Tłumacz przysięgły tekstów na literę A

  • Definicja Age Co oznacza   âge fr., wiek; lata. quatrième âge fr., czwarty wiek, starość. deuxième âge fr., drugi wiek, młodość. premier âge fr., pierwszy wiek
  • Definicja Fortiori a Co oznacza a fortiori łac., tym bardziej, tym słuszniej, tym niewątpliwiej, z tym mocniejszą racją
  • Definicja Róg amaltei Co oznacza   Amaltei róg - róg obfitości.   Etym. - atrybut Plutosa i Dionizosa jako patronów płodności ziemi, bogactwa, obfitości (gr. kēras
  • Definicja Otkrywałsja prosto łarczik a Co oznacza a łarczik prosto otkrywałsja ros., a skrzynka otwierała się jak najzwyczajniej (tł. St. Kaczkowskiego); łatwo się było domyślić, nie trzeba
  • Definicja Asfodel Co oznacza   asfodel bot. złotogłów.   asfodelowe łąki - (mit. gr.) po których przechadzają się cienie zmarłych w świecie podziemnym; por. Elizejskie
  • Definicja Anapest Co oznacza   anapest lit. trójsylabowa stopa wierszowa o dwóch sylabach krótkich a. nieakcentowanych i trzeciej długiej a. akcentowanej (Č Č ľ).  
  • Definicja Adonis Co oznacza   adonis piękny, czarujący, urodziwy młodzieniec (por. Apollo); bot. miłek.   Etym. - w mit. gr. imię młodzieńca (gr. Ádōnis), w którego
  • Definicja Adermina Co oznacza   adermina zobacz pirydoksyna.   Etym. -  zobacz a-; -derma
  • Definicja Fourchette la a Co oznacza déjeuner) à la fourchette [wym. ... furszet] śniadanie, na które podano zimne mięsa a. wędliny.   Etym. - fr. 'jw.'; fourchette 'widelec
  • Definicja Atropina Co oznacza   atropina alkaloid otrzymywany między innymi z pokrzyku wilczej jagody (Atropa belladonna), stosowany jako środek przeciw skurczom
  • Definicja Cernitur incerta re in certus amicus Co oznacza amicus certus in re incerta cernitur łac., pewnego przyjaciela poznaje się w niepewnym położeniu.   Etym. - z Cycerona (Laelius, 17, 64
  • Definicja Asana Co oznacza   asana sanskr., dosł. 'pozycja siedząca'; w indyjskim systemie filozoficznym joga - nieruchoma pozycja ciała przyjęta w celu wyzwolenia
  • Definicja Apologeta Co oznacza   apologeta obrońca (zwł. chrześcijaństwa, w II-IV w. n.e.).   apopleksja insult, udar mózgu, krwotok mózgowy.   apologia obrona sprawy
  • Definicja Angstrem Co oznacza   angstrem (Å) jednostka długości równa jednej dziesięciomilionowej części milimetra, wykorzystywana zazw. do wyrażania długości fal (na
  • Definicja Artykulacja Co oznacza   artykulacja archit. rozczłonkowanie płaszczyzny; zgryz; ruchy i układ narządów mowy niezbędne do wymówienia danej głoski; muz. sposób
  • Definicja Dominium absolutum Co oznacza absolutum dominium łac., dosł. nieograniczona władza; ustalenie, którym szlachta piętnowała dążenie królów do wzmocnienia władzy monarszej
  • Definicja Armila Co oznacza   armila łac., mat. torus.   armilarna sfera - starożytny przyrząd do wyznaczania współrzędnych astronomicznych służący do XVI w. (także
  • Definicja Principium iove ab Co oznacza ab Iove principium łac., początek od Jowisza, jest to (zaczynać) od sprawy a. osoby najważniejszej.   Etym. - z Wergiliusza (Eklogi, 3, 60
  • Definicja Aluzja Co oznacza   aluzja niejawne, zawoalowane (lecz jasne dla adresatów) napomknienie o kimś, o czymś; potrącenie o jakąś sprawę dzięki przenośni, nie
  • Definicja Acta ad Co oznacza ad acta łac., [wym. ad akta] (sprawa odłożona) do akt, pomiędzy sprawy załatwione, którymi dłużej zajmować się nie trzeba
  • Definicja Algoncka Co oznacza   algonk(ińska), algoncka era, zobacz proterozoik.   Etym. - ang., kanad. fr. Algonquin a. Algonkin 'indiańska rodzina językowa; grupa
  • Definicja Aseptyka Co oznacza   aseptyka jałowość bakteriologiczna; niszczenie drobnoustrojów w jakimś środowisku, zabezpieczające przed zakażeniem.   aseptyczny.   Etym
  • Definicja Arhat Co oznacza   arhat sanksr., dosł. 'wart, godny', w buddyzmie - osoba doskonała, która wejrzała w prawdziwą naturę istnienia, wyzwoliła się z więzów
  • Definicja Wostorg administratiwnyj Co oznacza administratiwnyj wostorg ros., delektowanie się, upajanie się, napawanie się swoją władzą.   Etym. - z Dostojewskiego (Biesy, cz. 1, 2, 4
  • Definicja Archi Co oznacza archi [wym. arki] muz. smyczki, instrumenty smyczkowe (w orkiestrze symfonicznej).   Etym. - wł. 'jw.' l.mn. od arco 'łuk; kabłąk
  • Definicja Askari Co oznacza   askarysi, askari, w XVIII w. żołnierze korpusu piechoty, stanowiącego straż przyboczną sułtana Maroka; w XIX i XX w. żołnierze wł. i nm
  • Definicja Anabioza Co oznacza   anabioza biol. (zdolność powrotu do życia, do stanu normalnego, po przejściowym zapadnięciu w) stan pozornej śmierci w wyniku
  • Definicja Alleluja Co oznacza   alleluja przyśpiew radosny w liturgii, zwł. w okresie wielkanocnym.   Etym. - hebr. hallelū-Jāh 'chwalcie Boga
  • Definicja Moeurs autres temps autres Co oznacza autres temps, autres moeurs fr., inne czasy, inne obyczaje
  • Definicja Argental Co oznacza   argentan, argental alpaka, przest. nowe srebro, stop miedzi, niklu i cynku, z wyglądu przypominający srebro, służący do wyrobu sztućców
  • Definicja Society affluent Co oznacza affluent society ang. [wym. äfluent sesajety] socjol. społeczeństwo zamożne, zasobne, mające obfitość dóbr.   Etym. - podręcznik (1958 r
  • Definicja Citoyens arms aux Co oznacza aux arms, citoyens! fr., obywatele, do broni!   Etym. - z Marsylianki; zobacz allons enfants
  • Definicja Liczba avogadra Co oznacza   Avogadra liczba (a. stała) fiz. liczba cząsteczek zawarta w molu dowolnej substancji chem. a. liczba atomów w gramoatomie dowolnego
  • Definicja Attitudes anglosaxon Co oznacza Anglo-Saxon Attitudes ang., Anglosaskie pozy.   Etym. - tytuł satyrycznej powieści (1956) pisarza ang. Angusa Wilsona (ur. 1913) o różnych
  • Definicja Imperii arcana Co oznacza arcana imperii łac., tajniki władzy, rządzenia, rządu; tajemnice państwowe; zobacz arkana
  • Definicja Akrobacja Co oznacza   akrobacja (lotnicza) wykonywanie samolotem figur wyższego pilotażu; (cyrkowa) produkcje art. gimnastyków cyrkowych.   akrobata
  • Definicja Aplauz Co oznacza   aplauz poklask, brawo; uznanie, aprobata.   Etym. - łac. applausus p.p. od applaudere 'bić; klaskać; pochwalać'; zobacz ad-; plaudere
  • Definicja Aubade Co oznacza aubade [wym. oba:d] pieśń a. poemat na powitanie poranka; koncert dany pod czyimś oknem, o brzasku; pieśń a. poemat kochanków rozstających
  • Definicja Abordaż Co oznacza   abordaż dawn. szczepienie swego okrętu z nieprzyjacielskim dla zdobycia go w walce wręcz.   Etym. - fr. abordage 'jw.' od aborder
  • Definicja Pittore sono anchio Co oznacza anch'io sono pittore! wł., i ja jestem malarzem.   Etym. - okrzyk, jaki miał wydać Correggio w momencie pobytu w Bolonii, stanąwszy przed
  • Definicja Amelia Co oznacza   amelia med. wrodzony brak rąk a. nóg.   Etym. - (1973) zobacz a-; gr. mélos 'kończyny, kończyna
  • Definicja Altowiolinista Co oznacza   altowiolista, altowiolinista, muz. grający na altówce.   Etym. - wł. alto, zobacz alt; viola
  • Definicja Alotrop Co oznacza   alotrop chem. zjawisko istnienia jakiejś substancji, zwł. pierwiastka, w różnych postaciach, jak na przykład węgla w formie diamentu i
  • Definicja Apatryda Co oznacza   apatryda apolita, bezpaństwowiec, osoba nie posiadająca obywatelstwa żadnego państwa.   Etym. - gr. ápatris dpn. apátridos 'pozbawiony
  • Definicja Paignion theou anthropos Co oznacza anthropos theou paignion gr., człowiek boże igrzysko.   Etym. - przypisywane Synezjuszowi z Cyreny, około 370- około 413 r.; tł. wg Jana
  • Definicja Regime ancien Co oznacza ancien régime fr., [wym. ãsję reżim] dawny mechanizm rządów; stary ład; dawny, feudalny ustrój; por. reżim.   Etym. - 'dawny rząd', a więc
  • Definicja Aleksandryt Co oznacza   aleksandryt cenny kamień szlachetny wykorzystywany w jubilerstwie, przezroczysta odmiana chryzoberylu, zielona w świetle dziennym
  • Definicja Hoc ad Co oznacza ad hoc łac., [wym. ...hok] doraźnie, specjalnie w tym celu, bez zamiaru szerszego, ogólniejszego wykorzystania czy użytkowania
  • Definicja Abbe Co oznacza   abbé francuski opat, fr. ksiądz.   Etym. - fr. 'opat; ksiądz' z późn.łac. abbas, zobacz opactwo
  • Definicja Agnostyk Co oznacza   agnostyk zwolennik agnostycyzmu, idealistycznego poglądu filoz., negującego (częściowo) sposobność poznania świata i rządzących nim praw
  • Definicja Achitofel Co oznacza   Achitofel zdradliwy doradca, wiarołomny przyjaciel.   Etym. - por. Biblia (2. Sam., 17, 15-23); A. był doradcą króla Dawida, przyłączył
  • Definicja Analeptyki Co oznacza   analeptyki med. środki cucące, wykorzystywane w stanach wyczerpania, depresji, przy zatruciach alkoholem, barbituranami i tak dalej
  • Definicja Ever for joy a is beauty of thing a Co oznacza a thing of beauty is a joy for ever ang., rzecz piękna jest radością wieczną.   Etym. - z Johna Keatsa (Endymion, 1), 1818 r
  • Definicja Autor Co oznacza   autor twórca dzieła (lit., nauk., art.).   autoryzacja pozwolenie autora na publikację, przekład, wystawienie, reprodukcję, adaptację
  • Definicja Anyżówka Co oznacza   anyżówka słodki, zazw. bezbarwny likier na owocach anyż(k)u, wykorzystywany jako składnik koktajli lub napój po obiedzie.   Etym. - gr
  • Definicja Arbalet Co oznacza   arbalet hist. kusza.   Etym. - fr. arbalète z późn.łac. arcoballista, arcuballista; arcu- od łac. arcus 'łuk'; zobacz balista
  • Definicja Afazja Co oznacza   afazja med. upośledzenie a. utrata zdolności mówienia a. rozumienia mowy spowodowana uszkodzeniem niektórych okolic mózgu; por. agrafia
  • Definicja Aggiornamento Co oznacza aggiornamento [wym. adżdżo...] odroczenie, odłożenie na inny termin; zaktualizowanie, uwspółcześnienie, modernizcja; polityka
  • Definicja Adiabatyczny Co oznacza   adiabatyczny fiz. odbywający się bez wymiany ciepła z otoczeniem.   Etym. - gr. adiábatos 'nie do przebycia'; zobacz a-; diábatos 'do
  • Definicja Aeger Co oznacza   aeger łac., chory; na uniwersytetach bryt. - urlop chorobowy.   aegrotat łac., dosł. 'jest chory', na uniwersytetach bryt.   Etym. 
  • Definicja Akcent Co oznacza   akcent uwydatnienie, wzmocnienie, wyróżnienie sylaby w wyrazie a. w zestroju akcentowym (a. wyrazu w zdaniu) dzięki przycisku, intonacji
  • Definicja Alpinarium Co oznacza   alpinarium ogród skalny roślin wysokogórskich.   alpinista sportowiec uprawiający wspinaczkę wysokogórską (alpinistykę, alpinizm, w
  • Definicja Ovo ab Co oznacza ab ovo od samego początku, od Adama i Ewy.   Etym. - łac. 'od jaja.' Horacy (Sztuka poetycka, 147), sławi Homera, iż nie rozpoczął Iliady
  • Definicja Minelli modum ad Co oznacza ad modum Minelli łac., (bryki, zawierające dosłowne, ogłupiające uczniów, przekłady z klasyków gr. i rz.) na sposób Minelliego; por. pons
  • Definicja Arba Co oznacza   arba ciężki, dwukołowy wóz bez resorów, ciągniony poprzez konie a. woły, wykorzystywany dawn. poprzez koczowników Azji Śr. i Turcji; wóz
  • Definicja Taidera ciel le aidetoi Co oznacza aide-toi, le ciel t'aidera fr., pomóż sobie, a niebo tobie pomoże.   Etym. - z bajki Le chartier embourbé (1668 r.) Jeana de la Fontaine'a
  • Definicja Anilina Co oznacza   anilina, fenyloamina, aminobenzen, oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i in. związków; istotny surowiec
  • Definicja Alabaster Co oznacza   alabaster minerał, drobnoziarnista odmiana gipsu, zazw. biała i przeświecająca (lecz niekiedy żółta, czerwona a. szara) wykorzystywana od
  • Definicja Alkazar Co oznacza   alkazar zamek obronny a. pałac, zwł. pochodzenia mauretańskiego w miastach hiszp. (zwł. w Sewilli, Segowii, Toledo); por. kreml.   Etym. 
  • Definicja Anafilaksja Co oznacza   anafilaksja med. nadwrażliwość; uczulenie organizmu spowodowane ponownym wprowadzeniem antygenu.   Etym. - zobacz ana-; gr. phýlaksis
  • Definicja Anakolut Co oznacza   anakolut lit. mimowolne a. umyślne (zwł. dla zbliżenia tekstu do mowy pot.) odstąpienie od logicznej a. składniowej ciągłości w zdaniu.  
  • Definicja Ankieta Co oznacza   ankieta zbieranie informacji poprzez zadawanie pytań; badanie różnych dziedzin życia, zagadnień, poglądów, opinii publ. dzięki pytań
  • Definicja Ateista Co oznacza   ateista (przest. ateusz), nie wierzący w istnienie Boga a. bogów, zwolennik ateizmu, poglądu odrzucającego wiarę w Boga i przeczącego
  • Definicja Ant Co oznacza   ANTY-, ANTI- (przed samogł. często: ANT-) w złożeniach: przeciw (fizycznie a. moralnie); opozycyjny, wrogi, rywalizujący; nie
  • Definicja Akcja Co oznacza   akcja działanie, działalność, ruch, czynność; zbiorowe wystąpienie, zespołowe przedsięwzięcie, impreza; walka, bitwa; fabuła, wątek
  • Definicja Antycypacja Co oznacza   antycypacja wyprzedzanie, przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nie istniejącego; pogląd jeszcze nie udowodniony, lecz słuszny i
  • Definicja Unguem ad Co oznacza ad unguem (factus) łac., dosł. do paznokcia; precyzyjnie, skrupulatnie, starannie (wykonany). ad valorem łac., wg wartości (na przykład
  • Definicja Antologia Co oznacza   antologia wybór (fragmentów) utworów lit. jednego a. wielu autorów (zwł. z określonego okresu lit. a. zakresu tematycznego); wypisy.  
  • Definicja Payment accommodation Co oznacza accommodation payment ang., dosł. 'zapłata grzecznościowa', umyślne zawyżenie rachunku o sumę, którą przedstawiciel (agent, reprezentant
  • Definicja Abrazo Co oznacza abrazo uścisk, objęcie, przyjęta w Ameryce Łac. forma witania się (mężczyzn).   Etym. - hiszp. 'uścisk, objęcie'; a- zobacz ad-; brazo
  • Definicja Aorta Co oznacza   aorta kluczowa tętnica ciała kręgowców, odprowadzająca u człowieka krew z lewej komory serca do tętnic obwodowych; por. arteria.   Etym. 
  • Definicja Remedes grands les maux grands aux Co oznacza aux grands maux les grands remèdes fr., w ciężkich sytuacjach (potrzebne są) gwałtowne środki
  • Definicja Amusegueule Co oznacza amuse-gueule [wym. amüzöl] fr., bawigęba, pop. kanapki, suche ciasteczka, solone migdały, oliwki i tak dalej, podawane razem z apéritifem
  • Definicja Deluge le nous apres Co oznacza après nous le déluge fr., (żyjemy hucznie i wesoło,) a po nas (choćby) potop!   Etym. - przypisywane markizie de Pompadour (1720-64
  • Definicja Afiks Co oznacza   afiks zrostek, słowotwórcza cząstka wyrazu, występująca przed rdzeniem (prefiks, przedrostek), po nim (sufiks, przyrostek) a. wewnątrz
  • Definicja Artysta Co oznacza   artysta (od)twórca dzieła sztuki.   artystowski stawiający formę dzieła sztuki nad treścią.   artystyczny estetyczny, piękny, kunsztowny
  • Definicja Awiz Co oznacza   awizo 1. awiz, piśmienne zawiadomienie o wysłaniu a. nadejściu przekazu, weksla, pieniędzy, towaru i tym podobne 2. mały okręt wojenny do
  • Definicja Ablacja Co oznacza   ablacja geol. (deszczowa) zmywanie poprzez deszcze powierzchniowej warstwy zwietrzeliny a. gleby; por. erozja; geol. (lodowcowa
  • Definicja Agregat Co oznacza   agregat całość powstała poprzez połączenie niejednorodnych części ( poprzez agregację); techn. zespół łącznie pracujących maszyn; log
  • Definicja Askarydy Co oznacza   askarydy pop. glisty, nicienie pasożytujące w przewodzie pokarmowym człowieka, ssaków i ptaków, wywołujące chorobę askarydozę, glistnicę
  • Definicja Patrie la de enfants allons Co oznacza allons, enfants de la patrie! fr., do przodu, dzieci ojczyzny!   Etym. - początek ułożonej i skomponowanej w nocy 24/25 kwietnia 1792 r. w
  • Definicja Antydot Co oznacza   antydot zobacz antidotum.   antyfraza fig. ret. użycie słów w sensie odwrotnym do ich powszechnie przyjętego znaczenia dla uzyskania
  • Definicja Melee la de dessus au Co oznacza Au dessus de la mêlée fr., ponad walką; z dala od walki (od życia społecznego, od udziału w rewolucji).   Etym. - tytuł serii artykułów
  • Definicja Agora Co oznacza   agora zgromadzenie lud. w miastach-krajach staroż. Grecji; miejsce obrad takiego zgromadzenia, gł. plac, rynek; por. forum.   agorafobia
  • Definicja Asysta Co oznacza   asysta osoba a. osoby towarzyszące komu, współobecne, pomagające; poczet, świta; eskorta.   asystentura stanowisko asystenta; praktyka
  • Definicja Agnat Co oznacza   agnat krewny w linii męskiej a. po tacie, po mieczu; osoba wchodząca do rodziny poprzez adopcję a. małżeństwo; por. enat, kognat.   Etym
  • Definicja Apraksja Co oznacza   apraksja med. nieporęczność, niezdolność do wykonywania (precyzyjniejszych) czynności celowych.   Etym. - gr. apraksía 'bezczynność
  • Definicja Amikt Co oznacza   amikt zobacz humerał.   Etym. - śrdw.łac. amictus od łac. 'płaszcz' z p.p. od amicire 'okryć, przyodziać
  • Definicja Aśrama Co oznacza   āśrama sanskr., ustronie, gdzie przebywa znany guru razem z uczniami; cztery idealne fazy, na które dzieli się żywot "dwakroć
  • Definicja Angora Co oznacza   angora odmiana kotów, królików i kóz o długiej, delikatnej sierści; moher.   Etym. - prawdop. przekład nm. Angorakaninchen a. fr. lapin
  • Definicja Condita urbe ab Co oznacza ab urbe condita (a. anno urbis conditae) łac., od (roku) założenia miasta.   Etym. - tzn. Rzymu, a więc od początku ery rzymskiej, jest to
  • Definicja Akroterion Co oznacza   akroterion archit. naszczytnik, dekoracyjny motyw rzeźbiarski (na przykład palmeta, woluta, liść akantu, waza, popiersie) wieńczący
  • Definicja Diaboli advocatus Co oznacza advocatus diaboli [wym. adwokatus] obrońca sprawy niesłusznej a. złej (niekiedy: pragnący zmusić stronników sprawy słusznej do
  • Definicja Aspiryna Co oznacza   aspiryna polopiryna, kwas acetylosalicylowy, środek przeciw gorączce, bólom i gośćcowi.   Etym. - nm. Aspirin 'jw.' nazwa handl.: a(cetyl
  • Definicja Alimenty Co oznacza   alimenty środki świadczone na rzecz osoby niezdolnej do utrzymania się własnymi siłami, obejmujące kapitał, świadczenia w naturze, a
  • Definicja Amor Co oznacza   Amor wyobrażenie, uosobienie miłości; por. Kupido.   amory miłostki, zalecanki, flirt.   amorek zobacz putto.   Etym. - łac. amor 'miłość
  • Definicja Agada Co oznacza   (h)agada opowieść o wyjściu Żydów z Egiptu czytana w 1. i 2. wieczór święta Paschy; część Talmudu powstała w II-IV w., złożona z legend
  • Definicja Atv Co oznacza   ATV akronim ang. All-Terrain Vehicle 'wóz terenowy', auto trój- a. czterokołowy o słabym silniku i dużych, sprężystych oponach
  • Definicja Auł Co oznacza   auł osada górali kaukaskich; osada Kirgizów, Turkmenów i niektórych innych środkowoazjatyckich, dawniej koczowniczo-pasterskich plemion
  • Definicja Dream my of spirit the oer came change a Co oznacza a change came o'er the spirit of my dream ang., tu zaszła zmiana w scenach mojego widzenia.   Etym. - z Byrona (The Dream), 1816; wolny
  • Definicja Akustyczny Co oznacza   akustyczny dźwiękowy, głosowy; posiadający niezłą akustykę, nie powodujący zakłóceń i zniekształceń dźwięków.   akustyka fiz. nauka o
  • Definicja Anachronizm Co oznacza   anachronizm błędne umiejscowienie wydarzeń hist., pojęć, osób w momencie, gdzie nie mogły istnieć; błąd w chronologii; niezgodność z
  • Definicja Aspazja Co oznacza   Aspazja kobieta piękna, ambitna, wykształcona, nieprzeciętnej inteligencji.   Etym. - Aspazja z Miletu (V w. p.n.e.), kochanka, później
  • Definicja Auskultacja Co oznacza   auskultacja med. osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta (gł. płuc i serca); por. fonendoskop, stetoskop.   Etym. - łac. auscultatio
  • Definicja Terrier airedale Co oznacza airedale terrier ang., [wym. eedejl terje] ogromny terier o twardej i sztywnej, czarnobrunatnej sierści; por. teriery.   Etym. - od nazwy
  • Definicja Akces Co oznacza   akces przystapienie do czego; wzięcie udziału w czym.   akcesoria dodatkowe składniki wyposażenia, przybory konieczne, lecz nie będące
  • Definicja Aer Co oznacza   AER(O)- w złożeniach: powietrze; atmosfera; powietrzny; oddechowy; gaz; lotniczy.   aerodynamika dział mechaniki obejmujący zagadnienia
  • Definicja Eius verticem ad usque pedis planta a Co oznacza a planta pedis usque ad verticem eius łac., od podeszwy stopy do głowy jego; od stóp do głów.   Etym. - z Wulgaty (Hiob, 2, 7); por
  • Definicja Agencja Co oznacza   agencja placówka, biuro, ekspozytura instytucji, firmy, państwa; filia; (a. prasowa, publicystyczna, telegraficzna, fotograficzna
  • Definicja Verbum audiendum ad Co oznacza ad audiendum verbum łac., (dosł. dla usłyszenia słowa); (wezwanie) do wysłuchania reprymendy, admonicji, napomnienia
  • Definicja Anemon Co oznacza   anemon bot. zawilec.   Etym. - gr. anemōnē 'jw
  • Definicja Azot Co oznacza   azot chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, gaz bezwonny, bezbarwny, niepalny, gł. składnik (około 3/4) powietrza.   azotniak nawóz mineralny
  • Definicja Aikido Co oznacza   aikidō jap., japońska sposób samoobrony składająca się z szeregu chwytów i pchnięć, wymagająca wielkiej koncentracji i harmonijnego
  • Definicja King the at look may cat a Co oznacza a cat may look at (a. on) the king ang., i kotu wolno patrzeć na króla; nawet najnędzniejszy z poddanych ma pewne minimum uprawnień
  • Definicja Abstrahować Co oznacza   abstrahować pomijać pewne cechy, sprawy na rzecz innych, nie uwzględniać czego.   abstrakcjonizm tendencja w plastyce XX w. przeciwna
  • Definicja Dowód apagogiczny Co oznacza   apagogiczny dowód - log. pośredni dowód twierdzenia, oparty na udowodnionej fałszywości twierdzenia przeciwnego.   Etym. - gr. aapagōgē
  • Definicja Attycki Co oznacza   attycki art. przypominający stylem, smakiem estetycznym, Attykę okresu klasycznego a. jej gł. miasto - Ateny; prosty, powściągliwy
  • Definicja Antrop Co oznacza   -ANTROP(O)- w złożeniach: ludzki; ludo-; człowiek.   antropoid małpa człekokształtna (szympans, goryl, orangutan).   antroponimia dział
  • Definicja Apoteoza Co oznacza   apoteoza uznanie jakiejś osoby za bóstwo (gr. hērōs, łac. divus); ubóstwienie; idealizacja, gloryfikacja; przest. teatr. uroczysta scena
  • Definicja Angio Co oznacza   ANGIO- w złożeniach: naczynie krwionośne a. limfatyczne; ogrod. nasiennik; por. flebo-.   Etym. - gr. angeíon zdrobn. od ángos 'naczynie
  • Definicja Atrium Co oznacza   atrium łac., staroż. kluczowa, środkowa izba bez okien w domu rz., z czworobocznym otworem (kompluwium) w pułapie i basenem na wodę
  • Definicja Alert Co oznacza   alert stan międzynarodowego pogotowia obserwacyjnego w okresach wzmożonej aktywności Słońca, zaburzeń magnetycznych i tym podobne; stan
  • Definicja Alraune Co oznacza   alraune zobacz mandragora.   Etym. - nm. Alraun(e) bot. 'mandragora; pokrzyk'; od st.g.nm. imienia żeńskiego
  • Definicja Alians Co oznacza   alians przymierze, sojusz, koalicja.   aliancki.   aliaż stop, mieszanina metali.   aliant sprzymierzeniec, sojusznik.   Etym. - fr
  • Definicja Bunker archie Co oznacza Archie Bunker [wym. a:czi banker] amer. odpowiednik Alfa Garnetta.   Etym. - (1972) od nazwiska postaci telewizyjnej, której rolę grał
  • Definicja Aspiracja Co oznacza   aspiracja dążenie (do osiągnięcia czego), marzenie (dopięcia celu, dobicia się czego), ambicja; jęz. przydech.   aspirata jęz. spółgłoska
  • Definicja Alokucja Co oznacza   alokucja przemówienie, tyrada, oracja, perora, zwł. o charakterze napomnienia a. wezwania do dobrych uczynków; przemówienie papieża na
  • Definicja Antyszambrowanie Co oznacza   antyszambrowanie przest. długie wyczekiwanie w przedpokojach, poczekalniach na audiencję, posłuchanie, rozmowę z osobami ustosunkowanymi
  • Definicja Arteria Co oznacza   arteria anat. tętnica; spora, ruchliwa, przelotowa aleja, szosa, istotny szlak wodny (arterie komunikacyjne).   arterioskleroza med
  • Definicja Ambasada Co oznacza   ambasada najwyższe w hierarchii dyplomatycznej przedstawicielstwo państwowe; jego lokal, gmach; dawn. misja, poruczenie, zlecenie.  
