete Definicja tworząca charakter; doskonałość; męstwo; sprawność, dzielność; cnota; por. sophrosyne.   Etym. - gr. 'jw.' od aréskein 'naprawiać
  • Znaczenie Aperturismo Definicja rozpoczęcie się procesu demokratyzacji życia politycznego w Hiszpanii po śmierci generała Franco.   Etym. - hiszp. od aperturo
  • Znaczenie Wiek Astrei Definicja dawny) złoty wiek (ludzkości), mityczne czasy powszechnej niewinności i sprawiedliwości.   Etym. - gr. (Díkē) Astraía, łac
  • Znaczenie ave Imperator morituri te salutant Definicja morituri te salutant łac., witaj, Cezarze, pozdrawiają cię idący na śmierć.   Etym. - ze Swetoniusza (Boski Klaudiusz, 21
  • Znaczenie Aproksymacja Definicja przybliżenie, ujęcie w sposób przybliżony; mat. przybliżanie, zastępowanie we wzorach jakichś wielkości innymi, prostszymi
  • Znaczenie Akceleracja Definicja wcześniejsze (w porównaniu z innymi narządami) wykształcenie się jakiegoś narządu w rozwoju zarodka; szybsze dojrzewanie dzieci
  • Znaczenie Alegoria Definicja wyrażenie (w mowie, piśmie a. sztuce) prawd a. uogólnień o ludzkim postępowaniu a. doświadczeniu dzięki symbolicznych, fikcyjnych
  • Znaczenie Limine A Definicja od progu; od razu, z miejsca, bez dyskusji (odrzucić). à l'improviste fr., [a lęprowist] niespodzianie, znienacka. a linea łac
  • Znaczenie Lyram Ad Asinus Definicja z gr.), osioł przy lutni; (pasuje jak) wół do karety. asinus asinorum łac., osioł nad osły; osioł kwadratowy (do kwadratu
  • Znaczenie Ambo Arcades Definicja obaj są Arkadyjczykami (czyli potrafią śpiewać), jest to obaj są skłonni do złośliwych psot, obaj warci siebie; (por. ambo
  • Znaczenie Apotropaiczny Definicja apotropeiczny mający wg pierwotnych wierzeń własności magiczne, broniący przed niedobrymi duchami, klęskami, chorobami
  • Znaczenie Amyl Definicja złożeniach: krochmal; skrobia.   amylazy, diastazy, biol. enzymy rozkładające wielocukry (skrobię i glikogen) na cukry o
  • Znaczenie Amfibolia Definicja amfibolia, jęz., log., dwuznaczność, niejasność wypowiedzi; zdanie, wyrażenie złożone, które można rozmaicie interpretować z
  • Znaczenie Adam Definicja wyrażeniu: stary (praojciec) Adam - natura ludzka nie dająca się zmienić, ani poprawić. 2. o meblach w późnym XVIII-wiecznym
  • Znaczenie Artefakt Definicja proste narzędzie a. ozdoba) będący dziełem (a. noszący ślady) pracy ludzkiej (w przeciwieństwie od elementów naturalnych
  • Znaczenie Alkermes Definicja fitolakka amer., bot. roślina, której jagód używano dawn. do barwienia win; zool. owad czerwiec; dawn. barwnik czerwony z owadów
  • Znaczenie Asygnacja Definicja asygnacja, przekaz na bank, zlecenie wypłaty; kwit kasowy a. magazynowy; przest. banknot, pieniądz papierowy.   asygnować
  • Znaczenie Annalista Definicja kronikarz; autor annałów, roczników, kronik.   Etym. - łac. (libri) annāles '(księgi) doroczne; kroniki', l.mn. od annalis
  • Znaczenie Anizo Definicja złożeniach: nierówny.   anizotropia fiz. występowanie różnych własności fiz. danego ośrodka (gł. ciał krystalicznych) w różnych
  • Znaczenie actio libera in causa sed non in eventu Definicja causa sed non in eventu łac., dosł. działanie wolne w przyczynie, lecz nie w momencie popełnienia czynu; prawn. umyślne
  • Znaczenie La A Definicja à la na sposób, w rodzaju (w zwrotach wziętych z jęz. fr.).   Etym. - fr. skrót od à la mode, à la maniere 'na sposób
  • Znaczenie Postęp Arytmetyczny Definicja postęp mat. ciąg, gdzie każda liczba jest większa od poprzedniej o pewną stałą rozmiar, na przykład 1, 7, 13, 19, 25...  
  • Znaczenie Aukso Definicja złożeniach: wzrost, wzrastanie; wzmaganie się; przyspieszenie; pobudzenie.   auksyny hormony wzrostowe roślin produkowane w
  • Znaczenie Aglutynacja Definicja zlepianie się, sklejanie rozproszonych w płynnym środowisku komórek (bakterii, pierwotniaków, krwinek) pod wpływem zlepników
  • Znaczenie A Farewell to Arms Definicja Arms ang., Pożegnanie z bronią.   Etym. - tytuł powieści (1929) pisarza amer. Ernesta Hemingwaya (1898-1961), której tematem jest
  • Znaczenie Algorytm Definicja formuła, wzór, model, program obliczenia, mechanicznego rozwiązywania danego typowego zadania mat.; rozszerz. zaprogramowany
  • Znaczenie Curiae Amicus Definicja dosł. przyjaciel sądu) bezinteresowny doradca; dawn. osoba nie związana z żadną ze stron, służąca radą prawną sądowi w momencie
  • Znaczenie Abderyta Definicja kiep, tępak, kołtun; por. beocki.   Etym. - gr. abdēritēs 'mieszkaniec Abdery (miasta portowego w Tracji)'; jej mieszkańcy (mimo
  • Znaczenie Afro Definicja krzaczasto nastroszona fryzura z mocno skręconych włosów, pierw. wzorowana na uczesaniu pop. w niektórych okolicach Afryki. Afro
  • Znaczenie Aids Definicja inicjały ang. nazwy Acquired Immune Deficiency Syndrome 'nabyty zespół niewydolności immunologicznej' (niedoboru odporności), med
  • Znaczenie Spółgłoska Alweolarna Definicja spółgłoska - językozn. spółgłoska dziąsłowa (na przykład sz, ż, cz, dż).   Etym. - ang. alveolar 'jw.' z łac. alveolus zdrobn. od
  • Znaczenie Ante Definicja złożeniach: poprzedni; poprzedzający; wcześniejszy niż; do przodu; prze-; przed (w miejscu a. czasie). ante bellum łac., przed
  • Znaczenie Atelier Definicja atelie] pracownia plastyka (malarza, rzeźbiarza, grafika i tym podobne), fotograf(ik)a; pomieszczenie, gdzie się realizuje filmy
  • Znaczenie Ampla Definicja miseczka alabastrowa, wisząca na łańcuchach, przesłaniająca i łagodząca światło lampy.   ampułka szklana zasklepiona banieczka z
  • Znaczenie Akmeizm Definicja w poezji ros. 1912-22, zainicjowany poprzez Nikołaja S. Gumilowa, jedna z odmian neoklasycyzmu, głosząca odejście od symbolizmu z
  • Znaczenie Aktualizacja Definicja uwspółcześnienie.   aktualny dotyczący współczesności; będący na czasie; bieżący; aktualnie istotny.   Etym. - późn.łac. actualis
  • Znaczenie Oculos Ad Definicja ad oculos łac., [wym. około..] naocznie
  • Znaczenie Wonderland In Alice Definicja ang., dosł. Alicja w krainie czarów; osoba znajdująca się w nowym, nieznanym, egzotycznym, fantastycznym otoczeniu.   Etym. 
  • Znaczenie Akrolit Definicja posąg wykonany z dwu a. więcej materiałów (na przykład ciało z marmuru, ubiór z drewna a. brązu); por. chryzelefantyna.   akronim
  • Znaczenie Amplifikacja Definicja wzmacnianie; powiększanie, rozszerzanie; wzbogacanie; podwyższanie a. obniżanie rangi opisywanego zjawiska dzięki odpowiednich
  • Znaczenie Pięta Achillesowa Definicja czyjaś słaba strona.   Achillesa ścięgno - anat. końcowe ścięgno mięśnia trójgłowego łydki, mające przyczep na guzie piętowym
  • Znaczenie Anons Definicja ogłoszenie w prasie.   anonsować zapowiadać, obwieszczać czyjeś przybycie.   Etym. - fr. annonce 'ogłoszenie; zapowiedź' od
  • Znaczenie Aplika Definicja XVIII w. albo z okresu empire'u; małe lustro przyścienne z drewnianą, malowaną a. złoconą ramką rokokową.   aplikacja wzór z
  • Znaczenie Ausweis Definicja auswajs] (w gwarze z czasów okupacji nm. 1939-45) zaświadczenie (z miejsca pracy, o inwalidztwie i tym podobne), mogące dać pewne
  • Znaczenie Agonia Definicja śmiercią, dogorywanie, konanie.   agonothetes w staroż. Grecji - organizator zawodów publ.; sędzia na zawodach publ.   agonistyka
  • Znaczenie Amfiteatr Definicja budowla w kształcie półkola, ze sceną (teatr gr.), a. w kształcie koła albo elipsy, z areną (cyrk rzymski do walk gladiatorów
  • Znaczenie Apozycja Definicja dopowiedzenie, przydawka rzeczownikowa.   Etym. - późn.łac. apositio 'przydawanie' z łac. appositus p.p. od apponere 'przydawać
  • Znaczenie Alikwoty Definicja przytony, przydźwięki, tony harmoniczne, współbrzmiące z tonem zasadniczym, lecz znacznie słabsze; drgania układów częściowych w
  • Znaczenie Adiutant Definicja ordynansowy, przydzielony do osobistej dyspozycji wyższego dowódcy; (a. przyboczny) przydzielony do osoby głowy państwa.   Etym. 
  • Znaczenie Abiudykacja Definicja decyzja sąd. odmawiająca przyznania praw własności.   abiuracja publiczne wyparcie się swoich dotychczasowych zapatrywań.  
  • Znaczenie Abandon Definicja zgłoszone po wypadku zrzeczenie się poprzez ubezpieczonego własności ubezpieczonej (statku a. ładunku) na rzecz zakładu
  • Znaczenie Asortyment Definicja dobór, wybór towarów (które produkuje zakład pracy a. sprzedaje jednostka handlowa) a. świadczonych poprzez firma usług
  • Znaczenie Dies Alcyonei Definicja dosł. dni zimorodków; dni spokoju i ciszy; okres pogodny i szczęśliwy.   Etym. - tł. z Arystofanesa (Ptaki, w 1594); 14 dni
  • Znaczenie Słoneczny Zegar Analemmatyczny Definicja zegar słoneczny - z kalibrowaną podziałką w kształcie cyfry 8, na której odpowiednio (dla danego dnia w roku) ustawiony pręt (a
  • Znaczenie Anarchia Definicja samowola; chaos, dezorganizacja, bezhołowie, zamęt, rozprzężenie, bezplanowość, żywiołowość (produkcji).   anarchiczny samowolny
  • Znaczenie Absorbent Definicja pochłaniacz, substancja absorbująca.   absorbować chem., fiz. pochłaniać, wiązać chemicznie; zajmować, interesować, pochłaniać
  • Znaczenie Akwatorium Definicja region pokryty wodą (odpowiednik terenu); w portach: reda, awanport, baseny i kanały portowe.   Etym. - zobacz akwa- (tak jak
  • Znaczenie Aprosze Definicja przykopy, (przed 1918) zygzakowate rowy, którymi oblegający podkradali się pod mury twierdzy, chronieni częściowo przed ogniem
  • Znaczenie Alwar Definicja książka gramatyki łac. wykorzystywany w dawn. szkołach europ. (usunięty ze szkół polskich poprzez Komisję Edukacji Narodowej).  