  • Definicja Ana Co oznacza   -ANA, -IANA w złożeniach: (z imieniem własnym tworzy r.nij. l.mn.) wiadomości, zwł. anegdotyczne, bibliograficzne, komentarze, varia o
  • Definicja Ametyst Co oznacza   ametyst odmiana kwarcu, kamień półszlachetny, przezroczysty, fioletowy a. purpurowoczerwony.   Etym. - gr. améthystos 'środek przeciw
  • Definicja Antrakt Co oznacza   antrakt przerwa pomiędzy aktami dzieła scenicznego (sztuki, opery), częściami koncertu i tym podobne; epizod instrumentalny wykonywany
  • Definicja Auspicje Co oznacza   auspicje przen. w wyrażeniach: pod (dobrymi, niedobrymi) auspicjami - pod (niezłą, niedobrą) wróżbą; por. omen; pod (czyimiś) auspicjami
  • Definicja Adamici Co oznacza   adamici nazwa różnych sekt (w płn. Afryce w II w., w Austrii i na Węgrzech w XIII w., w Sabaudii w XIV w., w Czechach i na Morawach od XV
  • Definicja Deco art Co oznacza Art Déco, art moderne, kierunek w sztuce dekoracyjnej powstały w latach 20. XX w., dominujący w 30., przeżywający nową falę zainteresowania
  • Definicja Armeleutegeruch Co oznacza   Armeleutegeruch nm., odór biedoty.   Etym. - z Nietzschego (Wiedza radosna 5, 349), 1882 r
  • Definicja Asceza Co oznacza   asceza surowy, wstrzęmięźliwy tryb życia zmierzający, poprzez wyrzeczenie się przyjemności i umartwianie ciała, do doskonalenia się w
  • Definicja Akwizytor Co oznacza   akwizytor pracownik firmy zajmujący się akwizycją, pozyskiwaniem nabywców, zbieraniem zamówień a. zawieraniem umów o wykonanie usług
  • Definicja Apeiron Co oznacza   apeiron filoz. bezgraniczna, nieskończona, wieczna, bezkształtna pramateria, będąca elementarnym tworzywem (por. arche) przyrody (wg
  • Definicja Armagnac Co oznacza armagnac fr., [wym. armaniak], armaniak francuski napój alkoholowy otrzymywany poprzez destylację wina, podobny do koniaku.   Etym. - nazwa
  • Definicja Ankier Co oznacza   ankier przest. kotew, pręt stalowy wzmacniający przedmioty konstrukcyjne budowli; przest. wychwyt (kotwiczny), część systemu zegarka
  • Definicja Asteizm Co oznacza   asteizm dowcipny, zazw. ironiczny zwrot będący przejawem umiejętności konwersacji i obycia w towarzystwie.   Etym. - fr. astéisme z gr
  • Definicja Controlee appellation Co oznacza appellation contrôlée fr., dosł. 'nazwa skontrolowana'; nazwa gatunków wina francuskiego, których pochodzenie od winogron rosnących w
  • Definicja Adoptować Co oznacza   adoptować uznać cudze dziecko za własne, przysposobić, usynowić, dokonać adoptacji a. adopcji, przysposobienia.   Etym. - łac. adop(ta
  • Definicja Nić ariadny Co oznacza   Ariadny nić - nić przewodnia; sposób wybrnięcia z beznadziejnie zawikłanej sytuacji.   Etym. - w mit. gr. Ariádnē córka Minosa, króla
  • Definicja Adideacja Co oznacza   adideacja językozn. wykładnia znaczenia wyrazu poprzez skojarzenie z innym podobnym; zjawisko wtórnego zaliczania pewnych słów do obcej
  • Definicja Arogancja Co oznacza   arogancja butna pewność siebie, hardość, zarozumiałość, połączona z lekceważeniem innych, z impertynenckim, zuchwałym zachowaniem się.  
  • Definicja Anagnoryzm Co oznacza   anagnoryzm rozpoznanie, lit., teatr. wydarzenie (a. rozwiązanie intrygi) w dramacie klasycznym: gł. bohater dowiaduje się, kim jest
  • Definicja Austeria Co oznacza   austeria dawn. zajazd, oberża, karczma, gospoda, szynk.   Etym. - wł. osteria 'jadłodajnia; mała oberża' od oste 'oberżysta' z łac
  • Definicja Nations all games all Co oznacza all games - all nations ang., 'wszystkie sporty - wszystkie narody', "geografia sportowa" igrzysk olimpijskich, zasada
  • Definicja Albertyn Co oznacza   albertyn brat reguły trzeciej zakonu św. Franciszka.   Etym. - od imienia brata Alberta (Adama Chmielowskiego), który założył to
  • Definicja Asymptota Co oznacza   asymptota geom. prosta, której odległość od danej krzywej nieograniczenie maleje stosunkowo przedłużania obu linii.   asymptotyczny.  
  • Definicja Arak Co oznacza   arak silny napój alkoholowy otrzymywany poprzez fermentację soku palmowego albo melasy, wytwarzany w płd.-wsch. Azji.   Etym. - arab
  • Definicja Akacja Co oznacza   akacja 1. hist. okręt bizant. jedno- a. dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym. 2. bot. rodzaj z rodziny mimozowatych obejmujący kilkaset
  • Definicja Anatema Co oznacza   anatema uroczysta klątwa kościelna, ceremonialna ekskomunika.   Etym. - gr. anáthēma 'rzecz poświęcona; oddana (złu); przeklęta'; zobacz
  • Definicja Pair au Co oznacza au pair fr., [wym. o pe:r] dosł. al pari, po cenie nominalnej: (o umowie, porozumieniu, układzie pomiędzy dwiema stronami) uregulowany
  • Definicja Amortyzacja Co oznacza   amortyzacja umorzenie; pomniejszenie się wartości budynków, urządzeń, w wyniku zużycia; okresowe odpisywanie sum, odpowiadających temu
  • Definicja Armada Co oznacza   armada ogromna flota wojenna, zwł. flota wysłana poprzez Filipa II hiszpańskiego przeciw Anglii w 1588 r. (hiszpańska, "
  • Definicja Ambrozjanie Co oznacza   ambrozjanie Kośc. rz.kat. duszpasterskie zgromadzenie księży świeckich zał. w 1578 r. poprzez św. Karola Boromeusza.   ambrozjańskie
  • Definicja Posteriori a Co oznacza a posteriori łac., dosł. z następstwa (log.); (poznanie) na podstawie doświadczenia, po doświadczeniu; na podstawie faktów; poprzez
  • Definicja Marzenia alnaszara Co oznacza   Alnaszara marzenia - jeszcze skóra na niedźwiedziu (a już ją sprzedają); zamki na lodzie.   Etym. - w Baśniach z 1001 nocy piąty brat
  • Definicja Rock acid Co oznacza acid rock odmiana muzyki rozrywkowej o charakterze psychodelicznym.   Etym. - ang. acid 'kwas'; zobacz rock
  • Definicja Anemia Co oznacza   anemia med. niedokrwistość; niedostatek hemoglobiny i krwinek czerwonych we krwi.   Etym. - gr. anhaimía 'bezkrwistość'; an- zobacz a
  • Definicja Painting action Co oznacza action painting [wym. äkszn pejnting] ang., dosł. 'malarstwo gestu' bezpośredni, instynktowny, agresywny gatunek malarstwa z lat 50. XX w
  • Definicja Anestetyk Co oznacza   anestetyk med. środek znieczulający.   anestezjolog doktor zajmujący się wszystkimi czynnościami związanymi ze znieczuleniem operowanego
  • Definicja Atonalność Co oznacza   atonalność muz. brak tonalności, zależności poszczególnych dźwięków i akordów od dźwięku centralnego, tak zwany toniki, pierwszego tonu
  • Definicja Aras ad usque amicus Co oznacza amicus usque ad aras łac., przyjaciel do progu ołtarza (ofiarnego); przyjaciel, z którym się zgadzamy tylko na tematy świeckie
  • Definicja Akrostych Co oznacza   akrostych wiersz, gdzie pierwsze litery (sylaby a. wyrazy) następnych wersów tworzą słowo a. szereg wyrazów.   Etym. - gr. akrostichís
  • Definicja Stajnia augiasza Co oznacza   Augiasza stajnia - sprawa, rzecz zaniedbana, zapuszczona, zachwaszczona, w bezładzie, rozgardiaszu, nierządzie a. brudach moralnych
  • Definicja Meum corpus est hoc comedite et accipite Co oznacza accipite et comedite), hoc est corpus meum łac., (bierzcie i jedzcie), tj. ciało moje.   Etym. - Wulgata (Ew. wg Mat., 26, 26); Jezus do
  • Definicja Andragogika Co oznacza   andragogika pedagogika (teoria oświaty) dorosłych.   android automat naśladujący ruchy człowieka.   androfobia wstręt do mężczyzn.  
  • Definicja Admass Co oznacza   admass bryt. ang., intensywna, natarczywa reklama poprzez media masowe w celu pobudzania obrotów handlowych, wywierająca szkodliwy wpływ
  • Definicja Awiacja Co oznacza   awiacja przest. lotnictwo.   awiomatka przest. lotniskowiec.   awionetka mały samolot sport. a. turystyczny.   Etym. - fr. avion
  • Definicja Amidyzm Co oznacza   amidyzm buddyjski kult Amitabhy obiecujący wyznawcom odrodzenie w raju i zbawienie dzięki wierze.   Etym. - jap. Amida z sanskr. Amitābha
  • Definicja Akro Co oznacza   AKRO- w złożeniach: początek; koniec; szczyt; wierzchołek; najwyższy pkt.; wysokość; anat. kończyna.   Etym. - gr. akrós 'krańcowy
  • Definicja Angostura Co oznacza   angostura gorzka i aromatyczna kora płd.amer. drzewa, stosowana dawniej jako lek przy tropikalnych zaburzeniach żołądkowych i
  • Definicja Abolicja Co oznacza   abolicja nakaz niewszczynania a. umorzenia postępowania karnego w stos. do pewnych kategorii przestępstw a. przestępców; por. amnestia.  
  • Definicja Aut Co oznacza   AUT-, AUTO- w złożeniach: własny; samo-; sam; automatyczny, samoczynny; samoregulujący się; dotyczący tego samego osobnika, spowodowany a
  • Definicja Alasz Co oznacza   alasz słodki likier kminkowy przyprawiany gorzkimi migdałami, korzeniem dzięgla, anyżkiem i skórką pomarańczową.   Etym. - od nazwy
  • Definicja Ambit Co oznacza   ambit, obejście, archit. nawa, krużganek, wąskie przejście obiegające od tyłu prezbiterium, oddzielone od niego arkadami a. murem.   Etym
  • Definicja Antybiotyki Co oznacza   antybiotyki substancje chem. produkowane poprzez drobnoustroje (zwł. pewne bakterie i pleśnie) a. otrzymywane syntetycznie, mogące
  • Definicja Aria Co oznacza   aria pieśń solowa z akompaniamentem orkiestry; krótki utwór instrumentalny o charakterze śpiewnym.   ariet(t)a (zdrobn.) mała, krótka
  • Definicja Apostata Co oznacza   apostata odstępca, odszczepieniec, zaprzaniec, renegat.   apostazja odszczepieństwo; Kośc. rz.kat. całkowite odstępstwo wyznawcy od wiary
  • Definicja Asekuracja Co oznacza   asekuracja ubezpieczenie; suma ubezpieczeniowa; zabezpieczenie; zabezpieczenie się (w alpinistyce).   asekuranctwo wykonywanie pracy w
  • Definicja Acetylen Co oznacza   acetylen etyn, gaz bezbarwny, palny, otrzymywany poprzez działanie wody na karbid, istotny surowiec przemysłu chem. (kauczuk syntet
  • Definicja Apartament Co oznacza   apartament dwu- a. kilkupokojowy reprezentacyjny "numer" w hotelu; (zwł. w l.mn.) luksusowo urządzone, obszerne mieszkanie.  
  • Definicja Atom Co oznacza   atom fiz. układ cząstek elementarnych złożony z dodatnio naładowanego jądra (por. neutron; proton) i z powłok ujemnie naładowanych
  • Definicja Algol Co oznacza   algol język algorytmiczny przeznaczony do wyrażania obszernej klasy mechanizmów numerycznych, automatycznie tłumaczących te mechanizmy na
  • Definicja Amebiaza Co oznacza   amebiaza, ameboza, entameboza, pełzakowica, czerwonka pełzakowa, med. zakaźna choroba pasożytnicza człowieka, powodowana poprzez
  • Definicja Journey sentimental a Co oznacza A) Sentimental Journey ang., Podróż sentymentalna.   Etym. - skrót tytułu (pełny tytuł: A Sentimental Journey through France and Italy
  • Definicja Action affirmative Co oznacza affirmative action amer.ang., dosł. 'akcja upewniająca', zespół praw amer. pochodzących z lat 60. XX w., mających ułatwić upośledzonym
  • Definicja Almanach Co oznacza   almanach rocznik zawierający artykuły z określonej dziedziny nauki a. sztuki; corocznie ukazujący się kolekcja informacji różnego rodzaju
  • Definicja Astrachan Co oznacza   astrachan tkanina pluszowa z okrywą włosową z przędzy moher a. z włókien sztucznych, podobna do futra jagnięcego, stosowana na płaszcze
  • Definicja Absencja Co oznacza   absencja nieobecność, zwł. w miejscu pracy (usprawiedliwiona a. nie).   absentować się być nieobecnym; uchylać się od czego. absens
  • Definicja Anglaise Co oznacza   anglez dawn. długi surdut; długi pukiel włosów, lok; koń rasy ang., angielczyk; (anglaise [wym. angle:z]) nazwa tańców w takcie parzystym
  • Definicja Aeracja Co oznacza   aeracja techn. przewietrzanie, wentylacja pomieszczeń.   aerozole układy koloidowe powstające poprzez rozproszenie ciał stałych a. cieczy
  • Definicja Apo Co oznacza   APO- w złożeniach: oddalony, odległy (od); oddzielony, oddzielny; chem. utworzony (z), związany (z).   Etym. - gr. apó 'od'; niekiedy ap
  • Definicja Arete Co oznacza   arete suma zalet tworząca charakter; doskonałość; męstwo; sprawność, dzielność; cnota; por. sophrosyne.   Etym. - gr. 'jw.' od aréskein
  • Definicja Aperturismo Co oznacza aperturismo rozpoczęcie się procesu demokratyzacji życia politycznego w Hiszpanii po śmierci generała Franco.   Etym. - hiszp. od aperturo
  • Definicja Wiek astrei Co oznacza   Astrei wiek - (dawny) złoty wiek (ludzkości), mityczne czasy powszechnej niewinności i sprawiedliwości.   Etym. - gr. (Díkē) Astraía, łac
  • Definicja Salutant te morituri imperator ave Co oznacza ave, Imperator, morituri te salutant łac., witaj, Cezarze, pozdrawiają cię idący na śmierć.   Etym. - ze Swetoniusza (Boski Klaudiusz, 21
  • Definicja Aproksymacja Co oznacza   aproksymacja przybliżenie, ujęcie w sposób przybliżony; mat. przybliżanie, zastępowanie we wzorach jakichś wielkości innymi, prostszymi
  • Definicja Akceleracja Co oznacza   akceleracja biol. wcześniejsze (w porównaniu z innymi narządami) wykształcenie się jakiegoś narządu w rozwoju zarodka; szybsze
  • Definicja Alegoria Co oznacza   alegoria wyrażenie (w mowie, piśmie a. sztuce) prawd a. uogólnień o ludzkim postępowaniu a. doświadczeniu dzięki symbolicznych
  • Definicja Limine a Co oznacza a limine łac., dosł. od progu; od razu, z miejsca, bez dyskusji (odrzucić). à l'improviste fr., [a lęprowist] niespodzianie, znienacka. a
  • Definicja Lyram ad asinus Co oznacza asinus ad lyram łac. (z gr.), osioł przy lutni; (pasuje jak) wół do karety. asinus asinorum łac., osioł nad osły; osioł kwadratowy (do
  • Definicja Ambo arcades Co oznacza Arcades ambo łac., obaj są Arkadyjczykami (czyli potrafią śpiewać), jest to obaj są skłonni do złośliwych psot, obaj warci siebie; (por
  • Definicja Apotropaiczny Co oznacza   apotropaiczny, apotropeiczny mający wg pierwotnych wierzeń własności magiczne, broniący przed niedobrymi duchami, klęskami, chorobami
  • Definicja Amyl Co oznacza   AMYL- w złożeniach: krochmal; skrobia.   amylazy, diastazy, biol. enzymy rozkładające wielocukry (skrobię i glikogen) na cukry o
  • Definicja Amfibolia Co oznacza   amfibologia, amfibolia, jęz., log., dwuznaczność, niejasność wypowiedzi; zdanie, wyrażenie złożone, które można rozmaicie interpretować z
  • Definicja Adam Co oznacza   Adam 1. zwł. w wyrażeniu: stary (praojciec) Adam - natura ludzka nie dająca się zmienić, ani poprawić. 2. o meblach w późnym XVIII
  • Definicja Artefakt Co oznacza   artefakt element (proste narzędzie a. ozdoba) będący dziełem (a. noszący ślady) pracy ludzkiej (w przeciwieństwie od elementów
  • Definicja Alkermes Co oznacza   alk(i)ermes, fitolakka amer., bot. roślina, której jagód używano dawn. do barwienia win; zool. owad czerwiec; dawn. barwnik czerwony z
  • Definicja Asygnacja Co oznacza   asygnata, asygnacja, przekaz na bank, zlecenie wypłaty; kwit kasowy a. magazynowy; przest. banknot, pieniądz papierowy.   asygnować
  • Definicja Annalista Co oznacza   annalista hist. kronikarz; autor annałów, roczników, kronik.   Etym. - łac. (libri) annāles '(księgi) doroczne; kroniki', l.mn. od
  • Definicja Anizo Co oznacza   ANIZO- w złożeniach: nierówny.   anizotropia fiz. występowanie różnych własności fiz. danego ośrodka (gł. ciał krystalicznych) w różnych
  • Definicja Eventu in non sed causa in libera actio Co oznacza actio libera in causa sed non in eventu łac., dosł. działanie wolne w przyczynie, lecz nie w momencie popełnienia czynu; prawn. umyślne
  • Definicja La a Co oznacza à la na sposób, w rodzaju (w zwrotach wziętych z jęz. fr.).   Etym. - fr. skrót od à la mode, à la maniere 'na sposób
  • Definicja Postęp arytmetyczny Co oznacza   arytmetyczny postęp mat. ciąg, gdzie każda liczba jest większa od poprzedniej o pewną stałą rozmiar, na przykład 1, 7, 13, 19, 25...  
  • Definicja Aukso Co oznacza   AUKSO- w złożeniach: wzrost, wzrastanie; wzmaganie się; przyspieszenie; pobudzenie.   auksyny hormony wzrostowe roślin produkowane w
  • Definicja Arms to farewell a Co oznacza A) Farewell to Arms ang., Pożegnanie z bronią.   Etym. - tytuł powieści (1929) pisarza amer. Ernesta Hemingwaya (1898-1961), której
  • Definicja Aglutynacja Co oznacza   aglutynacja med. zlepianie się, sklejanie rozproszonych w płynnym środowisku komórek (bakterii, pierwotniaków, krwinek) pod wpływem
  • Definicja Algorytm Co oznacza   algorytm mat. formuła, wzór, model, program obliczenia, mechanicznego rozwiązywania danego typowego zadania mat.; rozszerz
  • Definicja Curiae amicus Co oznacza amicus curiae łac., (dosł. przyjaciel sądu) bezinteresowny doradca; dawn. osoba nie związana z żadną ze stron, służąca radą prawną sądowi w
  • Definicja Abderyta Co oznacza   abderyta gupiec, kiep, tępak, kołtun; por. beocki.   Etym. - gr. abdēritēs 'mieszkaniec Abdery (miasta portowego w Tracji)'; jej
  • Definicja Afro Co oznacza   afro ang., krzaczasto nastroszona fryzura z mocno skręconych włosów, pierw. wzorowana na uczesaniu pop. w niektórych okolicach Afryki
  • Definicja Aids Co oznacza AIDS [wym. ejdz] inicjały ang. nazwy Acquired Immune Deficiency Syndrome 'nabyty zespół niewydolności immunologicznej' (niedoboru
  • Definicja Spółgłoska alweolarna Co oznacza   alweolarna spółgłoska - językozn. spółgłoska dziąsłowa (na przykład sz, ż, cz, dż).   Etym. - ang. alveolar 'jw.' z łac. alveolus zdrobn
  • Definicja Ante Co oznacza   ANTE- w złożeniach: poprzedni; poprzedzający; wcześniejszy niż; do przodu; prze-; przed (w miejscu a. czasie). ante bellum łac., przed
  • Definicja Atelier Co oznacza atelier [wym. atelie] pracownia plastyka (malarza, rzeźbiarza, grafika i tym podobne), fotograf(ik)a; pomieszczenie, gdzie się realizuje
  • Definicja Ampla Co oznacza   ampla płytka miseczka alabastrowa, wisząca na łańcuchach, przesłaniająca i łagodząca światło lampy.   ampułka szklana zasklepiona
  • Definicja Akmeizm Co oznacza   akmeizm kierunek w poezji ros. 1912-22, zainicjowany poprzez Nikołaja S. Gumilowa, jedna z odmian neoklasycyzmu, głosząca odejście od
  • Definicja Aktualizacja Co oznacza   aktualizacja uwspółcześnienie.   aktualny dotyczący współczesności; będący na czasie; bieżący; aktualnie istotny.   Etym. - późn.łac
  • Definicja Oculos ad Co oznacza ad oculos łac., [wym. około..] naocznie
  • Definicja Wonderland in alice Co oznacza Alice in Wonderland ang., dosł. Alicja w krainie czarów; osoba znajdująca się w nowym, nieznanym, egzotycznym, fantastycznym otoczeniu.  
  • Definicja Akrolit Co oznacza   akrolit staroż. posąg wykonany z dwu a. więcej materiałów (na przykład ciało z marmuru, ubiór z drewna a. brązu); por. chryzelefantyna.  
  • Definicja Amplifikacja Co oznacza   amplifikacja wzmacnianie; powiększanie, rozszerzanie; wzbogacanie; podwyższanie a. obniżanie rangi opisywanego zjawiska dzięki
  • Definicja Pięta achillesowa Co oznacza   Achillesowa pięta - czyjaś słaba strona.   Achillesa ścięgno - anat. końcowe ścięgno mięśnia trójgłowego łydki, mające przyczep na guzie
  • Definicja Anons Co oznacza   anons inserat, ogłoszenie w prasie.   anonsować zapowiadać, obwieszczać czyjeś przybycie.   Etym. - fr. annonce 'ogłoszenie; zapowiedź
  • Definicja Aplika Co oznacza   aplika kinkiet z XVIII w. albo z okresu empire'u; małe lustro przyścienne z drewnianą, malowaną a. złoconą ramką rokokową.   aplikacja
  • Definicja Ausweis Co oznacza Ausweis [wym. auswajs] (w gwarze z czasów okupacji nm. 1939-45) zaświadczenie (z miejsca pracy, o inwalidztwie i tym podobne), mogące dać
  • Definicja Agonia Co oznacza   agonia walka ze śmiercią, dogorywanie, konanie.   agonothetes w staroż. Grecji - organizator zawodów publ.; sędzia na zawodach publ.  
  • Definicja Amfiteatr Co oznacza   amfiteatr staroż. budowla w kształcie półkola, ze sceną (teatr gr.), a. w kształcie koła albo elipsy, z areną (cyrk rzymski do walk
  • Definicja Apozycja Co oznacza   apozycja jęz. dopowiedzenie, przydawka rzeczownikowa.   Etym. - późn.łac. apositio 'przydawanie' z łac. appositus p.p. od apponere
  • Definicja Alikwoty Co oznacza   alikwoty muz. przytony, przydźwięki, tony harmoniczne, współbrzmiące z tonem zasadniczym, lecz znacznie słabsze; drgania układów
  • Definicja Adiutant Co oznacza   adiutant oficer ordynansowy, przydzielony do osobistej dyspozycji wyższego dowódcy; (a. przyboczny) przydzielony do osoby głowy państwa
  • Definicja Abiudykacja Co oznacza   abiudykacja prawn. decyzja sąd. odmawiająca przyznania praw własności.   abiuracja publiczne wyparcie się swoich dotychczasowych
  • Definicja Abandon Co oznacza   abandon prawn. zgłoszone po wypadku zrzeczenie się poprzez ubezpieczonego własności ubezpieczonej (statku a. ładunku) na rzecz zakładu
  • Definicja Asortyment Co oznacza   asortyment zestaw, dobór, wybór towarów (które produkuje zakład pracy a. sprzedaje jednostka handlowa) a. świadczonych poprzez firma
  • Definicja Dies alcyonei Co oznacza alcyonei dies łac., dosł. dni zimorodków; dni spokoju i ciszy; okres pogodny i szczęśliwy.   Etym. - tł. z Arystofanesa (Ptaki, w 1594); 14
  • Definicja Słoneczny zegar analemmatyczny Co oznacza   analemmatyczny zegar słoneczny - z kalibrowaną podziałką w kształcie cyfry 8, na której odpowiednio (dla danego dnia w roku) ustawiony
  • Definicja Anarchia Co oznacza   anarchia bezrząd, samowola; chaos, dezorganizacja, bezhołowie, zamęt, rozprzężenie, bezplanowość, żywiołowość (produkcji).   anarchiczny
  • Definicja Absorbent Co oznacza   absorbent pochłaniacz, substancja absorbująca.   absorbować chem., fiz. pochłaniać, wiązać chemicznie; zajmować, interesować, pochłaniać
  • Definicja Akwatorium Co oznacza   akwen, akwatorium, region pokryty wodą (odpowiednik terenu); w portach: reda, awanport, baseny i kanały portowe.   Etym. - zobacz akwa
  • Definicja Aprosze Co oznacza   aprosze wojsk. przykopy, (przed 1918) zygzakowate rowy, którymi oblegający podkradali się pod mury twierdzy, chronieni częściowo przed
  • Definicja Alwar Co oznacza   alwar pot. książka gramatyki łac. wykorzystywany w dawn. szkołach europ. (usunięty ze szkół polskich poprzez Komisję Edukacji Narodowej
  • Definicja Atlant Co oznacza   atlant zobacz atlas.   atlantycki dotyczący O. Atlantyckiego; polit. dotyczący krajów NATO (ang. North Atlantic Treaty Organization
  • Definicja Asocjacja Co oznacza   asocjacja ugrupowanie, zespół; psych. kojarzenie wyobrażeń, z których jedno przywołuje na myśl drugie; chem. łączenie się cząsteczek w
  • Definicja Arlekin Co oznacza   Arlekin tradycyjna postać błazna w czarnej masce, odziana w pstry ubiór zszyty z kolorowych trójkątów a. rombów; jedna z głównych ról
  • Definicja Administracja Co oznacza   administracja ogół czynności zawiadywania, kierowania; ogół organów zajmujących się zarządzaniem; zarząd, personel kierowniczy; (a
  • Definicja Aojdowie Co oznacza   aojdowie śpiewacy, którzy w przedhomerowej Grecji opiewali na dworach możnych panów, przy dźwiękach formingi czy kitary, czyny bohaterów
  • Definicja Asymilacja Co oznacza   asymilacja upodobnienie (sąsiadujących z sobą głosek w słowach); upodobnienie się (pod względem narod.), przyswojenie sobie (kultury
  • Definicja Antychryst Co oznacza   antychryst wg tradycji katolickiej wróg Chrystusa, mający się pojawić przed nadchodzącym końcem świata i powtórnym przyjściem Zbawiciela
  • Definicja Ancylostomiaza Co oznacza   ancylostomiaza, ancylostomoza med."choroba górnicza", na którą cierpi około 450 mln ludzi, wywołana poprzez tęgoryjca
  • Definicja Routine gaston and alphonse Co oznacza Alphonse and Gaston routine amer.ang. 'procedura Alfonsa i Gastona', gdy dwaj ludzie ceremonialnie przepuszczają się wzajem u wejścia
  • Definicja Popularis aura Co oznacza aura popularis łac., fawor ludu; atmosfera, klimat popularności, rozgłosu (nietrwałego, szybko przemijającego).   Etym. - z Cycerona (O
  • Definicja Coelorum regina ave Co oznacza Ave, Regina coelorum łac., Witaj, Królowo niebios.   Etym. - antyfona maryjna z XI-XII w., jedna z czterech odmawianych od 2 II do środy
  • Definicja Archi Co oznacza   ARCHI- w złożeniach: kluczowy, naczelny, pierwotny; pra-; początkowy.   archidiecezja prowincja kośc., na której czele stoi arcybiskup.  
  • Definicja Ambulans Co oznacza   ambulans ruchoma placówka otwartej pomocy leczniczo-profilaktycznej; auto do przewożenia chorych i rannych; karetka pogotowia; auto do
  • Definicja Prior gemmisque auro ars Co oznacza ars auro gemmisque prior łac., sztuka cenniejsza niż złoto i (drogie) kamienie.   Etym. - napis na ołtarzu Henryka z Blois, biskupa
  • Definicja Apolliński Co oznacza   apolliński przypominający (a. odnoszący się do) boga Apollina; harmonijny, umiarkowany, powściągliwy, racjonalny; por. dionizyjski.  
  • Definicja Autosugestia Co oznacza   autosugestia sugestia w stosunku do siebie samego.   autotrofizm biol. samożywność, budowanie związków organicznych z najprostszych
  • Definicja Asenizacja Co oznacza   asenizacja usuwanie płynnych nieczystości, fekaliów z miast i osiedli; przest. poprawa warunków zdrowotnych w skupiskach ludzkich.   Etym
  • Definicja Azyl Co oznacza   azyl schronienie dla ściganych poprzez prawo, zwł. schronienie udzielone poprzez kraj cudzoziemcom, ściganym poprzez rząd innego państwie
  • Definicja Albedo Co oznacza   albedo stosunek ilości promieniowania odbitego do ilości promieniowania padającego, określający zdolność odbijania promieniowania poprzez
  • Definicja Apatia Co oznacza   apatia uczuciowa obojętność wobec podniet, brak zainteresowań i skłonności (na skutek znużenia psych. a. fiz. albo w pewnych chorobach
  • Definicja Amazonka Co oznacza   amazonka żart. kobieta rycerskiego ducha; por. hic mulier; długa, szeroka, fałdzista suknia o obcisłym staniku, noszona dawn. poprzez
  • Definicja Alt Co oznacza   alt muz. niski głos żeński a. chłopięcy; pop. śpiewaczka o głosie altowym; nazwa niektórych instrumentów o podobnej skali głosu.  
  • Definicja Aldyny Co oznacza   aldyny piękne wydania klasyków gr., rz. i wł., między innymi pierwsze wydania Arystofanesa, Arystotelesa, Demostenesa, Plutarcha, Platona
  • Definicja Achterpik Co oznacza   achterpik, afterpik, skrajnik rufowy, żegl. wodoszczelna komora zderzeniowa na rufie statku; por. forpik.   achtersztag, aftersztag, żegl
  • Definicja Amfilada Co oznacza   amfilada szereg sal, pokojów, połączonych ze sobą przejściami na jednej osi, na przestrzał.   Etym. - fr. enfilade 'przestrzał, amfilada
  • Definicja Akwaforta Co oznacza   akwaforta wgłębna, kwasorytnicza metoda graficzna powielania rycin wykonanych na pokrytej woskiem płycie miedzianej, trawionej następnie
  • Definicja Audiencja Co oznacza   audiencja oficjalne (a. uroczyste) posłuchanie, udzielone poprzez osobę na wysokim stanowisku (dostojnika, dygnitarza.)   audiologia
  • Definicja Affenpinscher Co oznacza   Affenpinscher nm., 'małpi pinczer', znana od XVII w. rasa miniaturowych psów silnie zbudowanych, przypominających kształtem teriera, o
  • Definicja Antytrynitarze Co oznacza   antytrynitarze przeciwnicy dogmatu o trójosobowości Boga, nie uznający bóstwa Chrystusa; w Polsce (XVI-XVII w.) lewy odłam reformacji
  • Definicja Akropol Co oznacza   akropol w miastach staroż. Grecji - wzgórze warowne, cytadela, ośrodek kultu relig. (jak na przykład w Atenach).   Etym. - gr. akrópolis
  • Definicja Guerre la a comme guerre la a Co oznacza à la guerre comme à la guerre fr., na wojnie, jak na wojnie; trzeba się dostosować nawet do przykrych okoliczności. à la jardinière fr
  • Definicja Deucalione a Co oznacza a Deucalione łac., od czasów Deukaliona, od czasów potopu; por. post diluvium; Iove nondum barbato; consule Planco.   Etym. - z Luciliusa
  • Definicja Apercepcja Co oznacza   apercepcja psych. mechanizm postrzegania, poznawania i przyswajania sobie nowych wyobrażeń, wiążący treść nowych postrzeżeń z
  • Definicja Język aramejski Co oznacza   aramejski język - płn.-zach. semicki, w okresie największego rozprzestrzenienia (300 p.n.e.-600 n.e.) ogólny język całej Azji Przedniej
  • Definicja Allemande Co oznacza allemande [wym. almãd] XVII i XVIII-wieczny taniec dworski rozwinięty we Francji z nm. tańca lud.; w formie stylizowanej w klasycznych
  • Definicja Ablucja Co oznacza   ablucja obmycie, polewanie; Kośc. rz.kat. obmycie rytualne palców, kielicha przed mszą, w czasie niej, po komunii i tym podobne; (w l.mn
  • Definicja Arachnologia Co oznacza   arachnologia dział zoologii zajmujący się badaniem pajęczaków.   Etym. - gr. aráchnē 'pająk; mit. gr. Arachne, tkaczka i hafciarka
  • Definicja Adiafora Co oznacza   adiafora filoz. rzecz, sprawa moralnie obojętna, ani dobra, ani zła; rytuał, ceremoniał relig., będący sprawą indywidualnego sumienia
  • Definicja Alonż Co oznacza   alonż w książkach - wkładka większa od innych kart, zagięta, po rozłożeniu widoczna w momencie czytania, zawierająca mapy, tablice i tym
  • Definicja Arche Co oznacza   arche gr., filoz. prasubstancja, praelement, z którego rozwinęła się przyroda; przedmiot rozpoczynający serię rzeczy a. zjawisk (por
  • Definicja Akapit Co oznacza   akapit ustęp tekstu zaczynający się od nowego wiersza; wiersz początkowy takiego ustępu tekstu, zwykle wcięty, wiersz akapitowy; por. a
  • Definicja Arbiter Co oznacza   arbiter rozjemca; sędzia polubowny; sędzia sportowy. arbiter elegantiarum łac., znawca, autorytet w kwestiach dobrego smaku, tonu.  
  • Definicja Akwedukt Co oznacza   akwedukt wodociąg nadziemny doprowadzający wodę ze źródeł górskich, zwł. w staroż. i śrdw., przewodami (na mostach i wiaduktach), którymi
  • Definicja Agresja Co oznacza   agresja zbrojna napaść jednego państwa na drugie; psychol. postawa agresywna.   agresywny napadający, zaborczy; napastliwy, zaczepny.  
  • Definicja Aparycja Co oznacza   aparycja przest. wygląd zewnętrzny; dawn. zjawienie się, ukazanie się.   Etym. - późn.łac. apparitio 'ukazanie się; epifania' z łac
  • Definicja Akant Co oznacza   akant rodzaj bylin a. krzewów o wielkich, kolczastych liściach, rosnących w stepach i pustyniach Azji i na wybrzeżach M. Śródziemnego
  • Definicja Ataman Co oznacza   ataman na Ukrainie przedrewolucyjnej: (wojsk.-polit.-adm.) naczelnik osiedli kozackich; hist. (a. koszowy, siczowy) dowódca, hetman
  • Definicja Autocasco Co oznacza   auto-casco, autocasco, ubezpieczenie samochodu od wypadku, kradzieży i tak dalej   Etym. - z auto(mobil) i hiszp. casco 'kask
  • Definicja Angażować Co oznacza   angażować najmować, przyjmować do pracy; zawierać z kim umowę o pracę (na przykład z aktorem); por. engagement; (a. się) godzić się
  • Definicja Adiunkt Co oznacza   adiunkt najwyższy stopień pomocniczego pracownika naukowego (wyższy od starszego asystenta), posiadającego już tytuł doktora; tytuł
  • Definicja Łomat stulja że zaczem no gieroj makiedonskij aleksandr Co oznacza Aleksandr Makiedonskij gieroj, no zaczem iż stulja łomat'? ros., Aleksander Macedoński był (niewątpliwie) bohaterem, ale po cóż łamać
  • Definicja Antagonista Co oznacza   antagonista przeciwległy; przeciwny; działający przeciwstawnie; oponent, przeciwnik; rywal; wróg.   antagonistyczny.   antagonizm
  • Definicja Anomia Co oznacza   anomia stan społeczeństwa wynikający z rozpadu powszechnie przyjętych norm postępowania; przypadek, w której normy moralne a. wzorce
  • Definicja Dream nights midsummer a Co oznacza A) Midsummer Night's Dream ang., Sen nocy letniej.   Etym. - tytuł komedii (około 1595 r.; wystaw. pol. 1872) Szekspira
  • Definicja Dagewesen schon alles Co oznacza alles schon dagewesen nm., wszystko to już było.   Etym. - ze sztuki Uriel Acosta (1846 r.) pisarza nm. Karola Gutzkowa (1811-78); słowa
  • Definicja Arkadia Co oznacza   Arkadia państwo wiejskiej prostoty i spokoju, idyllicznej, sielankowej szczęśliwości, beztroski (por. Arcades ambo; auch ich war in
  • Definicja Argument Co oznacza   argument dowód, racja; przesłanka dowodu, twierdzenie mające uzasadnić a. obalić tezę.   argumentum baculinum zobacz argumentum ad
  • Definicja Akcept Co oznacza   akcept ekon. zobowiązanie się do zapłaty określonej sumy pieniędzy (por. czek; weksel).   akceptacja akcept; zgoda, zatwierdzenie
  • Definicja Courant au Co oznacza au courant fr., [wym. o kurã] (być) zaznajomiony na bieżąco, stale (z aktualnymi tendencjami, z rozwojem wydarzeń, z modą i tym podobne
  • Definicja Aurora Co oznacza   aurora jutrzenka, zorza poranna; ("Aurory" wystrzał) znak początku walki rewolucyjnej, nowej epoki społ.   Etym. - łac. aurora
  • Definicja Awangarda Co oznacza   awangarda straż przednia; oddział ubezpieczający od czoła kolumnę w marszu (por. ariergarda); przen. grupa ludzi torujących nowe drogi
  • Definicja Astma Co oznacza   astma med. dychawica oskrzelowa, przejawiająca się napadami duszności wydechowej, będąca następstwem uczulenia (alergii).   Etym. - gr
  • Definicja Alod Co oznacza   alod, alodium śrdw. ziemia stanowiąca własność wolną od zobowiązań i ciężarów feudalnych (w przeciwieństwie od lenna).   alodialny
  • Definicja Apanaże Co oznacza   apanaże ziemie, nieruchomości, uposażenie, dochody członków domu panującego przyznane im poprzez monarchę a. organ ustawodawczy; przest
  • Definicja Adnotacja Co oznacza   adnotacja uwaga, dopisek, przypis, notatka; krótka wiadomość (na przykład bibliograficzna). ad notam łac., do informacje (przyjąć).  
  • Definicja Arras Co oznacza   arras tapiseria, dekoracyjna tkanina ścienna naśladująca obraz z wyobrażeniami scen biblijnych, mit., zwierząt, krajobrazów, wyrabiana
  • Definicja Replay action Co oznacza action replay [wym. äkszn riplej] bryt.ang., dosł. 'odtworzenie akcji', odtworzenie dzięki magnetowidu najważniejszych momentów meczu a. in
  • Definicja Anamneza Co oznacza   anamneza med. wywiad lekarski, dowiadywanie się przed zbadaniem pacjenta o jego dolegliwości, historię choroby (por. katamneza); filoz
  • Definicja Irato ab Co oznacza ab irato łac., w gniewie, w afekcie
  • Definicja Awatar Co oznacza   awatar zstąpienie bóstwa a. jego wcielenie (inkarnacja) w kształt doczesny, gł. w hinduizmie, o zwierzęcych i ludzkich wcieleniach boga
  • Definicja Confusionis annus Co oznacza annus confusionis łac., rok zamieszania, 46 r. p.n.e., kiedy przy juliańskiej reformie kalendarza dodano 67 dni. annus mirabilis łac
  • Definicja Abonowanie Co oznacza   abonowanie zobacz abonament
  • Definicja Debet se nemo accusare Co oznacza accusare nemo se debet łac., nikt nie musi oskarżać siebie samego
  • Definicja Ad Co oznacza   A.D. zobacz Anno Domini
  • Definicja Akumulacja Co oznacza   akumulacja gromadzenie (się); geol. nagromadzenie się (osadów); ekon. gromadzenie środków z części dochodu narod. nie przeznaczonej na
  • Definicja Adverbium Co oznacza   adverbium łac., gram. przysłówek
  • Definicja Adaptacja Co oznacza   adaptacja przekształcenie, przeróbka, przystosowanie do innego użytku; biol. przystosowanie organizmów w ciągu ich rozwoju ewolucyjnego
  • Definicja Perennius aere Co oznacza   aere perennius zobacz exegi monumentum
  • Definicja Archaiczny Co oznacza   archaiczny starożytny, dawny, pochodzący z odległych epok; przestarzały; (era a-a) archaik, najstarsza era w dziejach ZIEMI, Tabl. 7.  
  • Definicja Almukantar Co oznacza   almukantar astr. krąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu, łączący wszystkie punkty na niebie mające tę samą wysokość.  
  • Definicja Autodydakta Co oznacza   autodydakta dawn. samouk.   autodydaktyka przest. samokształcenie.   autoerotyzm zobacz narcyzm.   autokefalia niezależność krajowej
  • Definicja Apokalipsa Co oznacza   apokalipsa pismo będące wizją przyszłości; księga apokryficzna, pisana pod pseudonimem poprzez Żydów a. wczesnych chrześcijan (od około r
  • Definicja Tempore illo ab Co oznacza ab illo tempore łac., od tej pory. ab intestato łac., prawn. (dziedziczenie) bez testamentu, ustawowe. ab initio łac., od początku. ab
  • Definicja Priori a Co oznacza a priori łac., dosł. z założenia, z racji log.; (poznanie) niezależnie od doświadczenia, przed doświadczeniem; intuicyjnie; poprzez
  • Definicja Asertoryczny Co oznacza   asertoryczny twierdzący, stwierdzający; log. (sąd a.) sąd stwierdzający fakt rzeczywisty bez przytaczania dowodów; por. apodyktyczny.  
  • Definicja Agronom Co oznacza   agronom rolnik-fachowiec, specjalista w zakresie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.   agrotechnika
  • Definicja Akatyst Co oznacza   akatyst nazwa hymnów wielkopostnych Wsch. Kościoła Ortodoksyjnego śpiewanych na stojąco ku czci Chrystusa, Matki Boskiej a. jednego ze
  • Definicja Artretyzm Co oznacza   artretyzm med. dna, skaza moczanowa (por. chiragra; podagra).   ARTR(O)- w złożeniach: anat. staw.   Etym. - gr. arthrítis 'artretyzm' od
  • Definicja Abdykacja Co oznacza   abdykacja zrzeczenie się tronu, rezygnacja z władzy monarszej.   Etym. - łac. abdicatio 'wypędzenie, złożenie urzędu, dymisja' od
  • Definicja Akonit Co oznacza   akonit bot. tojad.   Etym. - łac. aconitum 'jw.' z gr. akóniton 'jp
  • Definicja Aureola Co oznacza   aureola plast. relig. gloria, świetlisty owal, krąg, otok wokół postaci bóstw i świętych (często utożsamiany z nimbem); por. mandorla
  • Definicja Amnestia Co oznacza   amnestia ustawodawczy zbiorowy akt łaski polegający na całkowitym a. częściowym darowaniu orzeczonych już kar za pewne przestępstwa
  • Definicja Desire named streetcar a Co oznacza A) Streetcar Named Desire ang., Tramwaj zwany pożądaniem.   Etym. - tytuł sztuki (1947) pisarza amer. Tennessee Williamsa (1911-83
  • Definicja Aleksyna Co oznacza   aleksyna zobacz komplement
  • Definicja Aster Co oznacza   ASTER(O)- w złożeniach: gwiazda; por. astr(o)-.   asterysk symbol graficzny w kształcie gwiazdki (*), wykorzystywany jako odsyłacz a
  • Definicja Res alia Co oznacza alia res łac., (lecz to już jest) inna historia; por. but that is another story.   Etym. - z Terencjusza (Eunuch, 361
  • Definicja Astrofizyka Co oznacza   astrofizyka nauka o fiz. i chem. budowie ciał niebieskich.   astrolabium wykorzystywany przed XVIII w. aparat do mierzenia kątów, do
  • Definicja Alkoran Co oznacza   Alkoran zobacz Koran
  • Definicja Agat Co oznacza   agat minerał, odmiana chalcedonu, różnobarwnie wstęgowany, twardy, służący do wyrobu moździerzyków, pryzmatów do wag precyzyjnych i
  • Definicja Alme Co oznacza   alme arab., zawodowa muzykantka egipska
  • Definicja Althing Co oznacza   Althing(i) isl., parlament Islandii
  • Definicja Ataraksja Co oznacza   ataraksja filoz. staroż. spokój i równowaga ducha wobec zdarzeń zewn., a zwł. przeciwności losu (por. epikurejczyk; stoicyzm).  