  • Znaczenie Atlant Definicja atlas.   atlantycki dotyczący O. Atlantyckiego; polit. dotyczący krajów NATO (ang. North Atlantic Treaty Organization 'Paktu Płn
  • Znaczenie Asocjacja Definicja ugrupowanie, zespół; psych. kojarzenie wyobrażeń, z których jedno przywołuje na myśl drugie; chem. łączenie się cząsteczek w
  • Znaczenie Arlekin Definicja tradycyjna postać błazna w czarnej masce, odziana w pstry ubiór zszyty z kolorowych trójkątów a. rombów; jedna z głównych ról
  • Znaczenie Administracja Definicja ogół czynności zawiadywania, kierowania; ogół organów zajmujących się zarządzaniem; zarząd, personel kierowniczy; (a. państwowa
  • Znaczenie Aojdowie Definicja którzy w przedhomerowej Grecji opiewali na dworach możnych panów, przy dźwiękach formingi czy kitary, czyny bohaterów; por
  • Znaczenie Asymilacja Definicja upodobnienie (sąsiadujących z sobą głosek w słowach); upodobnienie się (pod względem narod.), przyswojenie sobie (kultury, cech
  • Znaczenie Popularis Aura Definicja fawor ludu; atmosfera, klimat popularności, rozgłosu (nietrwałego, szybko przemijającego).   Etym. - z Cycerona (O orzeczeniu
  • Znaczenie Antychryst Definicja tradycji katolickiej wróg Chrystusa, mający się pojawić przed nadchodzącym końcem świata i powtórnym przyjściem Zbawiciela (por
  • Znaczenie Ancylostomiaza Definicja ancylostomoza med."choroba górnicza", na którą cierpi około 450 mln ludzi, wywołana poprzez tęgoryjca dwunastniczego z
  • Znaczenie Alphonse and Gaston routine Definicja routine amer.ang. 'procedura Alfonsa i Gastona', gdy dwaj ludzie ceremonialnie przepuszczają się wzajem u wejścia; przen. gdy
  • Znaczenie Archi Definicja złożeniach: kluczowy, naczelny, pierwotny; pra-; początkowy.   archidiecezja prowincja kośc., na której czele stoi arcybiskup.  
  • Znaczenie Ambulans Definicja placówka otwartej pomocy leczniczo-profilaktycznej; auto do przewożenia chorych i rannych; karetka pogotowia; auto do transportu
  • Znaczenie ars auro gemmisque prior Definicja prior łac., sztuka cenniejsza niż złoto i (drogie) kamienie.   Etym. - napis na ołtarzu Henryka z Blois, biskupa Winchesteru
  • Znaczenie Apolliński Definicja przypominający (a. odnoszący się do) boga Apollina; harmonijny, umiarkowany, powściągliwy, racjonalny; por. dionizyjski.   Apollo
  • Znaczenie Autosugestia Definicja sugestia w stosunku do siebie samego.   autotrofizm biol. samożywność, budowanie związków organicznych z najprostszych składników
  • Znaczenie Asenizacja Definicja usuwanie płynnych nieczystości, fekaliów z miast i osiedli; przest. poprawa warunków zdrowotnych w skupiskach ludzkich.   Etym. 
  • Znaczenie Azyl Definicja dla ściganych poprzez prawo, zwł. schronienie udzielone poprzez kraj cudzoziemcom, ściganym poprzez rząd innego państwie za
  • Znaczenie Albedo Definicja ilości promieniowania odbitego do ilości promieniowania padającego, określający zdolność odbijania promieniowania poprzez daną
  • Znaczenie Apatia Definicja obojętność wobec podniet, brak zainteresowań i skłonności (na skutek znużenia psych. a. fiz. albo w pewnych chorobach psych
  • Znaczenie Amazonka Definicja kobieta rycerskiego ducha; por. hic mulier; długa, szeroka, fałdzista suknia o obcisłym staniku, noszona dawn. poprzez kobiety do
  • Znaczenie Alt Definicja głos żeński a. chłopięcy; pop. śpiewaczka o głosie altowym; nazwa niektórych instrumentów o podobnej skali głosu.   altówka
  • Znaczenie Aldyny Definicja wydania klasyków gr., rz. i wł., między innymi pierwsze wydania Arystofanesa, Arystotelesa, Demostenesa, Plutarcha, Platona
  • Znaczenie Achterpik Definicja afterpik, skrajnik rufowy, żegl. wodoszczelna komora zderzeniowa na rufie statku; por. forpik.   achtersztag, aftersztag, żegl
  • Znaczenie Amfilada Definicja sal, pokojów, połączonych ze sobą przejściami na jednej osi, na przestrzał.   Etym. - fr. enfilade 'przestrzał, amfilada' od
  • Znaczenie Akwaforta Definicja kwasorytnicza metoda graficzna powielania rycin wykonanych na pokrytej woskiem płycie miedzianej, trawionej następnie kwasem
  • Znaczenie Audiencja Definicja oficjalne (a. uroczyste) posłuchanie, udzielone poprzez osobę na wysokim stanowisku (dostojnika, dygnitarza.)   audiologia nauka
  • Znaczenie Affenpinscher Definicja małpi pinczer', znana od XVII w. rasa miniaturowych psów silnie zbudowanych, przypominających kształtem teriera, o małych
  • Znaczenie Antytrynitarze Definicja przeciwnicy dogmatu o trójosobowości Boga, nie uznający bóstwa Chrystusa; w Polsce (XVI-XVII w.) lewy odłam reformacji - bracia
  • Znaczenie Akropol Definicja miastach staroż. Grecji - wzgórze warowne, cytadela, ośrodek kultu relig. (jak na przykład w Atenach).   Etym. - gr. akrópolis
  • Znaczenie a la guerre comme a la guerre Definicja la guerre fr., na wojnie, jak na wojnie; trzeba się dostosować nawet do przykrych okoliczności. à la jardinière fr., (zupa
  • Znaczenie Deucalione A Definicja od czasów Deukaliona, od czasów potopu; por. post diluvium; Iove nondum barbato; consule Planco.   Etym. - z Luciliusa (Satyry, 6
  • Znaczenie Apercepcja Definicja mechanizm postrzegania, poznawania i przyswajania sobie nowych wyobrażeń, wiążący treść nowych postrzeżeń z dotychczasowym
  • Znaczenie Allemande Definicja almãd] XVII i XVIII-wieczny taniec dworski rozwinięty we Francji z nm. tańca lud.; w formie stylizowanej w klasycznych suitach J
  • Znaczenie Ablucja Definicja polewanie; Kośc. rz.kat. obmycie rytualne palców, kielicha przed mszą, w czasie niej, po komunii i tym podobne; (w l.mn.) żart
  • Znaczenie Arachnologia Definicja dział zoologii zajmujący się badaniem pajęczaków.   Etym. - gr. aráchnē 'pająk; mit. gr. Arachne, tkaczka i hafciarka lidyjska