  • Definicja Amb Co oznacza   AMB(I)- w złożeniach: oba; obu-; por. amfi-.   Etym. - łac. amb(i)- 'obu-; obustronnie; wokół
  • Definicja Antiqua ars Co oznacza ars antiqua łac., 'stara sztuka', w hist. muz. czas około 1160-1290, związany z działalnością szkoły paryskiej (szkoły Notre Dame), czas
  • Definicja Arktyczny Co oznacza   arktyczny północny, podbiegunowy, polarny (por. Antarktyda; bora; hiperboreje; septentrionalny; ultima Thule).   Arktyka region
  • Definicja Abrakadabra Co oznacza   abrakadabra bezsensowna gmatwanina, plątanina; zawiłe brednie.   Etym. - późn.łac. zaklęcie, formuła, umieszczana także na amuletach
  • Definicja Artem celare est ars Co oznacza ars est celare artem łac., sztuka polega na ukryciu (wysiłków) sztuki.   ars longa, vita brevis zobacz vita brevis... ars simia naturae łac
  • Definicja Anamorfoza Co oznacza   anamorfoza plast. metoda perspektywy dająca zniekształcony wizerunek przedstawianego przedmiotu, gdy patrzy się z normalnego punktu
  • Definicja Antrykot Co oznacza   antrykot mięso z górnicy wołowej a. z górki cielęcej, biegnących wzdłuż kręgosłupa po stronie grzbietu; bity kotlet z tego mięsa.   Etym
  • Definicja Ansambl Co oznacza   ansambl przest. scena zbiorowa w sztuce teatr., w operze; przest. zespół aktorów a. muzyków; dawn. harmonia, zestrojenie składników
  • Definicja Alpenhorn Co oznacza   alpenhorn muz. róg alpejski, lud. instrument dęty - prosta a. zawinięta drewniana rura długości do 4 m (podobna do huculskiej trombity
  • Definicja Aneuryna Co oznacza   aneuryna zobacz tiamina.   Etym. - n.łac. aneurin; zobacz a-; neur
  • Definicja Afera Co oznacza   afera oszukańcze przedsięwzięcie, szalbierstwo, szwindel; brzydka sprawa, skandal; por. panama.   aferzysta szalbierz, oszust szukający
  • Definicja Conditae urbis anno Co oznacza   anno urbis conditae zobacz ab urbe
  • Definicja Garnett alf Co oznacza   Alf Garnett bryt. ang., typ robotnika brytyjskiego, który często reaguje na wydarzenia w życiu społ. w sposób faryzeuszowski i fanatyczny
  • Definicja Ażur Co oznacza   ażur materia z regularnym (zazw. dekoracyjnym) układem otworów a. spleciona w siatkę; techn., pot. odpad powstający przy wycinaniu na
  • Definicja Apsaras Co oznacza   apsaras mit. ind. pierw. nimfy wodne, później śpiewaczki i tancerki zamieszkujące niebo Indry, partnerki gandharwów, muzykantów
  • Definicja Est iacta alea Co oznacza alea iacta est zobacz iacta alea est!   aleatoryczny por. stochastyczny.   aleatoryzm typ nowoczesnej konstrukcji dzieła muz., zakładający
  • Definicja Libro aperto Co oznacza   aperto libro zobacz ad aperturam libri
  • Definicja Alergany Co oznacza   alergany farm. leki przeciw uczuleniu (alergii).   alergia med. uczulenie; nienormalna, chorobliwa reakcja organizmu (na przykład
  • Definicja Sum natus maiora ad Co oznacza ad maiora natus sum łac., jestem stworzony do wyższych rzeczy (spraw).   Etym. - św. Stanisław Kostka, 1566-7 r
  • Definicja Aneks Co oznacza   aneks uzupełnienie; załącznik; bonus (uzupełniający tekst książki), suplement; por. appendix; przybudówka.   aneksja zabór, zagarnięcie
  • Definicja Analiza Co oznacza   badanie rozbiór, rozłożenie całości na składniki, przedmioty; badanie poszczególnych cech, właściwości zjawiska a. przedmiotu; por
  • Definicja Archaizm Co oznacza   archaizm przestarzała, wyszła z użycia forma jęz.; por. anachronizm
  • Definicja Christi ascensio Co oznacza Ascensio Christi łac., Wniebowstąpienie Pańskie, święto przypadające w czwartek 40 dnia po Wielkanocy (nm. Christi Himmelfahrt; fr
  • Definicja Argał Co oznacza   argol, argał, mong., wysuszony nawóz wielbłądzi a. bydlęcy, wykorzystywany jako opał, zwł. w Azji Środkowej
  • Definicja Auksztota Co oznacza   Auksztota dawna nazwa Litwy właściwej, tak zwany górnej, w przeciwstawieniu do Żmudzi (litew. Żomojten od żemas 'niski').   Etym. - litew
  • Definicja Autyzm Co oznacza   autyzm psychol. (myślenie autystyczne) myślenie oderwane od rzeczywistości; zamknięcie się w sobie, połączone z rozluźnieniem zdrowego
  • Definicja Epoka augustiańska Co oznacza   augustiańska (a. Augustowska) epoka zwana także "złotym wiekiem" lit. rz. (za panowania cesarza rz. Oktawiana Augusta 27 p.n.e
  • Definicja Aparat Co oznacza   aparat przyrząd (zespół przyrządów) spełniający określone zadania, lecz nie przetwarzający ani nie wytwarzający energii mech.; biol
  • Definicja Print to fit thats news the all Co oznacza all the news that's fit to print ang., wszystkie informacje nadające się do druku (dewiza dziennika New York Times); (niekiedy iron., z
  • Definicja Captandum ad Co oznacza ad captandum (vulgus) łac., dla przypodobania się pospólstwu, dla zabawienia tłumu (często o argumentach odwołujących się gł. do uczuć
  • Definicja Asenterunek Co oznacza   asenterunek reg. krakowskie pobór do wojska, branka.   Etym. - nm. Assentierung 'aprobata; uznanie kogo za zdatnego do wojska' od
  • Definicja Lex nostra patriae amor Co oznacza amor patriae nostra lex łac., miłość ojczyzny naszym prawem.   Etym. - napis na frontonie Biblioteki Krasińskich w Warszawie
  • Definicja Atrofia Co oznacza   atrofia med. zanik; por. hipertrofia.   Etym. - gr. atrophía 'brak pożywienia' od átrophos 'nieodżywiony'; zobacz a- 'nie'; trophós
  • Definicja Atmosfera Co oznacza   atmosfera powłoka gazowa otaczająca Ziemię (por. geosfery) i wybrane ciała nieb.; powietrze; przen. nastrój, ton, klimat psych., panujący
  • Definicja Plures ad abiit Co oznacza abiit ad plures łac., przyłączył się do większości (jest to umarł).   Etym. - z Petroniusza (Uczta Trymalchiona, 42, 5
  • Definicja Asparagus Co oznacza   asparagus bot. szparag.   Etym. - łac. 'jw.' z gr
  • Definicja Tofana acqua Co oznacza Acqua Tofana wł., dosł. woda Tofany; śmiertelna trucizna.   Etym. - Tofana, trucicielka neapolitańska (zm. 1730 r.), wynalazczyni trucizny
  • Definicja Ameba Co oznacza   ameba pełzak; pierwotniak, jednokomórkowiec (wymiar do 0,1 mm), poruszający się dzięki nibynóżek, wypustek plazmatycznych; przen
  • Definicja Absyda Co oznacza   apsyda, absyda, półkolista a. wieloboczna część bazyliki, kościoła, zwykle zawierająca ołtarz gł., najczęściej zamykająca prezbiterium
  • Definicja Aulos Co oznacza   aulos gr., najpopularniejszy instrument muz. staroż. Grecji, cylindryczna piszczałka z podwójnym stroikiem, zbliżona do szałamai, oboju
  • Definicja Automat Co oznacza   automat maszyna (urządzenie), która po uruchomieniu wykonuje samoczynnie określony cykl czynności; por. robot; pot. pistolet maszynowy.  
  • Definicja Analog Co oznacza   analog(on) gr. odpowiednik.   analogia zgodność, odpowiedniość, podobieństwo pewnych cech pomiędzy odmiennymi skądinąd przedmiotami
  • Definicja Maria ave Co oznacza Ave, Maria łac., bądź pozdrowiona Mario, zdrowaś Mario, pierwsze słowa i nazwa modlitwy zwanej także Pozdrowieniem Anielskim.   Etym. - z
  • Definicja Ataszat Co oznacza   ataszat zobacz attaché
  • Definicja Donau blauen schonen der an Co oznacza An der schönen blauen Donau nm., Nad pięknym modrym Dunajem.   Etym. - tytuł pierwszego śpiewanego walca (1867 r.) Jana Straussa mł. (1825
  • Definicja Aut aut Co oznacza aut - aut łac., lub - lub
  • Definicja Archiwistyka Co oznacza   archiwistyka archiwoznawstwo.   archiwum kolekcja dokumentów, pism, akt nieaktualnych już, lecz wartych zachowania; miejsce, budynek
  • Definicja Anoreksja Co oznacza   anoreksja długotrwały brak apetytu; (anorexia nervosa) med. jadłowstręt psychiczny, patologiczny brak apetytu z przyczyn psychicznych (gł
  • Definicja Aedicula Co oznacza aedicula [wym. edikula], edykuł(a), staroż., archit. kapliczka z frontonem wspartym na kolumnach a. pilastrach; śrdw. schemat budowli.  
  • Definicja Agapant Co oznacza   agapant bot. lilia afrykańska.   agape gr., filoz. miłość niebiańska (przeciwstawiana ziemskiej, Erosowi); pierw. chrześc. wspólny
  • Definicja Strofa alcejska Co oznacza   alcejska strofa - lit. czterowierszowa, złożona z dwóch wierszy 11-zgłoskowych, jednego 9-zgłoskowego i jednego 10-zgłoskowego, powstała
  • Definicja Dream american Co oznacza American Dream ang., dosł. 'amer. pragnienie (senne)', pop. slogan, hasło wyrażające ideały demokracji, równości i wolności, na których
  • Definicja Rock art Co oznacza art rock forma muzyki rockowej, która użytkuje przedmioty muzyki tradycyjnej a. klasycznej, zwł. w stylu instrumentacji.   Etym. - amer
  • Definicja Azan Co oznacza   azan arab., w islamie - wezwanie do modlitwy ogłaszane poprzez muezzina z minaretu 5 razy na dzień
  • Definicja Odmiana andromedy Co oznacza   Andromedy odmiana, odmiana bakterii, wirusa a. innego mikroorganizmu, którego przypadkowe rozprzestrzenienie się z jakiegoś laboratorium
  • Definicja Alfa Co oznacza   alfa fiz. (cząstka a) jądro atomu helu; astr. oznaczenie najjaśniejszej gwiazdy w danym gwiazdozbiorze; bot. halfa, ostnica, (a. włókno
  • Definicja Autsajder Co oznacza   autsajder zobacz outsider
  • Definicja Alteracja Co oznacza   alteracja muz. chromatyczna zmiana składowych dźwięków akordu dzięki znaków podwyższających a. obniżających (krzyżyków a. bemoli); dawn
  • Definicja Amfora Co oznacza   amfora staroż. naczynie gliniane o dwóch pionowych uchwytach i wąskiej szyjce, zwężone u dołu, często zdobione techniką czarno- a
  • Definicja Profusus sui appetens alieni Co oznacza alieni appetens, sui profusus łac., żądny cudzego (dobra), trwoniący własne.   Etym. - ze Sprzysiężenia Katyliny, 5 Salustiusza
  • Definicja Autobiografia Co oznacza   autobiografia życiorys własny autora.   autochton rdzenny mieszkaniec państwie a. obszaru; tuziemiec, tubylec, krajowiec.  
  • Definicja Achondroplazja Co oznacza   achondroplazja, chondrodystrofia płodowa, najczęstsza powód karłowatości, dziedziczna wada rozwojowa polegająca na braku komórek
  • Definicja Aport Co oznacza   aport! przynieś; podaj! (wołanie na psa).   aportowanie (o psie:) przynoszenie na rozkaz upolowanej zwierzyny a. rzuconych elementów.  
  • Definicja Chose quelque savoir de chose belle la ah Co oznacza ah, la belle chose de savoir quelque chose! fr., doprawdy, jak to miło coś umieć! (tł. Boya-Żeleńskiego).   Etym. - z Moliera (Mieszczanin
  • Definicja Abonament Co oznacza   abonament przedpłata, stawka z góry za abonowanie, otrzymywanie czegoś (na przykład książek w czytelni, bibliotece) a. użytkowanie czegoś
  • Definicja Aranżowanie Co oznacza   aranżowanie organizowanie, urządzanie; arrangement fr., [wym. arãżmã], aranż(acja), rozpisanie na określony zespół (instrumentalny a
  • Definicja Patres ad Co oznacza ad patres łac., (dosł. do ojców) na tamten świat; na łono Abrahama. ad publicandam łac., do opublikowania, obwieszczenia. ad referendum łac
  • Definicja Aglomeracja Co oznacza   aglomeracja nagromadzenie, skupienie się, zlewanie się, stapianie się; zespół miejski, skupienie zabudowy; zabudowany i uzbrojony
  • Definicja Amfiktionia Co oznacza   amfiktionia w staroż. Grecji związek miast-krajów, zawarty w celu ochrony centralnej świątyni (szczególnie czczonego bóstwa, na przykład
  • Definicja Be but mean not should poem a Co oznacza a poem should not mean, but be ang., wiersz nie powinien znaczyć, lecz być.   Etym. - z Archibalda MacLeisha (Streets in the Moon. Ars
  • Definicja Asybilacja Co oznacza   asybilacja jęz. wytwarzanie się elementu szczeliny w końcowej fazie artykulacji spółgłoski zwartej, czego skutkiem było na przykład
  • Definicja Awokado Co oznacza   awokado gruszka - bot. smaczliwka wdzięczna, jadalny owoc różnych amer. drzew tropikalnych, zwł. odmian hodowlanych, pochodzących z
  • Definicja Akanie Co oznacza   akanie w ros. jęz. lit., w ros. dialektach płd. i w jęz. białorus. - wymawianie w sylabach nieakcentowanych samogłoski a zamiast
  • Definicja Archipelag Co oznacza   archipelag grupa wysp.   architektura dyscyplina organizująca i kształtująca przestrzeń dla zaspokojenia potrzeb człowieka; nauka i
  • Definicja Anima Co oznacza   anima w teorii Junga: autonomiczny archetyp zawarty w zbiorowej nieświadomości człowieka, symbolizujący żeńską część jego natury
  • Definicja Aklamacja Co oznacza   aklamacja (przyjęcie a. odrzucenie wniosku, uchwały poprzez aklamację) - jednomyślnie, bez głosowania, oklaskami.   Etym. - łac
  • Definicja Akcydens Co oznacza   akcydens filoz. zmienna, zależna, przypadkowa, nieistotna właściwość rzeczy (por. atrybut; substancja); drobne roboty drukarskie (poza
  • Definicja Graecas kalendas ad Co oznacza ad Kalendas Graecas nigdy; na święty nigdy (odłożyć coś).   Etym. - łac. '(dosł. na greckie kalendy) nigdy', bo gr. kalendy nie istniały
  • Definicja Adwent Co oznacza   adwent w liturgii kat. czas obejmujący cztery tygodnie przed świętem Bożego Narodzenia.   adwentysta wyznawca Kościoła, głoszącego
  • Definicja Alias Co oznacza   alias a więc; inaczej (zwany); (por. recte; vulgo; vel; kryptonim; nom de guerre, pseudonim).   alienacja wyobcowanie; filoz. przypadek
  • Definicja Amanuensis Co oznacza   amanuensis kopista, przepisywacz, skryba; piszący pod dyktando.   Etym. - łac. 'jw.'; a- zobacz ab-; manus, zobacz manuał
  • Definicja Apostrof Co oznacza   apostrof symbol graf. w kształcie przecinka nad wierszem, oddzielający końcówki niektórych wyrazów obcych (na przykład Rabelais'go
  • Definicja Akademia Co oznacza   akademia nazwa niektórych wyższych uczelni; instytucja, towarzystwo zrzeszające najwybitniejszych przedstawicieli nauki a. sztuki
  • Definicja Alkaliczny Co oznacza   alkaliczny chem. zasadowy, ługowy, zawierający alkalia, wodorotlenki metali alkalicznych; silne zasady, ługi; tlenki i węglany tych
  • Definicja Artezyjskie Co oznacza   artezyjskie (a. wody) wody gruntowe, głębinowe, zamknięte pomiędzy dwiema warstwami nieprzepuszczalnymi, będące pod ciśnieniem
  • Definicja Est lis iudice sub adhuc Co oznacza grammatici certant, et) adhuc sub iudice lis est łac., (gramatycy wiodą z sobą spór, i) rzecz jest dotąd nie rozstrzygnięta; nauka nie
  • Definicja Arystydes Co oznacza   Arystydes człowiek sprawiedliwy; dostojny mąż stanu o poglądach umiarkowanych i nieposzlakowanej uczciwości.   Etym. - od imienia
  • Definicja Aktyn Co oznacza   aktyn chem. pierwiastek promieniotwóRCZY, Tabl. 1.   aktynowce chem. grupa (rodzina) ciężkich promieniotwórczych pierwiastków: aktyn, tor
  • Definicja Antynomia Co oznacza   antynomia sprzeczność wewnętrzna; log. rozumowanie (dowód) pozornie poprawne, lecz prowadzące do sprzeczności; sprzeczność pomiędzy dwoma
  • Definicja Fe da auto Co oznacza   auto da fé ceremoniał procesu publicznego inkwizycji przeciw heretykowi (kacerzowi) i ogłoszenia wyroku; wykonanie wyroku, zwł. poprzez
  • Definicja Aporema Co oznacza   aporema filoz. kwestia sporna, dopuszczająca dwa przeciwstawne rozstrzygnięcia.   aporia staroż. filoz. trudność w rozumowaniu, pozornie
  • Definicja Aberracja Co oznacza   aberracja zboczenie, odchylenie; nienormalność (umysłu); wada soczewki, obiektywu, zniekształcająca a. zacierająca obraz; pozorne
  • Definicja Monde du fils meilleur le demeurant au Co oznacza au demeurant le meilleur fils du monde fr., a poza tym idealny chłopak w świecie.   Etym. - z Clémenta Marota (Au Roy), 1538 r.; po
  • Definicja Exemplum ad Co oznacza ad exemplum łac., np.. ad fontes łac., (sięgać) do źródeł. ad finem łac., do końca. ad extremum łac., na koniec, na ostatek, wreszcie
  • Definicja Aluwium Co oznacza   aluwium zobacz holocen, Tabl. 7; (l.mn. aluwia) napływy rzeczne, osady żwiru, piasku i mułu, naniesione poprzez rzekę.   aluwialny
  • Definicja Debet animam Co oznacza animam debet łac., dosł. winien jest (swą) duszę; zadłużony po uszy.   animatyzm, preanimizm teoria antropologa ang. R.R. Maretta (1866
  • Definicja Adherent Co oznacza   adherent zwolennik, stronnik, poplecznik.   adhezja przyleganie, przyczepność.   adhezyjny mechanizm - prawn. powództwo cywilne w
  • Definicja Absolucja Co oznacza   absolucja rozgrzeszenie, odpuszczenie grzechów (w momencie spowiedzi); zdjęcie kar kośc.; udzielenie odpustu zupełnego umierającemu.  
  • Definicja Asmodeusz Co oznacza   Asmodeusz niedobry duch, demon; diabeł, rozbijający małżeństwa i zawiązujący stosunki nieprawne.   Etym. - pers. aēszma 'gniew'; daēwa
  • Definicja Apretura Co oznacza   apretura wykańczanie, uszlachetnianie tkanin, skór i tym podobne poprzez wykorzystywanie różnych mechanizmów technologicznych i nasycanie
  • Definicja Ambicja Co oznacza   ambicja poczucie własnej wartości i chęć jak najlepszego jej spożytkowania; aspiracje, marzenie osiągnięcia wyższej pozycji i prestiżu
  • Definicja Akt Co oznacza   akt czynność, czyn; przejaw (na przykład rozpaczy); dokument urzędowy, prawny, notarialny; część utworu scenicznego; nagie ciało ludzkie
  • Definicja Armageddon Co oznacza   Armaged(d)on ostateczna, decydująca walka, bitwa pomiędzy siłami dobra i zła; przen. ogromna, krwawa, wyniszczająca obie strony wojna.  
  • Definicja Alopata Co oznacza   alopata doktor stosujący alopatię.   alopatia termin użyty poprzez S. Hahnemanna (zobacz homeopatia) na ustalenie metod leczniczych
  • Definicja Anegdota Co oznacza   anegdota krótka, zabawna a. charakterystyczna historyjka, powiastka (aktualna a. historyczna), dykteryjka, facecja; "kawał"
  • Definicja Spectatores ad Co oznacza ad spectatores łac., teatr. do widzów, a nie do współaktorów skierowane słowa (wskazówka reżysera
  • Definicja Bas a Co oznacza à bas! fr., precz (z kim, z czymś
  • Definicja Gratuit acte Co oznacza   acte gratuit zobacz l'acte gratuit
  • Definicja Crumenam ad Co oznacza   ad crumenam zobacz argumentum
  • Definicja Aflaston Co oznacza   aflaston zob
  • Definicja Agal Co oznacza   agal zobacz kufia
  • Definicja Akme Co oznacza   akme gr., szczyt, najwyższy pkt., rozkwit, dojrzałość, kulminacja, przesilenie
  • Definicja Ale Co oznacza lecz ang. [wym. ejl] silnie chmielone, silne, jasne piwo ang. górnej fermentacji; por. stout
  • Definicja Est via tentanda alia Co oznacza alia tentanda via est łac., trzeba spróbować innej drogi, znajdź inny sposób
  • Definicja Alija Co oznacza   alija hebr., emigracja żydowska do Izraela; por. olim
  • Definicja Day saints all Co oznacza All Saints Day ang., zobacz Toussaint
  • Definicja Allerheiligen Co oznacza   Allerheiligen zobacz Toussaint
  • Definicja Ampex Co oznacza   ampex zobacz magnetowid.   Etym. - amer. nazwa handl
  • Definicja Amok Co oznacza   amok malaj., napad morderczego szału, obłędnej furii
  • Definicja Andabata Co oznacza   andabata łac., staroż. gladiator rz. walczący na ślepo w hełmie zakrywającym oczy
  • Definicja Aralia Co oznacza   aralia n.łac. bot., dzięgława
  • Definicja Alislam arkana Co oznacza   arkan al-Islam arab. 'filary islamu', pięć obowiązków każdego muzułmanina: szahadah, salat, zakat, saum i hadż
  • Definicja Aryk Co oznacza   aryk w Turkiestanie: kanał nawadniający.   Etym. - ros. arýk 'jw.' z tur. 'jp
  • Definicja Aszraf Co oznacza   aszraf zobacz szeryf 1
  • Definicja Bmv assumptio Co oznacza Assumptio BMV łac., Wniebowzięcie NMP (nm. Mariä Himmelfahrt; fr. l'Assomption), 15 VIII
  • Definicja Gratin au Co oznacza au gratin fr., zapiekany (o potrawie), zwł. pokryty tartą bułką, masłem, serem, po czym zapiekany
  • Definicja Capite a Co oznacza a capite zobacz akapit. a capite ad calcem łac., od głowy do obuwia; od stóp do głów; w całości, całkiem
  • Definicja Alta acqua Co oznacza acqua alta wł. dosł. 'wysoka woda', zwł. o częstych powodziach zatapiających historyczne śródmieście Wenecji
  • Definicja Ajatollah Co oznacza   ajatollah przywódca religijny szyitów w Iranie.   Etym. - n.pers. z arab., dosł. 'symbol Boga
  • Definicja Ampelografia Co oznacza   ampelografia nauka o winorośli.   Etym. - n.łac. 'jw.'; gr. ámpelos 'winna latorośl'; zobacz -graf
  • Definicja Flores temporis alieni Co oznacza alieni temporis flores łac., kwiaty minionej epoki, minionego czasu
  • Definicja Aloha Co oznacza   aloha (hawajski) miłość, przyjaźń; delikatność, takt; stosowane jako powitanie i pożegnanie na Hawajach
  • Definicja Naturel au Co oznacza au naturel fr., [wym. o natürel] (o potrawach i napojach) w stanie naturalnym, bez sosów i przypraw; (o ludziach, żart.) nago
  • Definicja Symbolicum animal Co oznacza animal symbolicum łac. zwierzę symbolizujące.   Etym. - z Ernsta Cassirera (Esej o człowieku 1, 2), 1944 r
  • Definicja Antylogia Co oznacza   antylogia zobacz oksymoron.   Etym. - gr. antilogía 'sprzeczka; sprzeczność'; zobacz anty-; log-; -log
  • Definicja Argot Co oznacza argot fr. [wym. argo] żargon; gwara środowiskowa, zwł. miejska; por. slang
  • Definicja Cano virumque arma Co oznacza arma virumque cano łac., broń i męża opiewam.   Etym. - początek Eneidy Wergiliusza
  • Definicja Afront Co oznacza   afront uchybienie, ubliżenie, zniewaga, obelga.   Etym. - fr. affront 'jw.; hańba'; zobacz ad-; łac. frons, zobacz fronton
  • Definicja Afrykata Co oznacza   afrykata jęz. spółgłoska zwarto-szczelinowa, na przykład ć.   Etym. - łac. affricatus, p.p. od affricare 'pocierać
  • Definicja Kto sudji a Co oznacza a sudji kto? ros., a kimż są ci sędziowie? (por. quis custodiet ipsos custodes?).   Etym. - z Gribojedowa (Mądremu biada, 2, 5); słowa
  • Definicja Afryt Co oznacza   afryt, efryt, ifryt w wierzeniach muzułm. okrutny demon, niedobry duch.   Etym. - arab. ifrit 'jw
  • Definicja Cappella a Co oznacza a cappella [wym. ..kap...] (utwór chóralny) bez akompaniamentu, bez towarzyszenia instrumentów.   Etym. - wł. 'na sposób kościelny
  • Definicja Vista a Co oznacza a vista wł., (wykonanie utworu z nut) bez przygotowania; (a) prima vista; por. ad aperturam libri
  • Definicja Jest da słuszajet waska a Co oznacza a Was'ka słuszajet da jest ros., a Maciek słucha i żre (tł. Stanisława Kaczkowskiego).   Etym. - z Kryłowa (Kot i kucharz
  • Definicja Abdominalny Co oznacza   abdominalny brzuszny.   Etym. - łac. abdomen dpn. abdominis 'brzuch
  • Definicja Directe action Co oznacza action directe fr., polit., ekon. bezpośrednia (gwałtowna) interwencja
  • Definicja Judgement to come daniel a Co oznacza a Daniel come to judgement! ang., Daniel przyszedł nas rozsądzić!; zobacz Daniel.   Etym. - z Szekspira (Kupiec wenecki, 4, 1); Szajlok o
  • Definicja A Co oznacza   A- (przed samogł. AN-) w złożeniach: nie-; bez-; przeczenie; brak; zobacz ab-; ad-.   Etym. - gr. a-, an- 'jw
  • Definicja Eos cognoscetis eorum fructibus a Co oznacza a fructibus eorum cognoscetis eos łac., z owoców ich poznacie je.   Etym. - z Wulgaty (Ew. wg Mat., 7, 15 i 20
  • Definicja Gogo a Co oznacza à gogo fr., pod dostatkiem, w bród, w obfitości, do woli
  • Definicja Contrario a Co oznacza a contrario łac., przeciwnie
  • Definicja Clos huis a Co oznacza à huis clos fr., [wym. a üi klo] przy drzwiach zamkniętych, bez wstępu dla publiczności
  • Definicja Perdus fonds a Co oznacza à fonds perdus fr., na straty, na przepadłe; (wypłata) bez widoków na odzyskanie pieniędzy a. otrzymanie innego ekwiwalentu
  • Definicja Cheval a Co oznacza à cheval fr., dosł. 'konno'; wojsk. (kolumna żołnierzy maszerująca) po obu stronach drogi a. rzeki; (w rulecie - opłata umieszczona) na
  • Definicja Jour a Co oznacza à jour fr., [wym. a żu:r] (księgowość, statystyka i tym podobne, prowadzone) na bieżąco, dziennie bieżący, bez zaległości
  • Definicja Horse a for kingdom my horse a horse a Co oznacza a horse! a horse! my kingdom for a horse! ang., konia! konia! moje królestwo za konia!   Etym. - z Szekspira (Ryszard III, 5, 4
  • Definicja Fresco a Co oznacza a fresco wł. [wym. a fresko] (dosł. na świeżym); metoda malarstwa ściennego na świeżym, jeszcze wilgotnym tynku (por. fresk; al secco
  • Definicja Discretion a Co oznacza à discretion fr., [wym. a diskresja] dowolnie, do własnego uznania; por. dyskrecjonalny
  • Definicja Marche bon a Co oznacza à bon marché fr., tanio
  • Definicja Giorno a Co oznacza a giorno wł., [wym. a dżorno], (oświetlony) jak w dzień
  • Definicja Conto a Co oznacza a conto wł., [wym. a konto] na poczet, na rachunek należności
  • Definicja Deux a Co oznacza à deux fr., [wym. a dö:] we dwoje, sam na sam
  • Definicja Salut entendeur bon a Co oznacza à bon entendeur salut fr., kto zrozumiał, niech korzysta; mądrej głowie dość dwie słowie; por. dictum sapienti sat est
  • Definicja Voyelles bleu o vert u rouge i blanc e noir a Co oznacza A noir, E blanc, I rouge, U vert, O bleu, voyelles fr., samogłoski: A czarne, E białe, I czerwone, U zielone, O niebieskie.   Etym. - z
  • Definicja Perdu temps du recherche la a Co oznacza À la recherche du temps perdu fr., W poszukiwaniu straconego czasu (tł. Boya-Żeleńskiego).   Etym. - ogólny tytuł wielotomowego cyklu
  • Definicja Blizko tak wozmożno tak było sczastie a Co oznacza a sczastie było tak wozmożno, tak blizko! ros., a szczęście było tak dostępne, tak blisko!   Etym. - z Puszkina (Eugeniusz Oniegin 6, 47
  • Definicja Vista prima a Co oznacza a prima vista zobacz a vista
  • Definicja Outrance a Co oznacza à outrance fr., do ostateczności, do ostatka
  • Definicja Heure bonne la a Co oznacza à la bonne heure! fr., okrzyk, wyrażający zadowolenie, aprobatę, chętne przyzwolenie. à la derobée fr., ukradkiem, po kryjomu. à la carte
  • Definicja Esse ad posse a Co oznacza a posse ad esse łac., od możliwości do rzeczywistości
  • Definicja Letuve a Co oznacza à l'étuvé fr., (potrawa duszona a. gotowana) na parze
  • Definicja Propos a Co oznacza à propos fr., [wym. a propo] (powiedzieć co) przy sposobności, w związku z (tym) tematem, notabene; w samą porę, odpowiednio
  • Definicja Sauvette la a Co oznacza à la sauvette fr., pospiesznie; potajemnie, ukradkiem
  • Definicja Bottes de propos a Co oznacza à propos de bottes fr., (mówić) dosł. na temat butów; bez związku z tematem, nie na temat; por. dywagacja.   Etym. - komediopisarz fr. Jean
  • Definicja Ouvert livre a Co oznacza à livre ouvert fr., (wyłożyć treść zaraz) po otwarciu książki (obcego pisarza, klasyka); bez przygotowania; por. ad aperturam libri
  • Definicja Grecque la a Co oznacza à la grecque fr., dosł. 'po grecku', (potrawa) gotowana w oliwie z ziołami i sokiem cytrynowym a. z octem
  • Definicja Toro et mensa a Co oznacza a mensa et toro łac., od stołu i łoża; zobacz separatio
  • Definicja Part a Co oznacza à part fr., [wym. a pa:r] oddzielnie, osobno; na bok; na uboczu; z wyjątkiem, prócz
  • Definicja Rebours a Co oznacza à (a. au) rebours fr., na opak, na wspak, na odwrót; wstecz
  • Definicja Point a Co oznacza à point fr., w odpowiednim (dobrym) momencie; (mięso) nie nazbyt dosmażone (dopieczone
  • Definicja Demi et ruse ruse a Co oznacza à rusé, rusé et demi fr., na (przechytrzenie) spryciarza (trzeba) półtora spryciarza
  • Definicja Hinc ab Co oznacza ab hinc łac., od zaraz; od tego miejsca. ab hodierno łac., od dziś. ab hoc et ab hac łac., o tym i owym; tak i siak; trzy po trzy
  • Definicja Abakus Co oznacza   abakus archit. kwadratowa płyta na głowicy kolumny, wspierająca arcHITRAW, Tabl. 27; mat. abak, prymitywne liczydło ręczne z kulkami
  • Definicja Abditorium Co oznacza   abditorium Kośc rz.kat. skrzynia na relikwie.   Etym. - późn.łac. od łac. abdere 'ukrywać; chować
  • Definicja Tergo a Co oznacza a tergo łac., od tyłu; (indeks a. t.) ułożony w porządku alfabetycznym nie pierwszych, lecz ostatnich liter wyrazów (na przykład a, ba
  • Definicja Abc Co oznacza   ABC skrót terminu: atomowe, biologiczne i chemiczne (środki bojowe).   Etym. - zobacz atom; biologia; chemia
  • Definicja Ab Co oznacza   AB- w złożeniach: od-; (ruch) od (czegoś); oddzielenie (się); nieobecność; różnica.   Etym. - łac. ab 'od'; por. antabus
  • Definicja Abenteuerroman Co oznacza   Abenteuerroman powieść przygodowa (na przykład W pustyni i w puszczy H. Sienkiewicza); fr. roman d'aventure.   Etym. - nm. 'jw
  • Definicja Godities nie muzykanty w wsjo sadities ni kak druzja wy a Co oznacza a wy, druzja, kak ni sadities', wsjo w muzykanty nie godities' ros., a wy, przyjaciele, jakkolwiek siadacie, na muzykantów się nie zdacie
  • Definicja Old of times the of tale a Co oznacza a tale of the times of old! ang., opowieść z dawnych czasów!   Etym. - Jamesa Macphersona (Pieśni Osjana), 1760-63 r.; u Aleksandra
  • Definicja Matrimonii vinculo a Co oznacza a vinculo matrimonii łac., prawn., dosł. (uwolnienie) z więzi małżeńskiej; unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa, bigamii itp
  • Definicja Omnes disce uno ab Co oznacza ab uno disce omnes (właśc. crimine ab uno...) łac., po tym jednym (przykładzie ich łajdactwa) sądź ich wszystkich.   Etym. - z Wergiliusza
  • Definicja Asinos ad equis ab Co oznacza ab equis ad asinos łac., z koni na osły; z deszczu pod rynnę
  • Definicja Sous a Co oznacza à sous fr., automat, maszyna automatyczna, której system uruchamia się poprzez wrzucenie w otwór monety; wybrane z tych automatów dają, po
  • Definicja Travers a et tort a Co oznacza à tort et à travers fr., na oślep, nieopatrznie, niebacznie. à tout prix fr., za wszelaką cenę; por. coûte que coûte. à tout seigneur tout
  • Definicja Abbozzo Co oznacza   abbozzo, abozzo wł. 'szkic', plast. szkicowy zarys dzieła sztuki, pierwszy, przybliżony, pobieżny zarys obrazu na płótnie, z grubsza
  • Definicja Abnegacja Co oznacza   abnegacja wyrzeczenie się; zaniedbanie się.   abnegat człowiek nie dbający o korzyści, wygody, przyjemności, powierzchowność; flejtuch
  • Definicja Abraham Co oznacza   Abraham (przenieść się na łono Abrahama) żart. umrzeć.   Etym. - z Biblii (Ew. wg Łuk., 16, 22) o Łazarzu; hebr. Abraham 'imię
  • Definicja Abrazja Co oznacza   abrazja niszczące działanie fal i przypływów na wybrzeże; por. erozja.   Etym. - śrdw.łac. abrasio 'odskrobywanie' z łac. abradere
  • Definicja Terrier aberdeen Co oznacza   Aberdeen terrier ang., terier szkocki o krótkich nogach, sztywnej i długiej sierści, potężnych szczękach i dużej głowie z małymi
  • Definicja Abort Co oznacza   abort poronienie; przerwanie ciąży; skrobanka.   Etym. - łac. abortus 'płód przedwcześnie wydany, nieżywy' od aboriri 'zniknąć; poronić
  • Definicja Abominacja Co oznacza   abominacja obrzydzenie, wstręt, odraza.   Etym. - późn.łac. abominatio 'jw.' od abominari 'odżegnywać się od czegoś jako od złej wróżby
  • Definicja Abiogeneza Co oznacza   abiogeneza biol. samorództwo.   abiogenny samorodny.   abiotyczny ekol. nieożywiony.   Etym. - zobacz a-; bio-; geneza
  • Definicja Aborygeni Co oznacza   aborygeni przest. ludność pierwotna, rdzenna; tuziemcy, tubylcy, krajowcy; autochtoni.   Etym. - łac. aborigines 'pierwsi mieszkańcy
  • Definicja Abiturient Co oznacza   abiturient uczeń kończący szkołę średnią; maturzysta.   Etym. - śrdw.łac. abituriens dpn. abiturientis 'mający odejść' z łac. abitus
  • Definicja Ablegier Co oznacza   ablegier ogrod. odkład; por. aplegier(ek).   Etym. - nm. Ableger 'jw.' od ablegen 'złożyć; zdjąć'; ab- 'od-'; legen 'kłaść
  • Definicja Abisalny Co oznacza   abisalny, abysalny, denny, dotyczący głębin oceanu (poniżej 1000 m); (por. bentos; litoral; nerytyczny; pelagial).   Etym. - śrdw.łac
  • Definicja Affidavit Co oznacza affidavit [wym. äfidejwit] dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą   Etym. - ang. 'jw.' ze śrdw.łac. 'on przysiągł' 3. os
  • Definicja Abulia Co oznacza   abulia psych. chorobliwy brak a. niedostatek woli, niemożność podejmowania decyzji i urzeczywistnienia zamierzeń.   Etym. - gr. aboulía
  • Definicja Absolwent Co oznacza   absolwent ten, kto ukończył szkołę, kurs, uczelnię; por. absolutorium.   Etym. - łac. absolvens dpn. absolventis p.pr. od absolvere
  • Definicja Abstynent Co oznacza   abstynent człowiek wstrzemięźliwy, powstrzymujący się od czegoś, zwł. od picia alkoholu, palenia tytoniu; zwolennik abstynencji
  • Definicja Abrewiacja Co oznacza   abrewiacja przest. skrót wyrazu w piśmie.   abrewiatury mechanizm skrótów używanych w grafice staroż. i śrdw.; muz. skróty notacyjne w
  • Definicja Affirmatim Co oznacza   affirmatim łac., twierdząco
  • Definicja Nota absque Co oznacza absque nota łac., bibl. (książki) bez oznaczenia (roku i miejsca wydania
  • Definicja Absynt Co oznacza   absynt nalewka spirytusowa na ziołach aromatycznych, piołunówka.   Etym. - fr. absinthe 'piołun; absynt' z gr. apsinthion 'piołun
  • Definicja Absces Co oznacza   absces ropień, wrzód.   Etym. - łac. abscessus 'ustępujący, odchodzący; jw.' od abscedere 'odstępować, uchodzić (także o "humorach
  • Definicja Abrogacja Co oznacza   abrogacja odwołanie, zniesienie, uchylenie ustawy, przepisu prawnego, wyroku.   Etym. - łac. abrogatio 'odwołanie' z abrogare 'znieść
  • Definicja Omen absit Co oznacza absit omen łac., oby nie w niedobrą godzinę, na psa urok; por. mala avi
  • Definicja Abstrakt Co oznacza   abstrakt (w informatyce) streszczenie dokumentu; filoz. powszechnik, abstrakcja.   Etym. - ang. abstract 'streszczenie; abstrakcja' z łac
  • Definicja Absurd Co oznacza   absurd niedorzeczność, nonsens, bzdura; lit., filoz. termin określający absurdalność a. bezcelowość kondycji ludzkiej z egzystencjalnego
  • Definicja Usum tollit non abusus Co oznacza abusus non tollit usum łac., nadużycie nie niweczy prawa do właściwego użycia
  • Definicja Verloren bist du vaterland professoren achtundachtzig Co oznacza achtundachtzig Professoren: Vaterland, du bist verloren nm., 88 profesorów, ojczyzno, jesteś zgubiona.   Etym. - "Deutsche Rundschau
  • Definicja Acheiropita Co oznacza   acheiropita, acheiropoieta plast. w sztuce chrześc. - obraz z wyobrażeniem głowy Chrystusa, zazw. późnobizantyjski, uważany późn. za
  • Definicja Movebo acheronta Co oznacza   Acheronta movebo zobacz flectere si nequeo
  • Definicja Achates Co oznacza   Achates zobacz fidus Achates
  • Definicja Fabula est acta Co oznacza acta est fabula łac., sztuka jest odegrana, skończona; por. finita la commedia
  • Definicja Dinitie achats Co oznacza achats d'initié fr., bezprawne operacje giełdowe osób mających dostęp do poufnych informacji dzięki "przeciekom" a. uprawianemu
  • Definicja Mail air Co oznacza air mail [wym. ee mejl] poczta lotnicza.   Etym. - ang. 'jw.'; air 'powietrze' z gr. aēr, zobacz aero-; ang. mail 'poczta
  • Definicja Acedia Co oznacza   acedia teol. (duchowa) apatia i obojętność; lenistwo zapowiadające degrengoladę.   Etym. - gr. akēdía, akedeía, 'beztroska'; zobacz a
  • Definicja Achromatyczny Co oznacza   achromatyczny opt. (układ) nie dający rozszczepienia na barwy widma, bezbarwny.   Etym. - gr. achrōmatos 'bezbarwny'; zobacz a-; chrom
  • Definicja Accusativus Co oznacza   accusativus łac., gram. biernik accusativus tromtadraticus łac. makaroniczna, gram., żart. biernik tromtadracki, użyty błędnie zamiast
  • Definicja Augustin lieber mein ach Co oznacza   ach, mein lieber Augustin zobacz o du, lieber Augustin
  • Definicja Achtel Co oznacza   achtel dawn. ósma część beczki, miara cieczy i ciał sypkich; beczułka.   Etym. - nm. Achtel 'ósma część' od ach '8
  • Definicja Taceas ut accipis Co oznacza accipis, ut taceas łac., płacą ci za to, abyś milczał.   Etym. - z Marcjalista (Epigramy, 1, 95
  • Definicja Activite Co oznacza   activité art. sztuka akcji, pochodzące z happeningu akcje o przebiegu zaplanowanym, akcje-zabawy, akcje-metafory, akcje-prowokacje
  • Definicja Graecas calendas ad Co oznacza   ad Calendas Graecas zobacz ad Kalendas
  • Definicja Lotion aftershave Co oznacza after-shave lotion [wym. szejw] ang., płyn po goleniu; zobacz lotion
  • Definicja Tetigisti rem acu Co oznacza acu rem tetigisti łac., dotknąłeś rzeczy igłą, jest to trafiłeś w sens
  • Definicja Absurdum ad Co oznacza ad absurdum łac., (twierdzenie, rozumowanie doprowadzone) do niedorzeczności, do punktu, gdzie (jego) fałszywość staje się oczywista; por
  • Definicja Interim ad Co oznacza ad interim łac. tymczasowy, chwilowy; (istotny a. funkcjonujący) tymczasowo
  • Definicja Infinitum ad Co oznacza ad infinitum łac., do nieskończoności; bez końca, bez granic
  • Definicja Ignorantiam ad Co oznacza   ad ignorantiam zobacz argumentum
  • Definicja Ad Co oznacza   AD- (a. A-) w złożeniach: do; przy; ruch ku czemu; bonus, uzupełnienie; bliskość; początek działania.   Etym. - łac. 'jw.'; ac- przed c
  • Definicja Apostolorum limina ad Co oznacza ad limina apostolorum łac., do progów apostolskich; (podróż sprawozdawcza biskupa; pot. wszelka pielgrzymka) do Rzymu
  • Definicja Hominem ad Co oznacza   ad hominem zobacz argumentum
  • Definicja Leones ad Co oznacza ad leones łac., lwom (rzucić na pożarcie
  • Definicja Angusta per augusta ad Co oznacza ad augusta per angusta łac., do wielkich (osiągnięć) poprzez wąskie (trudne, kręte dróżki); por. per aspera...   Etym. - z Wiktora Hugo
  • Definicja Deliberandum ad Co oznacza ad deliberandum łac., do rozważenia, do rozpatrzenia
  • Definicja Baculum ad Co oznacza   ad baculum zobacz argumentum
  • Definicja Lib ad Co oznacza ad libitum (ad lib.) łac., w dowolnej ilości, bez ograniczeń; ile dusza zapragnie; muz., teatr. do zmiany a. opuszczenia, wg uznania
  • Definicja Inquirendum melius ad Co oznacza ad melius inquirendum łac., po bliższym, dokładniejszym zbadaniu
  • Definicja Annos multos ad Co oznacza ad multos annos łac., (życzenie) wielu lat życia. ad nauseam łac. (aż) do mdłości, do obrzydzenia; por. usque ad nauseam
  • Definicja Libri aperturam ad Co oznacza ad aperturam libri (a. aperto libro) łac., (wyłożyć treść zaraz) po otwarciu książki (obcego pisarza, klasyka); bez przygotowania (por. à
  • Definicja Gloriam dei maiorem ad Co oznacza ad maiorem Dei gloriam łac., na większą chwałę bożą.   Etym. - dewiza twórcy zakonu jezuitów św. Ignacego Loyoli (1491-1556
  • Definicja Depositum ad Co oznacza ad depositum łac., do przechowania, na przechowanie
  • Definicja Eundem ad Co oznacza ad eundem łac., (przyjąć na uniwersytet, do jakiejś instytucji, organizacji) na ten sam (stopień w hierarchii), z tą samą rangą, na to samo
  • Definicja Adhortacja Co oznacza   adhortacja przest. upomnienie, zachęta.   Etym. - łac. adhortatio 'jw.' od adhortari 'napominać, zachęcać'; zobacz ad-; hortari 'jp
  • Definicja Adept Co oznacza   adept początkujący, praktykant (w nauce, sztuce, zawodzie); wyznawca (sekty), zwolennik (doktryny, kierunku filoz., partii
  • Definicja Adat Co oznacza   adat tradycyjne prawo jakigoś regionu zamieszkanego poprzez muzułmanów; prawo zwyczajowe, tradycyjny, niepisany kodeks regulujący
  • Definicja Addenda Co oznacza   addenda przypisy, bonusy, załączniki.   Etym. - łac. l.mn. r.nij. od addendus, gerundivum od addere 'dodawać
  • Definicja Vocem ad Co oznacza ad vocem łac., co się tyczy; w kwestii
  • Definicja Mentem servare aequam Co oznacza aequam servare mentem łac., (pamiętaj) zachowywać równowagę duchową (w trudnych przypadkach).   Etym. - wg Pieśni 2, 3, 1 Horacego
  • Definicja Adidasy Co oznacza   adidasy (młodzieżowe) obuwie sportowe.   Etym. - od nazwy handl. Adidas
  • Definicja Choroba addisona Co oznacza   Addisona choroba med. cisawica, przewlekła niewydolność nadnerczy.   Etym. - od nazwiska Thomasa Addisona (1739-1860), lekarza ang
  • Definicja Adagium Co oznacza   adagium łac., dawn. przysłowie
  • Definicja Addytywny Co oznacza   addytywny będący rezultatem sumowania składników, sumą ich treści; por. leksykalizacja.   Etym. - późn.łac. additivus 'dodający' z łac
  • Definicja Addio Co oznacza   addio bądź zdrów, do widzenia, żegnaj(cie).   Etym. - wł. 'jw.' od a Dio 'z Bogiem'; a, zobacz ad-; Dio 'Bóg' z łac. deus, zobacz deizm
  • Definicja Adiectivum Co oznacza   adiectivum łac., gram. przymiotnik
  • Definicja Adieu Co oznacza adieu [wym. adiö:] przest. bądź zdrów; żegnaj(cie).   Etym. - fr. 'jw.'; a- z à 'do', zobacz ad-; Dieu 'Bóg' z łac. deus, zobacz deizm
  • Definicja Adekwatny Co oznacza   adekwatny odpowiedni, zgodny, przystosowany, ściśle dopasowany.   Etym. - łac. addaequatus p.p. od adaequare 'zrównać'; zobacz ad
  • Definicja Adiudykacja Co oznacza   adiudykacja prawn. decyzja sąd. przyznająca prawo własności.   Etym. - późn.łac. adiudicatio 'jw.' od adiudicare 'przysądzać'; zobacz ad
  • Definicja Adwersarz Co oznacza   adwersarz dawn. przeciwnik.   Etym. - łac. adversarius 'przeciwnik' od adverter 'obracać ku czemu; po-, przestrzegać'; zobacz ad
  • Definicja Admonicja Co oznacza   admonicja przest. napomnienie, nagana, reprymenda.   Etym. - łac. admonitio 'ostrzeżenie' od admonēre 'napominać; ostrzegać'; zobacz ad
  • Definicja Adoracja Co oznacza   adoracja cześć, uwielbienie, zachwyt; Kośc. rz.kat. latria; ceremonia oddawania czci boskiej.   adorator wielbiciel.   adorować.   Etym. 