  • Znaczenie Adiafora Definicja rzecz, sprawa moralnie obojętna, ani dobra, ani zła; rytuał, ceremoniał relig., będący sprawą indywidualnego sumienia, jako ani
  • Znaczenie Alonż Definicja wkładka większa od innych kart, zagięta, po rozłożeniu widoczna w momencie czytania, zawierająca mapy, tablice i tym podobne
  • Znaczenie Arche Definicja prasubstancja, praelement, z którego rozwinęła się przyroda; przedmiot rozpoczynający serię rzeczy a. zjawisk (por. apeiron
  • Znaczenie Akapit Definicja tekstu zaczynający się od nowego wiersza; wiersz początkowy takiego ustępu tekstu, zwykle wcięty, wiersz akapitowy; por. a linea
  • Znaczenie Arbiter Definicja sędzia polubowny; sędzia sportowy. arbiter elegantiarum łac., znawca, autorytet w kwestiach dobrego smaku, tonu.   arbitraż
  • Znaczenie Akwedukt Definicja nadziemny doprowadzający wodę ze źródeł górskich, zwł. w staroż. i śrdw., przewodami (na mostach i wiaduktach), którymi woda
  • Znaczenie Agresja Definicja napaść jednego państwa na drugie; psychol. postawa agresywna.   agresywny napadający, zaborczy; napastliwy, zaczepny.   agresor
  • Znaczenie Aparycja Definicja wygląd zewnętrzny; dawn. zjawienie się, ukazanie się.   Etym. - późn.łac. apparitio 'ukazanie się; epifania' z łac. apparēre
  • Znaczenie Akant Definicja bylin a. krzewów o wielkich, kolczastych liściach, rosnących w stepach i pustyniach Azji i na wybrzeżach M. Śródziemnego
  • Znaczenie Ataman Definicja Ukrainie przedrewolucyjnej: (wojsk.-polit.-adm.) naczelnik osiedli kozackich; hist. (a. koszowy, siczowy) dowódca, hetman Kozaków
  • Znaczenie A Midsummer Nights Dream Definicja A) Midsummer Night's Dream ang., Sen nocy letniej.   Etym. - tytuł komedii (około 1595 r.; wystaw. pol. 1872) Szekspira
  • Znaczenie Angażować Definicja najmować, przyjmować do pracy; zawierać z kim umowę o pracę (na przykład z aktorem); por. engagement; (a. się) godzić się
  • Znaczenie Adiunkt Definicja stopień pomocniczego pracownika naukowego (wyższy od starszego asystenta), posiadającego już tytuł doktora; tytuł służbowy w
  • Znaczenie Aleksandr Makiedonskij gieroj no zaczem że stulja łomat Definicja Makiedonskij gieroj, no zaczem iż stulja łomat'? ros., Aleksander Macedoński był (niewątpliwie) bohaterem, ale po cóż łamać
  • Znaczenie Antagonista Definicja przeciwległy; przeciwny; działający przeciwstawnie; oponent, przeciwnik; rywal; wróg.   antagonistyczny.   antagonizm wzajemna
  • Znaczenie Anomia Definicja społeczeństwa wynikający z rozpadu powszechnie przyjętych norm postępowania; przypadek, w której normy moralne a. wzorce
  • Znaczenie Arkadia Definicja wiejskiej prostoty i spokoju, idyllicznej, sielankowej szczęśliwości, beztroski (por. Arcades ambo; auch ich war in Arkadien
  • Znaczenie Argument Definicja racja; przesłanka dowodu, twierdzenie mające uzasadnić a. obalić tezę.   argumentum baculinum zobacz argumentum ad baculum.  
  • Znaczenie Akcept Definicja zobowiązanie się do zapłaty określonej sumy pieniędzy (por. czek; weksel).   akceptacja akcept; zgoda, zatwierdzenie, aprobata
  • Znaczenie Courant Au Definicja wym. o kurã] (być) zaznajomiony na bieżąco, stale (z aktualnymi tendencjami, z rozwojem wydarzeń, z modą i tym podobne); (być
  • Znaczenie Aurora Definicja zorza poranna; ("Aurory" wystrzał) znak początku walki rewolucyjnej, nowej epoki społ.   Etym. - łac. aurora (gr. ēōs
  • Znaczenie Awangarda Definicja przednia; oddział ubezpieczający od czoła kolumnę w marszu (por. ariergarda); przen. grupa ludzi torujących nowe drogi
  • Znaczenie Astma Definicja dychawica oskrzelowa, przejawiająca się napadami duszności wydechowej, będąca następstwem uczulenia (alergii).   Etym. - gr
  • Znaczenie Alod Definicja śrdw. ziemia stanowiąca własność wolną od zobowiązań i ciężarów feudalnych (w przeciwieństwie od lenna).   alodialny dziedziczny
  • Znaczenie Apanaże Definicja nieruchomości, uposażenie, dochody członków domu panującego przyznane im poprzez monarchę a. organ ustawodawczy; przest. zasiłki
  • Znaczenie Adnotacja Definicja dopisek, przypis, notatka; krótka wiadomość (na przykład bibliograficzna). ad notam łac., do informacje (przyjąć).   Etym. - łac
  • Znaczenie Arras Definicja dekoracyjna tkanina ścienna naśladująca obraz z wyobrażeniami scen biblijnych, mit., zwierząt, krajobrazów, wyrabiana techniką
  • Znaczenie Replay Action Definicja äkszn riplej] bryt.ang., dosł. 'odtworzenie akcji', odtworzenie dzięki magnetowidu najważniejszych momentów meczu a. in. zawodów
  • Znaczenie Anamneza Definicja wywiad lekarski, dowiadywanie się przed zbadaniem pacjenta o jego dolegliwości, historię choroby (por. katamneza); filoz
  • Znaczenie Awatar Definicja bóstwa a. jego wcielenie (inkarnacja) w kształt doczesny, gł. w hinduizmie, o zwierzęcych i ludzkich wcieleniach boga Wisznu
  • Znaczenie Confusionis Annus Definicja łac., rok zamieszania, 46 r. p.n.e., kiedy przy juliańskiej reformie kalendarza dodano 67 dni. annus mirabilis łac., cudowny
  • Znaczenie Abonowanie Definicja   abonowanie zobacz abonament
  • Znaczenie accusare nemo se debet Definicja accusare nemo se debet łac., nikt nie musi oskarżać siebie samego
  • Znaczenie Akumulacja Definicja gromadzenie (się); geol. nagromadzenie się (osadów); ekon. gromadzenie środków z części dochodu narod. nie przeznaczonej na
  • Znaczenie Adaptacja Definicja przekształcenie, przeróbka, przystosowanie do innego użytku; biol. przystosowanie organizmów w ciągu ich rozwoju ewolucyjnego do
  • Znaczenie Archaiczny Definicja starożytny, dawny, pochodzący z odległych epok; przestarzały; (era a-a) archaik, najstarsza era w dziejach ZIEMI, Tabl. 7.  