  • Definicja Admiralicja Co oznacza   admiralicja władze naczelne (ministerstwo) marynarki woj., floty (na przykład w Anglii); gmach admiralicji; korpus admirałów, najwyższych
  • Definicja Adrenalina Co oznacza   adrenalina hormon wydzielany poprzez rdzeń nadnerczy, przyspieszający i wzmacniający pracę serca, zwężający naczynia krwionośne.   Etym. 
  • Definicja Admor Co oznacza   admor tradycyjna nazwa stosowana poprzez chasydów na oznaczenie cadyka.   Etym. - akronim hebr. wyrazów znaczących: 'nasz pan, nauczyciel
  • Definicja Advocaat Co oznacza   advocaat holenderski napój z brandy, jajek, cukru z wanilią i kawą.   Etym. - hol. skr. od advocatenborrel; advocaat 'adwokat'; borrel
  • Definicja Adsorpcja Co oznacza   adsorpcja powierzchniowe zagęszczanie się substancji na granicy dwu faz (na przykład stałej i gazowej).   Etym. - zobacz ad-; absorpcja
  • Definicja Admiracja Co oznacza   admiracja podziw, uwielbienie, zachwyt.   admirować przest. podziwiać, uwielbiać.   Etym. - łac. admiratio 'podziw' od admirari
  • Definicja Adiustować Co oznacza   adiustować przygotować tekst do druku pod względem ortograficznym, interpunkcyjnym, stylistycznym i graficznym, dokonać adiustacji.  
  • Definicja Adyton Co oznacza   adyton miejsce w sanktuarium gr., do którego miały dostęp tylko osoby bezpośrednio powiązane z kultem; część świątyni gr., gdzie mieściła
  • Definicja Adynata Co oznacza   adynata w folklorze - motywy humorystyczne oparte na nonsensie i dlatego rozśmieszające (por. Miles gloriosus, Münchhausen
  • Definicja Afirmacja Co oznacza   afirmacja potwierdzenie, zgoda, uznanie, aprobata.   afirmatywa przest. w głosowaniu: symbol zgody, poparcia (biała gałka); por. negatywa
  • Definicja Airbus Co oznacza airbus [wym. äebas] autobus powietrzny, samolot odrzutowy do przewożenia pasażerów na krótkie a. średnie odległości.   Etym. - ang. 'jw
  • Definicja Afelium Co oznacza   afelium zobacz aphelium
  • Definicja Aegikranion Co oznacza aegikranion [wym. egi...] plast. staroż. przedmiot dekoracyjny w kształcie koziej (a. baraniej) czaszki, zazw. na ołtarzach bóstw urodzaju
  • Definicja Affreux Co oznacza affreux [wym. afrö] biały najemnik na żołdzie któregoś z krajów afrykańskich.   Etym. - fr. 'okropny, potworny; (około 1960) jw.' z aluzją
  • Definicja Afereza Co oznacza   afereza jęz. zanik jednej a. kilku głosek na początku wyrazu; por. synkopa.   Etym. - późn.łac. aphaeresis 'jw.' z gr. aphaíresis 'dosł
  • Definicja Afekt Co oznacza   afekt psych. mocne, ale krótkotrwałe wzruszenie, uniesienie; emocje, uczucie wywołane radością, przestrachem, gniewem i tym podobne
  • Definicja Suae aetatis Co oznacza aetatis suae (XVI) łac., w wieku lat (szesnastu
  • Definicja Aficionado Co oznacza aficionado [wym. afisjonado] entuzjastyczny zwolennik (zwł. jakiejś gałęzi sportu), miłośnik, amator (na przykład kinoman, meloman
  • Definicja Afgani Co oznacza   afgani waluta afgańska (=100 pul).   Etym. - afg. (pusztu) afghani 'afgański; jw
  • Definicja Afonia Co oznacza   afonia med. brak głosu, utrata głosu.   Etym. - gr. aphōnia 'niemota'; zobacz a-; -fon(ia
  • Definicja Afiliacja Co oznacza   afiliacja (w l.mn.) powiązania, związki poprzez pośrednie ogniwa; dawn. przyjęcie do rodziny, herbu, loży masońskiej; przyłączenie.  
  • Definicja Agelasta Co oznacza   agelasta człowiek, który nie umie się szczerze śmiać ani uśmiechać; człowiek bez poczucia humoru.   Etym. - fr. agelaste 'jw.', słowo
  • Definicja Agitacja Co oznacza   agitacja wpływ na opinię w celu jednania zwolenników dla jakiejś sprawy, idei, poglądu.   agitator.   Etym. - łac. agitator 'poganiacz
  • Definicja Aforystyczny Co oznacza   aforystyczny mający cechy aforyzmu.   aforyzm zwięzłe zdanie, wyrażające myśl moralną, filoz. i tym podobne, maksyma, sentencja, "
  • Definicja Agamia Co oznacza   agamia bezżeństwo; współżycie płciowe nie tworzące stałych par; por. mono-, poligamia.   Etym. - gr. agamía 'celibat' od ágamos
  • Definicja Afrodyzjak Co oznacza   aphrodisiacum, afrodyzjak, środek (roślina, lek i tak dalej) pobudzający a. wzmagający popęd płciowy.   Etym. - n.łac. z gr
  • Definicja Agar Co oznacza   agar(-agar) malaj., wysuszony wytwór otrzymywany z krasnorostów mórz jap. i chiń., wykorzystywany gł. do przygotowywania stałych pożywek
  • Definicja Noire afrique Co oznacza   Afrique noire zobacz l'Afrique noire
  • Definicja Agio Co oznacza agio [wym. ażjo], ażio, nadwyżka kursu dewiz, obligacji, akcji i tym podobne ponad ich wartość nominalną, będąca, obok spadku kursu poniżej
  • Definicja Afrikaans Co oznacza   afrikaans język Burów, od 1925 r. urzędowy (obok ang.) język Republiki Płd. Afryki powstały na bazie dialektów hol. XVII w.   Etym. 
  • Definicja Aga Co oznacza   aga stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; tytuł, godność (także relig.) u wschodnich mahometan.   Etym. - tur. 'król; pan; naczelnik
  • Definicja Reakcja aha Co oznacza   aha! reakcja zobacz reakcja aha
  • Definicja Dei agnus Co oznacza Agnus Dei łac., baranek boży (jest to Chrystus); początek modlitwy odmawianej w momencie mszy.   Etym. - z Wulgaty (Ew. wg Jana, 1, 29
  • Definicja Denfants plus ny il ah Co oznacza ah, il n'y plus d'enfants! fr., ach, nie ma już dzieci (w dzisiejszych czasach)!   Etym. - z Moliera (Chory z urojenia, 2, 11
  • Definicja Flammae vestigia veteris agnosco Co oznacza agnosco veteris vestigia flammae łac., znów czuję iskrę dawnego płomienia.   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 4, 23); w tł. Dantego; conosco
  • Definicja Agogika Co oznacza   agogika muz. indywidualne odchylenia od tempa i rytmu utworu wprowadzone poprzez wykonawcę, którym towarzyszyć także mogą zmiany dynamiki
  • Definicja Słona na łajet czto silna ona znat moska aj Co oznacza aj, Mos'ka! znat' ona silna, czto łajet na słona! ros., aj, Mopsik malusi! skoro szczeka na słonia, jak mocny być musi! (tł. Charix).  
  • Definicja Agrege Co oznacza agrégé [wym. agreże] tytuł naukowy uniwersytetów fr., bel. i in., nadawany kandydatowi na nauczyciela licealnego a. profesora, wykładowcę
  • Definicja Agnozja Co oznacza   agnozja med. częściowa a. całkowita utrata zdolności rozpoznawania znanych elementów, zwł. dzięki wzroku, słuchu i dotyku, zazw. jako
  • Definicja Agrawacja Co oznacza   agrawacja med. subiektywne wyolbrzymianie, przejaskrawianie istniejących objawów choroby poprzez pacjenta (nerwicowe a. umyślne); dawn
  • Definicja Agrariusz Co oznacza   agrariusz dawn. obszarnik; członek partii polit. właścicieli ziemskich, rolników.   agrarny rolniczy, rolny.   Etym. - łac. agrarius
  • Definicja Agrafia Co oznacza   agrafia upośledzenie umiejętności pisania na skutek uszkodzenia odpowiednich ośrodków mózgowych; por. afazja.   Etym. - n.łac. agraphia
  • Definicja Agrement Co oznacza agrément [wym. agremã] wstępna zgoda państwa na osobę przedstawiciela dyplomatycznego innego państwa; (por. akredytowanie; persona non
  • Definicja Ahimsa Co oznacza   ahimsa w dżajnizmie, hinduizmie, buddyzmie - zasada niekrzywdzenia, niezabijania istot żywych, realizowana także poprzez Gandhiego jako
  • Definicja Ailant Co oznacza   ailant bot. bożodrzew.   Etym. - n.łac. Ailanthus 'jw.' z jęz. mieszkańców wyspy Ambon (na Molukkach) ai lanto dosł. 'drzewo niebiańskie
  • Definicja Aidedecamp Co oznacza aide-de-camp [wym. e:d dö kã] fr., adiutant
  • Definicja Aja Co oznacza   aja w Indiach - ind. niańka, służąca (ang. ayah).   Etym. - hindi ājā, āja z port. aia 'guwernantka; niańka; pokojówka
  • Definicja Aidememoire Co oznacza aide-mémoire [wym. ed memuar] notatka dyplomatyczna, przesyłana dla powtórzenia a. uzupełnienia na piśmie oświadczenia ustnego a
  • Definicja Akredytowanie Co oznacza   akredytowanie uwierzytelnienie, udzielenie przedstawicielowi dypl. pełnomocnictwa do pełnienia funkcji; por. agrément.   akredytywa ekon
  • Definicja Aioli Co oznacza aioli [wym. ajoli] sos prowansalski, rodzaj majonezu, mocno przyprawiony czosnkiem, podawany zazw. do ryby.   Etym. - fr. (1965) z prowans
  • Definicja Aizkolaris Co oznacza   aizkolaris gra baskijska - zawody w rąbaniu drzewa
  • Definicja Ajer Co oznacza   ajer bot. tatarak.   Etym. - ukr. z tur. agyr
  • Definicja Ajtiologia Co oznacza   ajtiologia zobacz etiologia
  • Definicja Aid Co oznacza AID inicjały wyrazów ang.: artificial insemination aby donor 'sztuczne zapłodnienie poprzez dawcę' (1966); por. AIH
  • Definicja Ajnsztajn Co oznacza   ajnsztajn zobacz einstein
  • Definicja Aih Co oznacza AIH inicjały wyrazów ang.: artificial insemination aby husband 'sztuczne zapłodnienie poprzez małżonka' (1966); por. AID
  • Definicja Ajent Co oznacza   ajent, agent, przedstawiciel, komisant, dziś zwł. w handlu i gastronomii.   ajentura.   Etym. - łac. agens dpn. agentis, zobacz agent
  • Definicja Ahaswer Co oznacza   Ahaswer Żyd Wieczny Tułacz ze śrdw. legendy, skazany na ustawiczną tułaczkę, bo nie pozwolił, by Chrystus w drodze na Golgotę odpoczął u
  • Definicja Ajmak Co oznacza   ajmak mong., jednostka podziału adm.-terytorialnego w Mongolii
  • Definicja Akompaniament Co oznacza   akompaniament wtór, tło muz., uzupełniająca partia instrumentalna towarzysząca melodii, wykonywanej poprzez głos solowy, chór a
  • Definicja Akomodacja Co oznacza   akomodacja przystosowanie się; nastawność soczewki oka, zjawisko przystosowania układu optycznego oka do wyraźnego widzenia.   Etym. 
  • Definicja Aklimatyzacja Co oznacza   aklimatyzacja przystosowanie się do zmienionych warunków środowiska, zwł. klimatycznych.   aklimatyzować (się).   Etym. - zobacz ad
  • Definicja Akcjonariat Co oznacza   akcjonariat ekon., polit., mechanizm, gdzie pracownicy firmy są zbiorowym właścicielem części jego akcji.   Etym. - fr. actionnariat 'jw
  • Definicja Akcesja Co oznacza   akcesja przyjmowanie i rejestracja materiału wpływającego do biblioteki; sygnatura (akcesyjna) na książce; akces.   Etym. - łac. accessio
  • Definicja Akord Co oznacza   akord równoczesne brzmienie (przynajmniej trzech) dźwięków różnej wysokości, dobranych wg zasad harmonii.   akordeon klawiszowy dęty
  • Definicja Akcyza Co oznacza   akcyza podatek pośredni od pewnych artykułów spożywczych, użytkowych a. usług wliczany w ich cenę; urząd pobierający ten podatek.   Etym
  • Definicja Akolita Co oznacza   akolita kleryk, posiadający ostatnie z tak zwany święceń niższych; przen. pomocnik; zwolennik.   Etym. - gr. akólouthos 'towarzyszący
  • Definicja Akr Co oznacza   akr jednostka powierzchni ziemi w rolnictwie państw anglosaskich (4046,9 m 2).   Etym. - ang. acre 'nazwa dawnych miar powierzchni
  • Definicja Akcyjny Co oznacza   akcyjny dotyczący akcji; dorywczy, doraźny.   Etym. - zobacz akcja
  • Definicja Akselbanty Co oznacza   akselbanty plecione sznury noszone na ramieniu poprzez generałów, oficerów sztabu gen., adiutantów, żandarmów i tym podobne w niektórych
  • Definicja Akson Co oznacza   akson najdłuższa wypustka komórki nerwowej.   aksonometria perspektywa równoległa: dział geom. wykreślnej, zajmujący się sposobami
  • Definicja Akrybia Co oznacza   akrybia skrupulatność, pedanteria, ścisłość, zwł. jako właściwość zawodowa filologa.   Etym. - gr. akríbeia 'dokładność; oszczędność
  • Definicja Aktyw Co oznacza   aktyw grupa najczynniejszych działaczy organizacji polit. a. społ., aktywistów.   aktywny czynny, energiczny; działający; chem. zdolny do
  • Definicja Akseroftol Co oznacza   akseroftol witamina A (wzrostowa, przeciwinfekcyjna).   Etym. - zobacz a-; gr. ksērophthalmía 'kseroftalmia, suchość rogówki oka
  • Definicja Aksjologia Co oznacza   aksjologia nauka o wartościach, (ogólna) teoria wartości(owania).   aksjomat log. twierdzenie (mechanizmu dedukcyjnego) przyjęte bez
  • Definicja Akw Co oznacza   AKW(A)-, AKWE-, AKWI- w złożeniach: woda; wodo-; wodny.   Etym. - łac. aqua dpn. aquae 'woda'; por. okowita
  • Definicja Akupunktura Co oznacza   akupunktura ludowa chińsko-jap. sposób leczenia (zwł. gośćca, nerwobólów, zapaleń), polegająca na wbijaniu złotych a. srebrnych igieł do
  • Definicja Albion Co oznacza   Albion staroż. i lit. nazwa Anglii.   Etym. - łac. Albion 'Britannia'. Perfidny Albion - hasło z czasów Rewolucji Fr., wyrażające
  • Definicja Perfuma akustyczna Co oznacza   akustyczna perfuma, biały hałas, miłe dla ucha dźwięki, którymi zagłusza się cichsze od niego, lecz dokuczliwe hałasy (na przykład
  • Definicja Akrofobia Co oznacza   akrofobia med. chorobliwy lęk wysokości, obawa towarzysząca przebywaniu w miejscach otwartych o stromym spadku.   Etym. - n.łac
  • Definicja Dente al Co oznacza al dente wł., dosł. 'na ząb', potrawa nie nazbyt miękka
  • Definicja Lampa aladyna Co oznacza   Aladyna lampa - magiczny element, spełniający wszelakie życzenia posiadacza.   Etym. - arab. Aladdin, syn krawca Mustafy, chłopiec, który
  • Definicja Diem notare lapillo albo Co oznacza lub lapillo notare diem łac., zaznaczyć dzień białym kamykiem jako dzień szczęśliwy (zgodnie z obyczajem starorzymskim); por. nigro notanda
  • Definicja Pari al Co oznacza al pari wł., (dosł. na równi) kurs walut a. papierów wartościowych zgodny z ich wartością nominalną; por. parytet
  • Definicja Fresco al Co oznacza   al fresco często spotykane zamiast a fresco
  • Definicja Fine al Co oznacza al fine wł., muz. do końca utworu; zobacz da capo
  • Definicja Yorick poor alas Co oznacza alas, poor Yorick! ang., ach, biedny Jorik!   Etym. - z Szekspira (Hamlet, 5, 1); słowa, które wypowiada Hamlet na widok dobytej z ziemi
  • Definicja Albigensi Co oznacza   albigensi sekta w Kośc. kat. działająca w płd. Francji (Tuluza, Albi) w XI-XIII w.   Etym. - od nazwy miasta Albi (płd. Francja
  • Definicja Almemar Co oznacza   almemar, bima, bema, w synagodze podwyższenie ze stołem i świecznikami, służące jako miejsce czytania Tory i mównica.   Etym. - hebr
  • Definicja Secco al Co oznacza al secco wł., [wym. ...sekko] (dosł. na sucho) metoda malarstwa ściennego na wyschniętym tynku; por. a fresco
  • Definicja Albinos Co oznacza   albinos człowiek, zwierzę (a. roślina) dotknięta albinizmem, bielactwem, brakiem a. niedoborem barwnika w skórze, włosach, sierści
  • Definicja Alastor Co oznacza   alastor staroż. zbrodniarz, morderca; mściciel zamordowanego; mit. gr. duch (bóstwo) pomsty za zbrodnię.   Etym. - gr. alástor (daimōn
  • Definicja Akwilon Co oznacza   akwilon dawn., poet. ostry wiatr płn.(-wsch.); por. bora.   Etym. - łac. aquilo dpn. aquilonis 'jw.; bóstwo uosabiające ten wiatr (gr
  • Definicja Alegat Co oznacza   alegat przest. załącznik, dowód, dokument.   Etym. - łac. allegatus, p.p. od allegare 'posyłać; cytować; przytaczać'; zobacz ad-; legare
  • Definicja Alembik Co oznacza   alembik dawn. aparat destylacyjny; wódka przepalanka.   Etym. - śrdw.łac. alembicum 'destylator' z arab. al-anbik 'jp.' od późn.gr
  • Definicja Egenus factus sum quae per venus vina alea Co oznacza alea, vina, Venus (per quae sum factus egenus) śrdw.łac., hazard, wino i kobiety (które zrobiły mnie żebrakiem
  • Definicja Aleksandryn Co oznacza   aleksandryn francuski wiersz klasyczny 12-zgłoskowy jambiczny z akcentem na zgłosce szóstej i średniówką po niej.   Etym. - fr
  • Definicja Amis mes des amis Co oznacza   amis des mes amis zobacz les amis des mes amis
  • Definicja Aleksjanie Co oznacza   aleksjanie zgromadzenie zakonne powstałe w XIV w., oparte na regule augustiańskiej; do czasu wzniesienia kościoła św. Aleksego w
  • Definicja Aleksja Co oznacza   aleksja, dyslekcja, med. niezdolność czytania, wrodzona a. nabyta skutkiem uszkodzenia lewej półkuli mózgu, "ślepota słowna"
  • Definicja Albuminy Co oznacza   albuminy chem. liczna grupa białek (gł. zwierzęcych) rozpuszczalnych w wodzie i w rozcieńczonych roztworach soli (na przykład białko jaja
  • Definicja Alba Co oznacza   alba biała, lniana szata liturgiczna, sięgająca do kostek, noszona poprzez księży pod ornatem. alba lux łac., białe, blade światło
  • Definicja Verbe du alchimie Co oznacza Alchimie du verbe fr., Alchemia słowa.   Etym. - utwór Arthura Rimbauda zawarty w tomie Saison en enfer; 'Sezon w piekle' (zobacz); tytuł
  • Definicja Albanizacja Co oznacza   albanizacja dobrowolna izolacja polit. jakiegoś państwie i wynikłe z niej zubożenie kult. i gosp.   Etym. - od nazwy Albanii
  • Definicja Alchemia Co oznacza   alchemia chemia i filoz. śrdw., która usiłowała dokonać przemiany metali nieszlachetnych w złoto, zmieniając proporcje czterech tak zwany
  • Definicja Day souls all Co oznacza All Souls Day ang., 'Zaduszki, Dzień Zaduszny', 1 listopada, przypomnienie wszystkich wiernych zmarłych; dzień poświęcony modlitwie za
  • Definicja Alg Co oznacza   -ALG-, -ALGIA, ALGO- w złożeniach: ból; cierpienie; med. bolesność.   Etym. - gr. álgos 'ból', por. analgezja; newralgia; nostalgia
  • Definicja Band star all Co oznacza All Star Band ang., [wym. o:l...] orkiestra jazzowa złożona z solistów (dosł. z samych gwiazd
  • Definicja Prima alla Co oznacza alla prima wł., (dosł. od razu) plast. sposób malowania (zwł. w technice olejnej) bezpośredni, szybki, bez podmalowania i zazw. bez
  • Definicja Alfons Co oznacza   alfons przest. utrzymanek prostytutki; sutener.   Etym. - od imienia bohatera sztuki (Monsieur Alphonse; 1873 r.) Aleksandra Dumasa-syna
  • Definicja Algi Co oznacza   algi glony, wodorosty.   Etym. - łac. alga l.mn. algae 'mech, porost morski
  • Definicja Algebra Co oznacza   algebra dział matematyki zajmujący się gł. badaniem własności działań wykonywanych na liczbach i zachodzących pomiędzy liczbami związków
  • Definicja Algolagnia Co oznacza   algolagnia, sadomasochizm, med. doznawanie rozkoszy płciowej przy zadawaniu a. odczuwaniu bólu; por. masochizm; sadyzm.   Etym. - zobacz
  • Definicja Alfanumeryczny Co oznacza   alfanumeryczny w techn. obliczeniowej - literowy a. cyfrowy.   Etym. - skr. od alfa(betyczny) + numeryczny
  • Definicja Aswad al alhadżar Co oznacza   al-hadżar al aswad arab., Czarny Kamień, największa świętość muzułm., złożony aktualnie z kilku kamieni spojonych srebrną obręczą
  • Definicja Alikant Co oznacza   alikant dawn. hiszpańskie wino czerwone.   Etym. - od nazwy miasta Alicante w płd.-wsch. Hiszpanii
  • Definicja Haeret aliquid Co oznacza   aliquid haeret zobacz audacter caluminare
  • Definicja Alkowa Co oznacza   alkowa archit. wyodrębniona część większego pomieszczenia: komnata, izdebka, bez okna, przeznaczona na łoże; od XIX w. wnęka, nisza
  • Definicja Tacere aliud celare est aliud Co oznacza aliud est celare, aliud tacere łac., prawn. co innego jest ukrywać, a co innego milczeć
  • Definicja Equal created are men all Co oznacza all men are created equal ang., wszyscy ludzie rodzą się równi.   Etym. - z Thomasa Jeffersona (Projekt Deklaracji Niepodległości USA
  • Definicja Aliteracja Co oznacza   aliteracja lit. powtarzanie się jakiejś głoski na początku (a. wewnątrz) kilku wyrazów wiersza a. zdania, dla efektu artystycznego.  