  • Znaczenie Almukantar Definicja krąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu, łączący wszystkie punkty na niebie mające tę samą wysokość.   Etym. - arab
  • Znaczenie Autodydakta Definicja samouk.   autodydaktyka przest. samokształcenie.   autoerotyzm zobacz narcyzm.   autokefalia niezależność krajowej prawosławnej
  • Znaczenie Apokalipsa Definicja będące wizją przyszłości; księga apokryficzna, pisana pod pseudonimem poprzez Żydów a. wczesnych chrześcijan (od około r. 200 p.n
  • Znaczenie Priori A Definicja z założenia, z racji log.; (poznanie) niezależnie od doświadczenia, przed doświadczeniem; intuicyjnie; poprzez dedukcję; dawn
  • Znaczenie Asertoryczny Definicja twierdzący, stwierdzający; log. (sąd a.) sąd stwierdzający fakt rzeczywisty bez przytaczania dowodów; por. apodyktyczny.   Etym. 
  • Znaczenie Agronom Definicja fachowiec, specjalista w zakresie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.   agrotechnika metoda
  • Znaczenie Akatyst Definicja hymnów wielkopostnych Wsch. Kościoła Ortodoksyjnego śpiewanych na stojąco ku czci Chrystusa, Matki Boskiej a. jednego ze świętych
  • Znaczenie Abdykacja Definicja zrzeczenie się tronu, rezygnacja z władzy monarszej.   Etym. - łac. abdicatio 'wypędzenie, złożenie urzędu, dymisja' od abdicare
  • Znaczenie Aureola Definicja relig. gloria, świetlisty owal, krąg, otok wokół postaci bóstw i świętych (często utożsamiany z nimbem); por. mandorla; obwódka
  • Znaczenie Amnestia Definicja ustawodawczy zbiorowy akt łaski polegający na całkowitym a. częściowym darowaniu orzeczonych już kar za pewne przestępstwa
  • Znaczenie Althing Definicja   Althing(i) isl., parlament Islandii
  • Znaczenie A Streetcar Named Desire Definicja Desire ang., Tramwaj zwany pożądaniem.   Etym. - tytuł sztuki (1947) pisarza amer. Tennessee Williamsa (1911-83), dziejącej się
  • Znaczenie Aster Definicja złożeniach: gwiazda; por. astr(o)-.   asterysk symbol graficzny w kształcie gwiazdki (*), wykorzystywany jako odsyłacz a. inny
  • Znaczenie Res Alia Definicja alia res łac., (lecz to już jest) inna historia; por. but that is another story.   Etym. - z Terencjusza (Eunuch, 361
  • Znaczenie Astrofizyka Definicja o fiz. i chem. budowie ciał niebieskich.   astrolabium wykorzystywany przed XVIII w. aparat do mierzenia kątów, do wyznaczania
  • Znaczenie Ataraksja Definicja staroż. spokój i równowaga ducha wobec zdarzeń zewn., a zwł. przeciwności losu (por. epikurejczyk; stoicyzm).   ataraktyki farm
  • Znaczenie Agat Definicja odmiana chalcedonu, różnobarwnie wstęgowany, twardy, służący do wyrobu moździerzyków, pryzmatów do wag precyzyjnych i łożysk.  
  • Znaczenie Alpenhorn Definicja róg alpejski, lud. instrument dęty - prosta a. zawinięta drewniana rura długości do 4 m (podobna do huculskiej trombity, dawn
  • Znaczenie Amb Definicja   AMB(I)- w złożeniach: oba; obu-; por. amfi-.   Etym. - łac. amb(i)- 'obu-; obustronnie; wokół
  • Znaczenie Antiqua Ars Definicja stara sztuka', w hist. muz. czas około 1160-1290, związany z działalnością szkoły paryskiej (szkoły Notre Dame), czas rozkwitu
  • Znaczenie Arktyczny Definicja północny, podbiegunowy, polarny (por. Antarktyda; bora; hiperboreje; septentrionalny; ultima Thule).   Arktyka region obejmujący
  • Znaczenie Abrakadabra Definicja bezsensowna gmatwanina, plątanina; zawiłe brednie.   Etym. - późn.łac. zaklęcie, formuła, umieszczana także na amuletach, której
  • Znaczenie ars est celare artem Definicja artem łac., sztuka polega na ukryciu (wysiłków) sztuki.   ars longa, vita brevis zobacz vita brevis... ars simia naturae łac
  • Znaczenie Aneuryna Definicja   aneuryna zobacz tiamina.   Etym. - n.łac. aneurin; zobacz a-; neur
  • Znaczenie Anamorfoza Definicja metoda perspektywy dająca zniekształcony wizerunek przedstawianego przedmiotu, gdy patrzy się z normalnego punktu widzenia, lecz
  • Znaczenie Antrykot Definicja górnicy wołowej a. z górki cielęcej, biegnących wzdłuż kręgosłupa po stronie grzbietu; bity kotlet z tego mięsa.   Etym. - fr
  • Znaczenie Ansambl Definicja scena zbiorowa w sztuce teatr., w operze; przest. zespół aktorów a. muzyków; dawn. harmonia, zestrojenie składników dzieła art.  
  • Znaczenie Afera Definicja przedsięwzięcie, szalbierstwo, szwindel; brzydka sprawa, skandal; por. panama.   aferzysta szalbierz, oszust szukający zysku w
  • Znaczenie Garnett Alf Definicja ang., typ robotnika brytyjskiego, który często reaguje na wydarzenia w życiu społ. w sposób faryzeuszowski i fanatyczny, a w
  • Znaczenie Ażur Definicja regularnym (zazw. dekoracyjnym) układem otworów a. spleciona w siatkę; techn., pot. odpad powstający przy wycinaniu na prasie.  
  • Znaczenie Est Iacta Alea Definicja zobacz iacta alea est!   aleatoryczny por. stochastyczny.   aleatoryzm typ nowoczesnej konstrukcji dzieła muz., zakładający, w
  • Znaczenie Alergany Definicja leki przeciw uczuleniu (alergii).   alergia med. uczulenie; nienormalna, chorobliwa reakcja organizmu (na przykład pokrzywka
  • Znaczenie ad maiora natus sum Definicja ad maiora natus sum łac., jestem stworzony do wyższych rzeczy (spraw).   Etym. - św. Stanisław Kostka, 1566-7 r
  • Znaczenie Aneks Definicja uzupełnienie; załącznik; bonus (uzupełniający tekst książki), suplement; por. appendix; przybudówka.   aneksja zabór, zagarnięcie
  • Znaczenie Analiza Definicja rozłożenie całości na składniki, przedmioty; badanie poszczególnych cech, właściwości zjawiska a. przedmiotu; por. synteza.  
  • Znaczenie Christi Ascensio Definicja łac., Wniebowstąpienie Pańskie, święto przypadające w czwartek 40 dnia po Wielkanocy (nm. Christi Himmelfahrt; fr. l'Ascension
  • Znaczenie Atrofia Definicja zanik; por. hipertrofia.   Etym. - gr. atrophía 'brak pożywienia' od átrophos 'nieodżywiony'; zobacz a- 'nie'; trophós 'żywiciel
  • Znaczenie Auksztota Definicja nazwa Litwy właściwej, tak zwany górnej, w przeciwstawieniu do Żmudzi (litew. Żomojten od żemas 'niski').   Etym. - litew
  • Znaczenie Autyzm Definicja myślenie autystyczne) myślenie oderwane od rzeczywistości; zamknięcie się w sobie, połączone z rozluźnieniem zdrowego stosunku do
  • Znaczenie Epoka Augustiańska Definicja Augustowska) epoka zwana także "złotym wiekiem" lit. rz. (za panowania cesarza rz. Oktawiana Augusta 27 p.n.e.-14 n.e
  • Znaczenie Aparat Definicja zespół przyrządów) spełniający określone zadania, lecz nie przetwarzający ani nie wytwarzający energii mech.; biol. narząd
  • Znaczenie all the news thats fit to print Definicja fit to print ang., wszystkie informacje nadające się do druku (dewiza dziennika New York Times); (niekiedy iron., z uwagi na
  • Znaczenie Captandum Ad Definicja vulgus) łac., dla przypodobania się pospólstwu, dla zabawienia tłumu (często o argumentach odwołujących się gł. do uczuć); por
  • Znaczenie Asenterunek Definicja krakowskie pobór do wojska, branka.   Etym. - nm. Assentierung 'aprobata; uznanie kogo za zdatnego do wojska' od assentieren
  • Znaczenie Atmosfera Definicja gazowa otaczająca Ziemię (por. geosfery) i wybrane ciała nieb.; powietrze; przen. nastrój, ton, klimat psych., panujący w jakimś
  • Znaczenie au demeurant le meilleur fils du monde Definicja meilleur fils du monde fr., a poza tym idealny chłopak w świecie.   Etym. - z Clémenta Marota (Au Roy), 1538 r.; po wyliczeniu
  • Znaczenie Tofana Acqua Definicja dosł. woda Tofany; śmiertelna trucizna.   Etym. - Tofana, trucicielka neapolitańska (zm. 1730 r.), wynalazczyni trucizny bez
  • Znaczenie Ameba Definicja pierwotniak, jednokomórkowiec (wymiar do 0,1 mm), poruszający się dzięki nibynóżek, wypustek plazmatycznych; przen. człowiek
  • Znaczenie Absyda Definicja półkolista a. wieloboczna część bazyliki, kościoła, zwykle zawierająca ołtarz gł., najczęściej zamykająca prezbiterium; (linia
  • Znaczenie Aulos Definicja najpopularniejszy instrument muz. staroż. Grecji, cylindryczna piszczałka z podwójnym stroikiem, zbliżona do szałamai, oboju
  • Znaczenie Automat Definicja urządzenie), która po uruchomieniu wykonuje samoczynnie określony cykl czynności; por. robot; pot. pistolet maszynowy.  
  • Znaczenie Analog Definicja odpowiednik.   analogia zgodność, odpowiedniość, podobieństwo pewnych cech pomiędzy odmiennymi skądinąd przedmiotami, zjawiskami
  • Znaczenie Maria Ave Definicja bądź pozdrowiona Mario, zdrowaś Mario, pierwsze słowa i nazwa modlitwy zwanej także Pozdrowieniem Anielskim.   Etym. - z Wulgaty
  • Znaczenie An der schonen blauen Donau Definicja blauen Donau nm., Nad pięknym modrym Dunajem.   Etym. - tytuł pierwszego śpiewanego walca (1867 r.) Jana Straussa mł. (1825-99
  • Znaczenie Archiwistyka Definicja archiwoznawstwo.   archiwum kolekcja dokumentów, pism, akt nieaktualnych już, lecz wartych zachowania; miejsce, budynek, gdzie
  • Znaczenie Anoreksja Definicja długotrwały brak apetytu; (anorexia nervosa) med. jadłowstręt psychiczny, patologiczny brak apetytu z przyczyn psychicznych (gł
  • Znaczenie Aedicula Definicja edikula], edykuł(a), staroż., archit. kapliczka z frontonem wspartym na kolumnach a. pilastrach; śrdw. schemat budowli.   Etym. 