  • Definicja Time of moment a for possessions my all Co oznacza all my possessions for a moment of time ang., wszystkie moje posiadłości za (jeszcze) jedną chwilę (życia).   Etym. - ostatnie słowa
  • Definicja All Co oznacza   ALO-, ALL(O)- w złożeniach: inny, różny; odmienny; obcy; forma izotermiczna, pokrewna; odmiana; trans-; (por. auto-; homeo-).   Etym. 
  • Definicja Alkad Co oznacza   alkad urzędnik adm. i sądowy w miastach, wsiach i okręgach hiszp. (sołtys, wójt, burmistrz, sędzia).   Etym. - hiszp. alcalde 'jw.' z
  • Definicja Homerus dormitat aliquando Co oznacza   aliquando dormitat Homerus zobacz quandoque dodatek dormitat
  • Definicja Alkierz Co oznacza   alkierz archit. typowy dla polskich dworków i pałaców XVI-XIX w. wydzielony wyraźnie narożnik budynku, kryty zazw. osobnym dachem; dawn
  • Definicja Aligator Co oznacza   aligator rodzaj z rzędu krokodyli, żyjących w Chinach i, do niedawna, w dorzeczu Missisippi (w stanie dzikim wytępiony, hodowany w
  • Definicja Akbar allah Co oznacza   Allah akbar arab., Bóg jest wszechmocny
  • Definicja Right all Co oznacza all right ang., [wym. o:l rajt] dosł. wszystko w porządku; dobrze; idealnie; zgoda; w porządku; por. okay
  • Definicja Propriis volat alis Co oznacza alis volat propriis łac., lata na własnych skrzydłach, o własnych siłach (także dewiza stanu Oregon, USA
  • Definicja Allplayall Co oznacza all-play-all [wym. o:lplejo:l] bryt. ang., dosł. 'wszyscy grają ze wszystkimi', (1968) turniej, gdzie każdy uczestnik gra ze wszystkimi
  • Definicja Gleichnis ein nur ist vergangliche alles Co oznacza alles Vergängliche ist nur ein Gleichnis nm., wszystko, co przemija, jest tylko wizerunkiem.   Etym. - z Goethego (Faust, cz. II, akt 5
  • Definicja Ambiopia Co oznacza   ambiopia, diplopia, med. podwójne widzenie na skutek nierównomiernej pracy odpowiednich par mięśni ocznych.   Etym. - zobacz amb(i
  • Definicja Allonim Co oznacza   allonim rodzaj pseudonimu, gdzie autor ukrywa się pod nazwiskiem innej, rzeczywistej, żyjącej osoby; dzieło opublikowane pod nazwiskiem
  • Definicja Mater alma Co oznacza Alma Mater podniosła, śrdw. nazwa wyższej uczelni, zwł. uniwersytetu.   Etym. - łac. 'matka karmicielka (o takich boginiach jak Ceres
  • Definicja Stage a worlds the all Co oznacza   all the world's a stage zobacz mundus universus
  • Definicja Stars all Co oznacza all stars ang., dosł. 'wszystkie gwiazdy; zespół gwiazd', zestawienie najlepszych zawodników różnych drużyn sporządzone poprzez
  • Definicja Almagest Co oznacza   almagest nazwa wielkich wczesnośrdw. traktatów na temat jakiejś gałęzi wiedzy.   Etym. - śrdw.łac. almageste od arab. al-madżusti z gr
  • Definicja Allosomy Co oznacza   allosomy, heterochromosomy, chromosomy płciowe, różne u osobników męskich i żeńskich, u samców i samic; por. autosomy.   Etym. - zobacz
  • Definicja Well ends that well alls Co oznacza all's well that ends well ang., przysł. wszystko dobre, co się dobrze kończy; por. happy end.   Etym. - także tytuł komedii Szekspira (1602
  • Definicja Allerseelentag Co oznacza   Allerseelentag zobacz All Souls Day
  • Definicja Alloplastyka Co oznacza   alloplastyka med. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu wkładek z tworzywa sztucznego a. metalu na miejsce uszkodzonych tkanek
  • Definicja Alumn Co oznacza   alumn kleryk, uczeń seminarium duchownego; wychowanek, uczeń bezpłatnie kształcony i utrzymywany poprzez szkołę (XVII-XVIII w.).   Etym. 
  • Definicja Altruizm Co oznacza   altruizm bezinteresowna troska o dobro innych ludzi, nie kierująca się interesem własnym, sobkostwem, egoizmem.   altruista.   Etym. - fr
  • Definicja Amper Co oznacza   amper fiz. jednostka natężenia prądu elektr.   Etym. - ku czci fizyka i matematyka fr. André Marie Ampère (1775-1836
  • Definicja Alopecja Co oznacza   alopecja łysienie.   Etym. - łac. alopecia 'jw.' z gr. alōpekía 'liszaj, parch u lisów' od alōpēks 'lis
  • Definicja Romae moenia altae Co oznacza altae moenia Romae łac., mury wyniosłej Romy (jest to Rzymu).   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 1, 17
  • Definicja Altocumulus Co oznacza   altocumulus meteor. chmury średnie kłębiaste.   altostratus meteor. chmury średnie warstwowe.   Etym. - n.łac. 'jw.' z łac. altus, zobacz
  • Definicja Alpaga Co oznacza   alpaka 1., alpaga, płd.ameryk. lama o długiej, cienkiej sierści; lekka tkanina z wełny tej lamy; błyszcząca tkanina o osnowie bawełnianej
  • Definicja Zarathustra sprach also Co oznacza Also sprach Zarathustra nm., Tako rzecze Zaratustra; zobacz zoroastryzm.   Etym. - tytuł pracy (1883-91) F. W. Nietzschego
  • Definicja Aluminium Co oznacza   aluminium chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, glin (zwł. technicznie czysty).   Etym. - n.łac. z łac. alumen dpn. aluminis 'ałun
  • Definicja Altembas Co oznacza   altembas dawn. złotogłów, odmiana brokatu z przewagą koloru złotego.   Etym. - tur. altyn 'złoto' + bez 'płótno
  • Definicja Aliquid amari Co oznacza amari aliquid łac., coś gorzkiego; lekko gorzki smak
  • Definicja Choroba alzheimera Co oznacza   Alzheimera choroba, choroba degeneracyjna atakująca czołowe i skroniowe płaty mózgu, przejawiająca się postępującym otępieniem
  • Definicja Ambaje Co oznacza   ambaje dawn. brednie, androny, niedorzeczności, mrzonki.   Etym. - łac. ambages 'manowiec; wybiegi; dwuznacznik'; zobacz amb(i)-; -ages
  • Definicja Camenae alterna amant Co oznacza amant alterna Camenae łac., Muzy lubią śpiew urozmaicony (dosł. wykonywany na przemian, tzn. poprzez dwóch pasterzy); por. variatio
  • Definicja Ambliopia Co oznacza   ambliopia med. niedowidzenie, upośledzenie wzroku z różnych przyczyn.   Etym. - gr. amblyōpía 'zmętnienie wzroku'; amblys 'tępy'; -opía
  • Definicja Amarant Co oznacza   amarant kolor czerwonofioletowy; bot. szarłat.   Etym. - gr. amárantos 'nieśmiertelny; nie więdnący'; zobacz a-; maraínein 'więdnąć
  • Definicja Ambiwalencja Co oznacza   ambiwalencja dwojakość, dwuwartościowość uczuć; psychol. doznawanie jednocześnie sprzecznych uczuć i chęci w stosunku do tych samych osób
  • Definicja Ambalaż Co oznacza   ambalaż handl. przest. opakowanie, (za)pakowanie; wydatki opakowania.   Etym. - fr. emballage 'jw.' od emballer 'zapakować'; em- zobacz
  • Definicja Amentes amantes Co oznacza amantes amentes łac., zakochani (są jak) szaleńcy.   Etym. - parafr. z Plauta (Kupiec, Prolog, 81) a. Terencjusza (Dziewczyna z Andros, 1
  • Definicja Meliores ambo Co oznacza ambo meliores łac., obaj lepsi; wart Pac pałaca, a pałac Paca (por. Arcades ambo; par nobile fratrum
  • Definicja Amalgamat Co oznacza   amalgamat ortęć, stop rtęci z innym metalem; przen. mieszanina, zlepek, konglomerat, stop.   Etym. - śrdw.łac. amalgama 'jw
  • Definicja Ama Co oznacza   ama jap., japońska kobieta-nurek, pracująca zazw. bez sprzętu nurkowego
  • Definicja Amaretto Co oznacza   amaretto wł. ciasteczko a. makaronik z gorzkimi migdałami; włoski likier o smaku migdałowym.   Etym. - wł. zdrobn. od amaro 'gorzki', z
  • Definicja Amourpropre Co oznacza amour-propre fr., miłość własna, próżność
  • Definicja Ambra Co oznacza   ambra wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota (potwala), wykorzystywana w przemyśle perfumeryjnym, jako utrwalacz zapachu (por. olbrot
  • Definicja Enchantee ame Co oznacza L') Ame enchantée fr., Dusza zaczarowana.   Etym. - tytuł powieści-rzeki (1922-27) pisarza fr. Romain Rollanda
  • Definicja Fou amour Co oznacza amour fou fr., szalona miłość
  • Definicja Honorable amende Co oznacza amende honorable [wym. amãdonorabl] publiczne przyznanie się do winy; odwołanie oszczerstwa; pokuta kościelna.   Etym. - fr. 'jw.'; amende
  • Definicja Ambrozja Co oznacza   ambrozja mit. gr. pokarm bogów; por. nektar; przen. przysmak, specjał, delicje, frykasy.   Etym. - gr. ambrosía 'niesmiertelność, pokarm
  • Definicja Ambrazura Co oznacza   ambrazura wojsk. otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym, opancerzonym.   Etym. - fr. embrasure 'wnęka, framuga; strzelnica w
  • Definicja Amfibia Co oznacza   amfibia biol. organizm ziemnowodny; auto a. czołg mogący poruszać się na lądzie i na wodzie; samolot mogący lądować i wodować.   Etym. 
  • Definicja Amf Co oznacza   AMF(I)- w złożeniach: wokół; obustronnie; obu rodzajów; obu-; por. ambi-.   Etym. - gr. amphí 'wokół'; ámphō 'oba
  • Definicja Nue ame Co oznacza L') âme nue fr., Naga dusza.   Etym. - tytuł cyklu wierszy (1885 r.) Edmonda Haraucourta (1857-1941 r.); częste u Stanisława
  • Definicja Ameryk Co oznacza   ameryk chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, otrzymany sztucznie; zobacz aktynowce.   Etym. - od nazwy kontynentu: Ameryka; ta zaś od imienia
  • Definicja Boheme de enfant est amour Co oznacza l') amour est enfant de bohème fr., (ponieważ) miłość to cygańskie dziecię.   Etym. - z habanery z 1. aktu opery Carmen (1875 r.) Bizeta
  • Definicja Amfibrach Co oznacza   amfibrach wersyf. stopa z trzech sylab, z których środkowa długa a. akcentowana, pozostałe krótkie a. nieakcentowane (Č ľ Č).   Etym. 
  • Definicja Amonity Co oznacza   amonity grupa głowonogów kopalnych o spiralnej muszli zewn. (o średnicy od 1 cm do 2 m) występująca od okresu dewońskiego do kreDOWEGO
  • Definicja Stelle laltre e sole il muove che amor Co oznacza l') amor che muove il sole e l'altre stelle wł., miłość, która porusza Słońce i inne gwiazdy.   Etym. - z Dantego (ostatni wers Boskiej
  • Definicja Amfitrion Co oznacza   amfitrion żart. (gościnny) gospodarz; fundator (przyjęcia).   Etym. - gr. Amphitryōn mit. władca Teb, mąż Alkmeny; Zeus przybrawszy jego
  • Definicja Temporis fures amici Co oznacza amici fures temporis łac., przyjaciele to złodzieje (naszego) czasu.   Etym. - maksyma cytowana poprzez Francisa Bacona jako "porada
  • Definicja Amontillado Co oznacza amontillado rodzaj białego, wytrawnego jerezu.   Etym. - hiszp.; a- zobacz ad-; montilla 'jw.', od nazwy miasta w Hiszpanii
  • Definicja Amnion Co oznacza   amnion anat. owodnia, błona jagnięca, cienka przezroczysta błona płodowa okrywająca bezpośrednio płód kręgowców.   amniotyczne jajo
  • Definicja Caecus amor Co oznacza Amor caecus łac., miłość (jest) ślepa.   Etym. - oparte na Prawach 5, 4, 731 Platona
  • Definicja Amnezja Co oznacza   amnezja med. niepamięć; chorobliwe osłabienie a. utrata pamięci.   Etym. - gr. amnēsía 'niepamięć'; por. mnemo
  • Definicja Amidah Co oznacza   amidah, amidot hebr., dosł. 'stojąc', błogosławieństwo odmawiane w postawie stojącej, znajdujące się w gł. części codziennej żyd
  • Definicja Aminy Co oznacza   aminy chem. związki organiczne, pochodne amoniaku, gdzie 1, 2 a. 3 atomy wodoru zastąpione są rodnikami aromatycznymi a. tłuszczowymi.  
  • Definicja Amikoszoneria Co oznacza   amikoszoneria nadmierna, rażąca poufałość.   Etym. - fr. ami 'przyjaciel' z łac. amicus 'jp.'; fr. cochon 'świnia
  • Definicja Amidy Co oznacza   amidy związki chem., wywodzące się z amoniaku, gdzie jeden atom wodoru amoniaku jest zastąpiony resztą kwasową.   Etym. - am(oniak); -id
  • Definicja Home go ami Co oznacza ami, go home! ang., przyjacielu, wracaj do domu!   Etym. - napisy na murach domów po 2. wojnie świat. w wielu państwach, skierowane do
  • Definicja Ruch anabatyczny Co oznacza   anabatyczny ruch - wstępujący ruch powietrza.   Etym. - gr. anabatikós 'potrafiący się wspinać' od anabaínein 'wnosić się; wdrapać się
  • Definicja Anadyomene Co oznacza   Anadyomene jeden z przydomków AfRODYTY (Tabl. 30); por. Kallipygos.   Etym. - gr. anadyoménē 'dosł. wynurzająca się z morza
  • Definicja Anachoreta Co oznacza   anachoreta, eremita pustelnik, spędzający okres na kontemplacji i umartwieniach; samotnik, odludek.   Etym. - późn.łac. 'jw.' z późn.gr
  • Definicja Krzewiasta amorfa Co oznacza   amorfa krzewiasta bot. indygowiec krzewiasty.   Etym. - n.łac. amorpha z gr. ámorphos 'bezkształtny
  • Definicja Sterydy anaboliczne Co oznacza   anaboliczne sterydy zobacz sterydy anaboliczne.   anabolizm zobacz metabolizm
  • Definicja Ana Co oznacza   ANA- (przed samogł. AN-) w złożeniach: w górę; w tył; znów, na nowo; por. re-.   Etym. - gr. aná 'na(d), w górę
  • Definicja Mondano e celeste amore Co oznacza Amore celeste e mondano wł., Miłość niebiańska i ziemska.   Etym. - nadany w końcu XVII w. tytuł obrazu Tycjana, który zwano przedtem Wenus
  • Definicja Anabaptysta Co oznacza   anabaptysta, nowochrzczeniec, członek jednej z sekt protestanckich powstałych w XVI w., uznających chrzest tylko dorosłych.   Etym. 
  • Definicja Amorficzny Co oznacza   amorficzny bezpostaciowy, nie mający określonych kształtów; (słowo) pozbawiony form gramatycznych; (ciało fiz.) nie mające budowy
  • Definicja Anadiploza Co oznacza   anadiploza, palilogia, fig. ret. powtórzenie na początku zdania ostatniego wyrazu poprzedniego zdania.   Etym. - gr. adadíplōsis
  • Definicja Amoralny Co oznacza   amoralny niemoralny, obcy moralności, pozbawiony zasad moralnych.   Etym. - zobacz a-; moralny
  • Definicja Amputacja Co oznacza   amputacja med. ablacja, operacyjne usunięcie jakiejś części ciała, narządu.   Etym. - łac.amputatio 'obcięcie' od amputare 'obcinać
  • Definicja Amulet Co oznacza   amulet drobny element, któremu dawn. przypisywano magiczną moc chronienia noszącej go osoby od czarów, nieszczęść i chorób (por. fetysz
  • Definicja Courtois amour Co oznacza amour courtois fr., miłość dworna, śrdw. konwencja społ. i lit., w której miłość przybiera formy niemal feudalne; zobacz Frauendienst
  • Definicja Anaglif Co oznacza   anaglif plast. płaskorzeźba cyzelatorska, zwł. na dzbanach, pucharach i tym podobne; plast. gra świateł i cieni sprawiająca złudzenie
  • Definicja Anakonda Co oznacza   anakonda jeden z największych węży dusicieli z rodziny boa, żyjący w okolicach tropikalnych Ameryki Płd.   Etym. - (?) z syng
  • Definicja Anaerobioza Co oznacza   anaerobioza [wym. ...a-er...] biol. życie w środowisku nie zawierającym wolnego tlenu.   anaerob(iont)y, anoksybionty, zool. beztlenowce
  • Definicja Analekta Co oznacza   analekta wybór fragmentów a. dzieł jednego a. kilku autorów, zaopatrzony w noty źródłowe; wypisy dla celów dydaktyczno-naukowych.   Etym
  • Definicja Ancestralny Co oznacza   ancestralny dotyczący przodków; właściwy przodkom.   Etym. - śrdw.fr. ancestrel 'jw.' od ancestre 'przodek' z łac. antecessor
  • Definicja Analgezja Co oznacza   analgezja med. niewrażliwość na ból; znieczulenie.   Etym. - gr. analgesía 'jw.'; an- zobacz a-; zobacz -alg
  • Definicja Anakreontyk Co oznacza   anakreontyk pogodny wiersz o tematyce miłosnej a. biesiadnej, opiewający radość życia, nawiązujący do stylu liryka gr. Anakreonta z Teos
  • Definicja Analny Co oznacza   analny anat., psychol. odbytniczy, odbytowy, odbytnicowy.   Etym. - łac. anus dpn. ani 'anat. odbyt
  • Definicja Analfabeta Co oznacza   analfabeta człowiek dorosły, nie potrafiący czytać ani pisać; przen. ignorant, nieuk, profan, partacz.   analfabetyzm.   Etym. - gr
  • Definicja Anagram Co oznacza   anagram słowo utworzony poprzez przestawienie liter a. sylab innego wyrazu a. zdania (na przykład tyran - narty); por. palindrom.   Etym
  • Definicja Anafora Co oznacza   anafora lit. fig. stylist. powtarzanie tego samego wyrazu a. zwrotu na początku kilku następnych zdań, wersów, strof; por. symploke.  
  • Definicja Ananiasz Co oznacza   Ananiasz kłamca.   Etym. - wg Biblii (Dzieje Ap., 5, 3-5
  • Definicja Anatocyzm Co oznacza   anatocyzm proc. składany, odsetki obliczone od sumy z odsetkami z ubiegłego okresu; pobieranie odsetek od odsetek.   Etym. - g
  • Definicja Anatomia Co oznacza   anatomia dział biologii, nauka o budowie organizmów żywych.   anatom(iczny).   Etym. - gr. anatomē 'sekcja (zwłok)' od anatémnein
  • Definicja Basilio don letto a andate Co oznacza andate a letto, Don Basilio! wł., idź do łóżka, Don Bazylio!   Etym. - z opery Rossiniego (Cyrulik sewilski, 2, 4) 1816 r
  • Definicja Theologiae ancilla Co oznacza ancilla theologiae łac., (filozofia) służebnica teologii (wg św. Piotra Damianiego, 1007-72
  • Definicja Anastygmat Co oznacza   anastygmat opt. układ soczewek usuwający astygmatyzm i inne aberracje; obiektyw fot. wysokiej jakości, pozbawiony wad optycznych.   Etym
  • Definicja Ananke Co oznacza   ananke uosobienie konieczności; los, użytek, fatum; por. mojra.   Etym. - gr. anánkē 'to, co ma być, konieczność, użytek', również gr
  • Definicja Madchen andere stadtchen andere Co oznacza andere Städtchen, andere Mädchen nm., inne miasta, inne dziewczęta.   Etym. - ze Śpiewnika dla artystów nm. (1833 r.) Alberta
  • Definicja Anastatyczny Co oznacza   anastatyczny (prze)druk - przest. sposób kopiowania (reprodukcji) starych druków poprzez przenoszenie ich dzięki kwasów na kamień
  • Definicja Anastrofa Co oznacza   anastrofa lit. odwrócenie zwykłego porządku wyrazów dla efektu retor. a. powtórzenie wyrazów w porządku odwróconym.   Etym. - gr
  • Definicja Andaluzja Co oznacza   andaluzja gwar. teatr. przest. sztuka (tekst dramatyczny) budząca w zespole teatru obawy, iż może być administracyjnie prześladowana
  • Definicja Ananim Co oznacza   ananim lit. pseudonim utworzony poprzez napisanie prawdziwego nazwiska na odwrót.   Etym. - zobacz ana-; -onim; anonim
  • Definicja Annuntiatio Co oznacza   Annuntiatio chrześc. Zwiastowanie, poselstwo archanioła Gabriela do Marii Panny, iż zostanie matką Jezusa (25 III).   Etym. - łac. od
  • Definicja Anchois Co oznacza anchois fr., [wym. ãszua], anchovy (l.mn. -vies) ang., [wym. änczewi (-wiz)]; rybka, sardela, zwł. w konserwch, ostro przyprawiona.   Etym
  • Definicja Imparo ancora Co oznacza ancora imparo wł., często się jeszcze uczę; por. wiek żywi, wiek uczis'...   Etym. - ulubione jakoby powiedzenie Michała Anioła
  • Definicja Anekumena Co oznacza   anekumena nie zamieszkane obszary świata.   Etym. - gr., wg pojęć staroż. Greków obszary położone na płn. (jako zbyt chłodne) i na płd
  • Definicja Aphelium Co oznacza aphelium [wym. afelium] pkt. odsłoneczny, najodleglejszy od Słońca pkt. orbity (toru) planety a. komety; por. perihelium.   Etym. - n.łac
  • Definicja Anemo Co oznacza   ANEMO- w złożeniach: wiatr; med. inhalacja.   Etym. - gr. ánemos 'wiatr
  • Definicja Angelologia Co oznacza   angelologia traktat dogmatyki chrześc. zajmujący się naturą, przeznaczeniem, teorią aniołów.   Etym. - gr. ángelos 'poseł; wysłannik
  • Definicja Angaria Co oznacza   angaria rekwizycja w momencie wojny środków transportowych państwa neutralnego w celu zniszczenia ich a. zastosowania poprzez kraj
  • Definicja Aneroid Co oznacza   aneroid sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego; por. manometr.   Etym. - fr. anēroïde 'jw.'; zobacz a-; gr
  • Definicja Anemogamia Co oznacza   anemogamia, wiatropylność, bot. zapylanie kwiatów za pośrednictwem wiatru (jak u większości traw i drzew leśnych).   Etym. - zobacz anemo
  • Definicja Aneuryzma Co oznacza   anewryzm, aneuryzma, tętniak, miejscowe rozszerzenie tętnicy spowodowane zwyrodnieniem jej ścian.   Etym. - gr. aneúrysma 'otwarcie
  • Definicja Angelisme Co oznacza angélisme [ãżelism] (około 1955) marzenie niepokalanej czystości; postawa polegająca na odmowie akceptacji przykrej rzeczywistości, bądź ze
  • Definicja Andron Co oznacza   andron część staroż. domu gr. przeznaczona dla mężczyzn; zobacz gineceum.   Etym. -  zobacz andro
  • Definicja Angina Co oznacza   angina med. ostre zapalenie migdałków podniebieniowych i gardła; (a. pectoris) dławica piersiowa, dusznica bolesna, zaburzenia w dopływie
  • Definicja Apechou kai anechou Co oznacza   anechou kai apechou gr., zobacz sustine et abstine
  • Definicja Anepigraf Co oznacza   anepigraf pismo a. dzieło sztuki bez tytułu.   Etym. - gr. anepígraphos 'bez napisu'; zobacz ana-; epigraf
  • Definicja Nation une est angleterre Co oznacza   Angleterre est une nation... zobacz l'Angleterre est
  • Definicja Annominacja Co oznacza   annominacja lit., figura retor. polegająca na zestawieniu wyrazów o pokrewnym brzmieniu, a innym znaczeniu; por. paronomazja.   Etym. 