  • Znaczenie Agapant Definicja lilia afrykańska.   agape gr., filoz. miłość niebiańska (przeciwstawiana ziemskiej, Erosowi); pierw. chrześc. wspólny posiłek
  • Znaczenie Strofa Alcejska Definicja lit. czterowierszowa, złożona z dwóch wierszy 11-zgłoskowych, jednego 9-zgłoskowego i jednego 10-zgłoskowego, powstała w poezji
  • Znaczenie Dream American Definicja dosł. 'amer. pragnienie (senne)', pop. slogan, hasło wyrażające ideały demokracji, równości i wolności, na których budowano USA
  • Znaczenie Odmiana Andromedy Definicja odmiana bakterii, wirusa a. innego mikroorganizmu, którego przypadkowe rozprzestrzenienie się z jakiegoś laboratorium mogłoby
  • Znaczenie Alfa Definicja cząstka a) jądro atomu helu; astr. oznaczenie najjaśniejszej gwiazdy w danym gwiazdozbiorze; bot. halfa, ostnica, (a. włókno
  • Znaczenie Autsajder Definicja   autsajder zobacz outsider
  • Znaczenie Alteracja Definicja chromatyczna zmiana składowych dźwięków akordu dzięki znaków podwyższających a. obniżających (krzyżyków a. bemoli); dawn
  • Znaczenie Amfora Definicja naczynie gliniane o dwóch pionowych uchwytach i wąskiej szyjce, zwężone u dołu, często zdobione techniką czarno- a
  • Znaczenie alieni appetens sui profusus Definicja alieni appetens, sui profusus łac., żądny cudzego (dobra), trwoniący własne.   Etym. - ze Sprzysiężenia Katyliny, 5 Salustiusza
  • Znaczenie Autobiografia Definicja życiorys własny autora.   autochton rdzenny mieszkaniec państwie a. obszaru; tuziemiec, tubylec, krajowiec.   autochtoniczny
  • Znaczenie Achondroplazja Definicja chondrodystrofia płodowa, najczęstsza powód karłowatości, dziedziczna wada rozwojowa polegająca na braku komórek chrząstkowych
  • Znaczenie Aport Definicja podaj! (wołanie na psa).   aportowanie (o psie:) przynoszenie na rozkaz upolowanej zwierzyny a. rzuconych elementów.   Etym. 
  • Znaczenie ah la belle chose de savoir quelque chose Definicja de savoir quelque chose! fr., doprawdy, jak to miło coś umieć! (tł. Boya-Żeleńskiego).   Etym. - z Moliera (Mieszczanin
  • Znaczenie Abonament Definicja przedpłata, stawka z góry za abonowanie, otrzymywanie czegoś (na przykład książek w czytelni, bibliotece) a. użytkowanie czegoś
  • Znaczenie Aranżowanie Definicja organizowanie, urządzanie; arrangement fr., [wym. arãżmã], aranż(acja), rozpisanie na określony zespół (instrumentalny a. wokalny
  • Znaczenie Patres Ad Definicja dosł. do ojców) na tamten świat; na łono Abrahama. ad publicandam łac., do opublikowania, obwieszczenia. ad referendum łac., do
  • Znaczenie Aglomeracja Definicja nagromadzenie, skupienie się, zlewanie się, stapianie się; zespół miejski, skupienie zabudowy; zabudowany i uzbrojony
  • Znaczenie Amfiktionia Definicja staroż. Grecji związek miast-krajów, zawarty w celu ochrony centralnej świątyni (szczególnie czczonego bóstwa, na przykład
  • Znaczenie a poem should not mean but be Definicja mean, but be ang., wiersz nie powinien znaczyć, lecz być.   Etym. - z Archibalda MacLeisha (Streets in the Moon. Ars poetica
  • Znaczenie Asybilacja Definicja wytwarzanie się elementu szczeliny w końcowej fazie artykulacji spółgłoski zwartej, czego skutkiem było na przykład
  • Znaczenie Awokado Definicja bot. smaczliwka wdzięczna, jadalny owoc różnych amer. drzew tropikalnych, zwł. odmian hodowlanych, pochodzących z Wielkich
  • Znaczenie Akanie Definicja lit., w ros. dialektach płd. i w jęz. białorus. - wymawianie w sylabach nieakcentowanych samogłoski a zamiast etymologicznego i
  • Znaczenie Archipelag Definicja wysp.   architektura dyscyplina organizująca i kształtująca przestrzeń dla zaspokojenia potrzeb człowieka; nauka i sztuka
  • Znaczenie Anima Definicja Junga: autonomiczny archetyp zawarty w zbiorowej nieświadomości człowieka, symbolizujący żeńską część jego natury; odziedziczone
  • Znaczenie Aklamacja Definicja przyjęcie a. odrzucenie wniosku, uchwały poprzez aklamację) - jednomyślnie, bez głosowania, oklaskami.   Etym. - łac. acclamatio
  • Znaczenie Akcydens Definicja zmienna, zależna, przypadkowa, nieistotna właściwość rzeczy (por. atrybut; substancja); drobne roboty drukarskie (poza książkami
  • Znaczenie Graecas Kalendas Ad Definicja nigdy; na święty nigdy (odłożyć coś).   Etym. - łac. '(dosł. na greckie kalendy) nigdy', bo gr. kalendy nie istniały; wg
  • Znaczenie Adwent Definicja kat. czas obejmujący cztery tygodnie przed świętem Bożego Narodzenia.   adwentysta wyznawca Kościoła, głoszącego bliskie ponowne
  • Znaczenie Alias Definicja inaczej (zwany); (por. recte; vulgo; vel; kryptonim; nom de guerre, pseudonim).   alienacja wyobcowanie; filoz. przypadek, w
  • Znaczenie Amanuensis Definicja   amanuensis kopista, przepisywacz, skryba; piszący pod dyktando.   Etym. - łac. 'jw.'; a- zobacz ab-; manus, zobacz manuał
  • Znaczenie Apostrof Definicja graf. w kształcie przecinka nad wierszem, oddzielający końcówki niektórych wyrazów obcych (na przykład Rabelais'go, Comte'owi) a
  • Znaczenie Akademia Definicja niektórych wyższych uczelni; instytucja, towarzystwo zrzeszające najwybitniejszych przedstawicieli nauki a. sztuki; uroczyste
  • Znaczenie Alkaliczny Definicja zasadowy, ługowy, zawierający alkalia, wodorotlenki metali alkalicznych; silne zasady, ługi; tlenki i węglany tych metali; por
  • Znaczenie adhuc sub iudice lis est Definicja et) adhuc sub iudice lis est łac., (gramatycy wiodą z sobą spór, i) rzecz jest dotąd nie rozstrzygnięta; nauka nie
  • Znaczenie Arystydes Definicja człowiek sprawiedliwy; dostojny mąż stanu o poglądach umiarkowanych i nieposzlakowanej uczciwości.   Etym. - od imienia polityka
  • Znaczenie Aktyn Definicja pierwiastek promieniotwóRCZY, Tabl. 1.   aktynowce chem. grupa (rodzina) ciężkich promieniotwórczych pierwiastków: aktyn, tor
  • Znaczenie Antynomia Definicja sprzeczność wewnętrzna; log. rozumowanie (dowód) pozornie poprawne, lecz prowadzące do sprzeczności; sprzeczność pomiędzy dwoma
  • Znaczenie Fe Da Auto Definicja ceremoniał procesu publicznego inkwizycji przeciw heretykowi (kacerzowi) i ogłoszenia wyroku; wykonanie wyroku, zwł. poprzez
  • Znaczenie Aporema Definicja kwestia sporna, dopuszczająca dwa przeciwstawne rozstrzygnięcia.   aporia staroż. filoz. trudność w rozumowaniu, pozornie nie
  • Znaczenie Aberracja Definicja zboczenie, odchylenie; nienormalność (umysłu); wada soczewki, obiektywu, zniekształcająca a. zacierająca obraz; pozorne
  • Znaczenie Aluwium Definicja holocen, Tabl. 7; (l.mn. aluwia) napływy rzeczne, osady żwiru, piasku i mułu, naniesione poprzez rzekę.   aluwialny naniesiony
  • Znaczenie Debet Animam Definicja dosł. winien jest (swą) duszę; zadłużony po uszy.   animatyzm, preanimizm teoria antropologa ang. R.R. Maretta (1866-1943
  • Znaczenie Adherent Definicja zwolennik, stronnik, poplecznik.   adhezja przyleganie, przyczepność.   adhezyjny mechanizm - prawn. powództwo cywilne w procesie
  • Znaczenie Absolucja Definicja rozgrzeszenie, odpuszczenie grzechów (w momencie spowiedzi); zdjęcie kar kośc.; udzielenie odpustu zupełnego umierającemu.  
  • Znaczenie Asmodeusz Definicja niedobry duch, demon; diabeł, rozbijający małżeństwa i zawiązujący stosunki nieprawne.   Etym. - pers. aēszma 'gniew'; daēwa
  • Znaczenie Apretura Definicja wykańczanie, uszlachetnianie tkanin, skór i tym podobne poprzez wykorzystywanie różnych mechanizmów technologicznych i nasycanie
  • Znaczenie Ambicja Definicja własnej wartości i chęć jak najlepszego jej spożytkowania; aspiracje, marzenie osiągnięcia wyższej pozycji i prestiżu społ
  • Znaczenie Akt Definicja czyn; przejaw (na przykład rozpaczy); dokument urzędowy, prawny, notarialny; część utworu scenicznego; nagie ciało ludzkie jako
  • Znaczenie Alopata Definicja stosujący alopatię.   alopatia termin użyty poprzez S. Hahnemanna (zobacz homeopatia) na ustalenie metod leczniczych przeciwnych
  • Znaczenie Armageddon Definicja ostateczna, decydująca walka, bitwa pomiędzy siłami dobra i zła; przen. ogromna, krwawa, wyniszczająca obie strony wojna.   Etym
  • Znaczenie Anegdota Definicja zabawna a. charakterystyczna historyjka, powiastka (aktualna a. historyczna), dykteryjka, facecja; "kawał", "wic
  • Znaczenie Spectatores Ad Definicja ad spectatores łac., teatr. do widzów, a nie do współaktorów skierowane słowa (wskazówka reżysera
  • Znaczenie Bas A Definicja à bas! fr., precz (z kim, z czymś
  • Znaczenie Gratuit Acte Definicja   acte gratuit zobacz l'acte gratuit
  • Znaczenie Crumenam Ad Definicja   ad crumenam zobacz argumentum
  • Znaczenie Aflaston Definicja   aflaston zob
  • Znaczenie Agal Definicja   agal zobacz kufia
  • Znaczenie Akme Definicja   akme gr., szczyt, najwyższy pkt., rozkwit, dojrzałość, kulminacja, przesilenie
  • Znaczenie Ale Definicja lecz ang. [wym. ejl] silnie chmielone, silne, jasne piwo ang. górnej fermentacji; por. stout
  • Znaczenie alia tentanda via est Definicja alia tentanda via est łac., trzeba spróbować innej drogi, znajdź inny sposób
  • Znaczenie Alija Definicja   alija hebr., emigracja żydowska do Izraela; por. olim
  • Znaczenie Day Saints All Definicja All Saints Day ang., zobacz Toussaint
  • Znaczenie Allerheiligen Definicja   Allerheiligen zobacz Toussaint
  • Znaczenie Ampex Definicja   ampex zobacz magnetowid.   Etym. - amer. nazwa handl
  • Znaczenie Amok Definicja   amok malaj., napad morderczego szału, obłędnej furii
  • Znaczenie Andabata Definicja   andabata łac., staroż. gladiator rz. walczący na ślepo w hełmie zakrywającym oczy
  • Znaczenie Aralia Definicja   aralia n.łac. bot., dzięgława
  • Znaczenie Alislam Arkana Definicja   arkan al-Islam arab. 'filary islamu', pięć obowiązków każdego muzułmanina: szahadah, salat, zakat, saum i hadż
  • Znaczenie Aryk Definicja   aryk w Turkiestanie: kanał nawadniający.   Etym. - ros. arýk 'jw.' z tur. 'jp
  • Znaczenie Bmv Assumptio Definicja Assumptio BMV łac., Wniebowzięcie NMP (nm. Mariä Himmelfahrt; fr. l'Assomption), 15 VIII

Tłumaczenie i wyjaśnienie zwrotu, zdania

Wytłumaczenie tekstów. Znaczenie językowe definicji. Słownik tłumczeń z przykładami.

Co znaczy Assumptio Bmv, Aryk, Arkana Alislam, Aralia, Andabata, Amok, Ampex, Allerheiligen, All Saints Day, Alija, Alia Tentanda Via Est, Ale, Akme, Agal, Aflaston, Ad definicja.

Co oznacza Assumptio Bmv, Aryk, Arkana Alislam, Aralia, Andabata, Amok wyjaśnienie.