  • Definicja Anion Co oznacza   anion fiz. jon niekorzystny, atom a. grupa atomów o ujemnym ładunku elektr.; por. kation.   Etym. - gr. r.nij. od aniōn p.pr. od aniénai
  • Definicja Currente anno Co oznacza anno currente łac., w roku bieżącym. anno aetatis suae (na przykład XLV) łac., w (45.) roku swego życia (dawn. napisy na nagrobkach
  • Definicja Animozja Co oznacza   animozja niechęć, uraza, antypatia, nieprzyjaźń.   animusz zapał, fantazja, werwa, energia; rezon, kontenans; kuraż, brawura, odwaga.  
  • Definicja Herba in anguis Co oznacza   anguis in herba zobacz latet anguis
  • Definicja Anilana Co oznacza   anilana nazwa handl. włókien syntetycznych z poliakrylonitrylu; por. orlon
  • Definicja Ridet angulus Co oznacza angulus ridet łac., ten zakątek uśmiecha się (do mnie), uśmiecha mi się.   Etym. - z Horacego (Pieśni, 2, 6, 13); o Tarencie
  • Definicja Man young angry Co oznacza Angry Young Man ang., Gniewny młodzian.   Etym. - tytuł książki (1951 r.) pisarza ang. Leslie Paula (ur. 1905 r.); w l.mn. (A. Y. Men
  • Definicja Coeptis annuit Co oznacza annuit coeptis łac., (Bóg) spojrzał życzliwie na nasze przedsięwzięcie.   Etym. - z Eneidy, 9, 625 Wergiliusza; użyte jako dewiza wielkiej
  • Definicja Anihilacja Co oznacza   anihilacja mechanizm fiz., gdzie para cząstka-antycząstka zamienia się w inne cząstki elementarne; dawn. zniweczenie, unieważnienie.  
  • Definicja Mundi anima Co oznacza anima mundi łac., dusza świata (gr. psychē tou kósmou).   Etym. - u Szekspira (Sonet 107): The prophetic soul of the wide world, dreaming
  • Definicja Ankieter Co oznacza   ankieter socjol. pracownik zbierający od respondentów odpowiedzi a. dane ankietowe.   Etym. - fr. enquéteur 'jw.' od enquéte, zobacz
  • Definicja Anlagen Co oznacza   anlagen fundament, podstawa późniejszego rozwoju, rudyment, zwł. nagromadzenie komórek płodu rozpoczynające w sposób widoczny rozwój
  • Definicja Anomalia Co oznacza   anomalia nieprawidłowość, odchylenie od ogólnej reguły, od normy.   anomalny nieprawidłowy; anormalny.   Etym. - gr. anōmalía
  • Definicja Anoksemia Co oznacza   anoksemia med. niedobór tlenu we krwi.   anoksja med. niedobór tlenu w tkankach; głód tlenowy organizmu.   Etym. - zobacz an-; oks(y
  • Definicja Antabus Co oznacza   antabus, antikol, lek uczulający na działanie alkoholu, stosowany przy leczeniu alkoholików.   Etym. - zobacz anty-; łac. abusus
  • Definicja Ansztalt Co oznacza   ansztalt pop. żart. zakład, lokal; instytucja.   Etym. - nm. Anstalt 'jw.; urządzenie; zarządzenie' od anstellen 'zarządzić; urządzić
  • Definicja Annasz Co oznacza   Annasz (od A. do Kaifasza) - (odsyłać, chodzić, wędrować, błąkać się bezskutecznie) od jednej instancji do drugiej.   Etym. - wg Biblii
  • Definicja Anormalny Co oznacza   anormalny nienormalny, nieprawidłowy, anomalny.   Etym. - śrdw.łac. anormalis 'jw.'; zobacz a-; norma
  • Definicja Anonim Co oznacza   anonim nieznany, bezimienny; nieznany autor; bezimienny utwór; list bez podpisu; por. incognito.   anonimowy.   Etym. - gr. anōnymos
  • Definicja Antarktyda Co oznacza   Antarktyda pokryty lodem kontynent (ląd stały) wokół Bieguna Południowego.   Antarktyka region polarny i subpolarny półkuli płd., w
  • Definicja Anschluss Co oznacza Anschluss [wym. anszlus] polit. przyłączenie Austrii do Niemiec.   Etym. - nm. 'przy-, dołączenie; styczność; załącznik' od anschliessen
  • Definicja Anorak Co oznacza   anorak wkładany poprzez głowę skafander eskimoski z futra, skóry a. płótna, z wszytym kapturem (i kieszeniami).   Etym. - grenlandzki esk
  • Definicja Anoda Co oznacza   anoda elektroda źródła prądu elektr. a. odbiornika energii elektr., dodatnia a. połączona ze źródłem dodatniego potencjału elektr.   Etym
  • Definicja Ansa Co oznacza   ansa niechęć, animozja; uraza, pretensja.   Etym. - łac. 'to, za co można ująć (rękojeść; ucho; rączka); przyczyna, okazja, możliwość
  • Definicja Antonomazja Co oznacza   antonomazja lit. rodzaj zamienni, polegający na zastąpieniu imienia pospolitego własnym a. odwrotnie (na przykład Goliat zamiast olbrzym
  • Definicja Antechbetyzm Co oznacza   antechbetyzm analfabetyzm techniczny, zwł. u humanistów.   Etym. - słowo an(alfa)betyzm z sylabą tech(niczny) wstawioną na miejsce alfa
  • Definicja Antikol Co oznacza   antikol zobacz antabus
  • Definicja Aplegier Co oznacza   aplegier(ek) ogrod. odkład; przen. latorośl, nowy potomek.   Etym. - nm. Ableger, zobacz ablegier
  • Definicja Antonimia Co oznacza   antonimia przeciwstawność znaczeń.   antonimy para wyrazów o znaczeniach przeciwstawnych (na przykład dobry - niedobry; dzień - noc
  • Definicja Anti Co oznacza   anti- zobacz anty-.   antidotum antydot, odtrutka.   Etym. - łac. 'jw.' z gr. antídoton '(dosł. dany przeciw) lek' z antididónai 'dawać w
  • Definicja Antyklina Co oznacza   antyklina geol. siodło, wypukła część fałdu; por. synklina.   antykoncepcyjne środki - zapobiegające zajściu w ciążę.   Etym. - zobacz
  • Definicja Antiroman Co oznacza   anti-roman zobacz nouveau roman.   Etym. - tytuł parodii romansu pasterskiego (1627 r.) Charlesa Sorela
  • Definicja Panton metron anthropos Co oznacza anthropos metron panton gr., człowiek miarą wszechrzeczy.   Etym. - maksyma Protagorasa (około 450 p.n.e.); por. Diogenes Laertius
  • Definicja Antipasto Co oznacza   antipasto zakąska, przystawka; por. hors d'oeuvre.   Etym. - wł. 'jw.'; zobacz ante-; pasto 'posiłek; danie; pokarm' z łac. pastus
  • Definicja Antigura Co oznacza   antigura zupa karaibska z dyni, mleka, cebuli, pomidorów, z dodatkiem tymianku i pietruszki.   Etym. - od nazwy wyspy w archipelagu Wysp
  • Definicja Antinous Co oznacza   Antinous [wym. ...no-us] wzór urody męskiej.   Etym. - niezwykle piękny młodzieniec cesarza rz. Hadriana; wg twierdzenia Hadriana utonął
  • Definicja Anuria Co oznacza   anuria med. bezmocz, zaprzestanie wytwarzania moczu w nerkach.   Etym. - n.łac.; zobacz a- (an-); uria z gr. oúron, zobacz urografia
  • Definicja Antymon Co oznacza   antymon chem. pierwIASTEK, Tabl. 1.   Etym. - śrdw.łac. antimonium 'jw
  • Definicja Antymetabola Co oznacza   antymetabola, antymetateza fig. ret. wypowiedź, której część druga w odmiennym porządku, innych formach gram., funkcjach składniowych, a
  • Definicja Antyk Co oznacza   antyk staroż. cywilizacja i kultura gr.-rz.; zabytkowe dzieło sztuki (zwł. mebel, porcelana, obraz i tym podobne).   antyczny odnoszący
  • Definicja Antypka Co oznacza   antypka bot. wiśnia wonna; cybuch, laska i tym podobne zrobione z drewna tej wiśni.   Etym. - ros. antípka z tur. antep 'wiśnia
  • Definicja Antyklimaks Co oznacza   antyklimaks fig. ret. nagłe przejście w mowie a. piśmie od wzniosłości do śmieszności, pospolitości, banału.   Etym. - zobacz anty
  • Definicja Antyseptyka Co oznacza   antyseptyka odkażanie ran dzięki chem. środków bakteriobójczych, antyseptycznych, antyseptyków.   Etym. - zobacz anty-; septyczny
  • Definicja Antydatowanie Co oznacza   antydatowanie opatrywanie dokumentu, pisma datą wcześniejszą od faktycznej, a. gazety, pisma - późniejszą; postdatowanie.   Etym. - -anty
  • Definicja Antytetyczny Co oznacza   antytetyczny przeciwstawny.   antyteza synonim, kontrast; twierdzenie przeciwstawne innemu (tezie); por. triada.   Etym. - zobacz anty
  • Definicja Antykwa Co oznacza   antykwa krój czcionki druk. wzorowany na napisach łac., pismo proste (w odróżnieniu do kursywy).   antykwariusz kierownik, właściciel
  • Definicja Badania antydopingowe Co oznacza   antydopingowe badania przeprowadzane u zawodników w czasie zawodów sport. dla wykrycia ewentualnej obecności środków dopingowych w
  • Definicja Antycyklon Co oznacza   antycyklon meteor. potężny wir atmosferyczny o charakterze wyżu barycznego (ciśnienie wzrasta od peryferii ku środkowi), wywołujący
  • Definicja Anulować Co oznacza   anulować unieważnić, uznać za niebyłe, kasować, znieść, cofnąć, uchylić.   Etym. - późn.łac. annulare 'unicestwić'; zobacz ad-; łac
  • Definicja Aparthotel Co oznacza   aparthotel budynek z umeblowanymi mieszkaniami, sprzedawanymi prywatnym osobom jako inwestorom, lecz wynajmowanymi i obsługiwanymi jako
  • Definicja Satana apage Co oznacza apage, Satana! łac., idź precz, szatanie!; por. vade retro...   Etym. - tł. z gr. (hýpage sataná
  • Definicja Aperitif Co oznacza   apéritif napój alkoholowy, pity (zwł. we Francji) przed posiłkiem, jakoby dla pobudzenia apetytu.   Etym. - fr. 'pierw. med. otwierający
  • Definicja Aoryst Co oznacza   aoryst gram. okres przeszły dokonany (w gramatyce gr., sanskr., staropolskiej).   Etym. - gr. aóristos 'nieokreślony (zwł. w
  • Definicja Apel Co oznacza   apel wezwanie; odezwa; pobudka; zbiórka; sprawdzanie obecności na zbiórce.   apelacja odwołanie się do wyższych instancji o ponowne
  • Definicja Aonidy Co oznacza   Aonidy, aońskie siostry - MUZY; Tabl. 30.   Etym. - od nazwy Aonii, części Beocji, w której mieścił się Helikon i źródło Hippokrene (por
  • Definicja Dai ao Co oznacza   ao dai jęz. wietn., tradycyjny ubiór kobiecy w Wietnamie, złożony z sukienki ze stojącym kołnierzykiem, przeciętej od dołu do pasa z obu
  • Definicja Apartheid Co oznacza   apartheid rozdzielenie ras, segregacja rasowa; polityka separowania i dyskryminacji polit.-ekonomicznej Afrykanów i innych "
  • Definicja Apeks Co oznacza   apeks akme, szczyt, wierzchołek; czubek języka; astr. pkt. na sferze niebieskiej określający kierunek ruchu Słońca i Układu Słonecznego
  • Definicja Anżelika Co oznacza   anżelika bot. korzeń arcydzięgla litworu, dzięki zawartości olejków eterycznych wykorzystywany w lecznictwie i do wyrobu wódek i likierów
  • Definicja Apasz Co oznacza   apasz przest. rzezimieszek, bandyta, chuligan, zwł. paryski.   Etym. - fr. apache 'włóczęga; złoczyńca nocny' od nazwy Apaczów, plemion
  • Definicja Aplomb Co oznacza   aplomb przest. pewność siebie, nieskrępowanie, swada, rezon; kuraż; tupet.   Etym. - fr. 'kierunek pionowy (uzyskany dzięki pionu
  • Definicja Apolita Co oznacza   apolita zobacz apatryda.   Etym. - gr. ápolis 'bezdomny'; zobacz a-; pólis, zobacz polityka
  • Definicja Apoftegmat Co oznacza   apoftegmat zwięzła, jędrna przypowieść pouczająca; zwięzłe, wyraziste, trafne powiedzenie (por. bon mot; aforyzm).   Etym. - gr
  • Definicja Apodyktyczny Co oznacza   apodyktyczny narzucający własne zdanie, nie znoszący sprzeciwu, arbitralny; stanowczy; filoz. sąd logicznie konieczny (oczywisty a
  • Definicja Apolog Co oznacza   apolog lit. dydaktyczna opowieść prozą a. wierszem, spokrewniona z bajką i przypowieścią, niosąca naukę moralną, lecz posługująca się
  • Definicja Apokryf Co oznacza   apokryf utwór wątpliwego autorstwa, nieautentyczny; falsyfikat; (l.mn.) księgi biblijne, nie włączone do kanonu (spisu) ksiąg
  • Definicja Apokopa Co oznacza   apokopa jęz. zanik jednej a. kilku głosek na końcu wyrazu; por. synkopa.   Etym. - gr. apokopē 'dosł. odcięcie' od apokóptein 'odcinać
  • Definicja Areometr Co oznacza   areometr densymetr, przyrząd do pomiaru gęstości cieczy.   Etym. - gr. araiós 'cienki, rzadki'; zobacz -metr
  • Definicja Appendix Co oznacza   appendix aneks; por. suplement; wyrostek robaczkowy jelita ślepego.   appendicitis zapalenie wyrostka robaczkowego.   Etym. - łac
  • Definicja Apogeum Co oznacza   apogeum najodleglejszy od Ziemi pkt. orbity (toru) Księżyca a. sztucznych satelitów; por. perigeum; przen. pkt. najwyższy, szczyt (na
  • Definicja Apostolat Co oznacza   apostolat godność biskupa, biskupstwo; apostolstwo działalność apostolska, posłannictwo, misja.   apostoł każdy z 12 uczniów Jezusa
  • Definicja Aprowizacja Co oznacza   aprowizacja zaopatrywanie (miasta, państwie) w żywność, zwł. w okresach trudności gospodarczych, ograniczeń, reglamentacji środków
  • Definicja Aprobata Co oznacza   aprobata uznanie czegoś za właściwe; przyzwolenie, zgoda, zatwierdzenie (por. sankcja); pochwała.   Etym. - łac. approbatus p.p. od
  • Definicja Appeasement Co oznacza appeasement [wym. epi:zment] polityka zaspokajania (żądań) potencjalnego agresora; polityka jednostronnych ustępstw, czynionych
  • Definicja Olej arachidowy Co oznacza   arachidowy olej - rafinowany olej jadalny otrzymywany z arachidów, orzeszków ziemnych.   Etym. - n.łac. arachis dpn. arachidis 'jw.' z
  • Definicja Assegai Co oznacza   assegai lekka włócznia (dziryt, dzida) z twardego drzewa, o żelaznym ostrzu, stosowana poprzez plemiona płd.afrykańskie.   Etym. - arab
  • Definicja Appetitost Co oznacza   appetitost miękki ser duński z kwaśnej maślanki.   Etym. - duń. od appetit 'apetyt'; ost 'ser
  • Definicja Appelativum Co oznacza   appelativum rodzaj pseudonimu, gdzie użyto wyrazu a. wyrazów pospolitych (na przykład Obserwator, Stary żołnierz
  • Definicja Vasto gurgite in nantes rari apparent Co oznacza apparent rari nantes in gurgite vasto łac., gdzieniegdzie widać ich, jak pływają po bezkresnej głębinie.   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 1
  • Definicja Apozjopeza Co oznacza   apozjopeza zamilczenie, jęz. ret. niedokończenie myśli (w mowie a. piśmie), zwykle poprzez urwanie zdania i rozpoczęcie nowego; zobacz
  • Definicja Applepie Co oznacza apple-pie [wym. äplpaj] ang., dosł. 'szarlotka (kruche ciasto z jabłkami)'; przen. coś, co ma typowo amerykańskie cechy, co niesie w sobie
  • Definicja Arat Co oznacza   arat hist. mongolski koczownik-hodowca, pozostający w stosunku feudalnej zależności od wielkich właścicieli ziemskich.   Etym. - mong
  • Definicja Arabeska Co oznacza   arabeska plast. ornament o układzie symetrycznym, stylizowany na motywach roślinnych i geom., wzorowany na sztuce arabskiej a. antycznej
  • Definicja Frei macht arbeit Co oznacza Arbeit macht frei nm., robota czyni (człowieka) wolnym.   Etym. - napis na bramie hitlerowskiego obozu zagłady w Oświęcimiu
  • Definicja Arch Co oznacza   ARCH- w złożeniach: kluczowy; naczelny; najważniejszy; przewyższający innych; pierwszy w momencie, początkowy; pierwotny.   Etym. - późn
  • Definicja Archa Co oznacza   -ARCHA w złożeniach: król; wódz; przywódca.   Etym. - późn.łac. 'jw.' z łac. -arches, -archus od gr. -archēs, -archos 'jp.'; por. archi
  • Definicja Felix arabia Co oznacza Arabia Felix łac., Arabia Szczęśliwa.   Etym. - st.rz. nazwa żyznej, płd.-zach. części Półwyspu Arabskiego
  • Definicja Vitae aqua Co oznacza   aqua vitae zobacz okowita
  • Definicja Ar Co oznacza   ar jednostka miary powierzchni (=100 m2) w systemie metrycznym.   Etym. - fr. are 'jw.' z łac. area, zobacz areał
  • Definicja Arbeitslust Co oznacza   Arbeitslust (nieprzeparta, niepohamowana) ochota, chęć do pracy (uważana za cechę nm.).   Etym. - nm. 'chęć do pracy'; Arbeit 'robota
  • Definicja Espanol habla se aqui Co oznacza aqui) se habla español hiszp., (tutaj) mówi się po hiszpańsku; por. English spoken
  • Definicja Foederis arca Co oznacza arca foederis łac., arka przymierza.   Etym. - wg Wulgaty; zobacz arka (przymierza
  • Definicja Arboretum Co oznacza   arboretum doświadczalny teren leśny; plantacja, szkółka drzew i krzewów.   Etym. - łac. 'miejsce zadrzewione, plantacja drzew' z arbor
  • Definicja Arai Co oznacza   arai gr., w poezji st.gr. wiersz przeklinający kogoś, urągający, złorzeczący komuś, por. dirae
  • Definicja Aranjuez Co oznacza Aranjuez [wym. aranchuef] zobacz die schönen Tage in Aranjuez...   Etym. - miasto w śr. Hiszpanii
  • Definicja Araukaria Co oznacza   araukaria bot. igława.   Etym. - od nazwy prowincji Arauco w Chile
  • Definicja Arena Co oznacza   arena maneż, okrągły, wysypany piaskiem plac, otoczony miejscami dla widzów, na którym odbywają się popisy cyrkowe a. walki byków; przen
  • Definicja Arenda Co oznacza   arenda dawn. dzierżawa dóbr (karczmy, młyna, sadu i tym podobne)   arendowanie.   arendarz dawn. dzierżawca; karczmarz, szynkarz.   Etym
  • Definicja Areka Co oznacza   areka bot. pinang, palma betelowa a. kateszowa, żuwnia, żuwipalma malajska; zobacz betel; zobacz katechu.   Etym. - n.łac. areca 'rodzaj
  • Definicja Areał Co oznacza   areał region, powierzchnia użytków rolnych; biol. region, zasięg występowania gatunków, rodzin, rzędów i tak dalej   Etym. - łac. area
  • Definicja Archonci Co oznacza   archonci najwyżsi urzędnicy ateńscy wybierani dorocznie (po r. 683 p.n.e.) w liczbie dziewięciu; por. bazylika.   Etym. - gr. árchōn l
  • Definicja Problem archimedesowy Co oznacza   Archimedesowy problem - niezmiernie trudny do rozwiązania, skomplikowany, zawiły.   Etym. - z Cycerona (Do Attyka, 12, 4) około 46 r. p.n
  • Definicja Areopag Co oznacza   areopag w staroż. Atenach - najdawniejsza porada państwowa złożona z byłych archontów (areopagitów), posiadająca (do V w. p.n.e
  • Definicja Arcy Co oznacza   ARCY- w złożeniach: bardzo, nadzwyczaj, wybitnie; największy; pierwszy rangą, kluczowy; archi-; na przykład arcyzabawny - bardzo z
  • Definicja Arenga Co oznacza   arenga bot. słocza cukrowa, cukrowa palma, rosnąca w Azji płd.-wschodniej, z której soku otrzymuje się wino palmowe i cukier, a ze skrobi
  • Definicja Archiwolta Co oznacza   archiwolta (ornamentowane a. profilowane czoło arkady, pokrywające) łuk konstrukcyjny w zwieńczeniu portalów romańskich i gotyckich.  
  • Definicja Ariergarda Co oznacza   ariergarda straż tylna; odwód; oddział ubezpieczający od tyłu kolumnę w marszu; por. awangarda.   Etym. - fr. arrière-garde 'straż tylna
  • Definicja Arka Co oznacza   arka statek Noego (por. Biblia, Gen. 6) w momencie Potopu; (a. przymierza) hist. drewniana, pozłacana, zdobiona święta skrzynia, będąca
  • Definicja Argon Co oznacza   argon chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, gaz szlachetny, helowiec.   Etym. - gr. argón r.nij. od argós 'bezczynny; bezwładny' obojętny'; zobacz
  • Definicja Arkana Co oznacza   arkana tajniki; tajemnice, kunszty sekretne; trudno dostępne, skryte metody mistrzów (rzemiosła, sztuki).   Etym. - łac. arcanum (l.mn
  • Definicja Arkan Co oznacza   arkan długi sznur a. rzemień z ruchomą pętlą, uwiązany do siodła, wykorzystywany poprzez ludy pasterskie i koczownicze do chwytania
  • Definicja Arkabuz Co oznacza   arkebuz(a), arkabuz(a) ciężka lontowa broń palna piechoty XV-XVI w. zwana także hakownicą od haka, zaczepionego o wbity w ziemię wspornik
  • Definicja Argus Co oznacza   Argus czujny strażnik; (Argusowe oko) czujne, baczne, podejrzliwe; por. cerber.   Etym. - łac. forma gr. Árgos, nazwy stuokiego olbrzyma
  • Definicja Arkada Co oznacza   arkada archit. sklepienie łukowe ze zwornikiem, wsparte na dwóch słupach (kolumnach, filarach).   Etym. - fr. arcade 'jw.' z wł. arcata
  • Definicja Arianie Co oznacza   arianie wyznawcy arianizmu; pop. bracia polscy, zobacz antytrynitarze.   arianizm kierunek w teologii chrześc. zapoczątkowany poprzez
  • Definicja Hakodesz aron Co oznacza   Aron Hakodesz, Aron Kodesz, hebr., 'święta arka', szafa ołtarzowa w synagodze (bożnicy) służąca do przechowywania rodałów
  • Definicja Armistycjum Co oznacza   armistycjum dawn. rozejm, zawieszenie broni.   Etym. - n.łac. armistitium 'jw.' z łac. arma, zobacz armada; -stitium od status, zobacz
  • Definicja Neutrality armed Co oznacza armed neutrality ang., zbrojna neutralność.   Etym. - prezydent USA T. Woodrow Wilson (1856-1924) w orędziu do Kongresu z 26 II 1917
  • Definicja Arnika Co oznacza   arnika (górska) bot. kupalnik górski, "pomórnik".   Etym. - n.łac. arnica 'jw
  • Definicja Man the and arms Co oznacza Arms and the Man ang., Żołnierz i bohater.   Etym. - tytuł sztuki (1894 r.; wyst. pol. 1904) G.B. Shawa; tł. dosł. 'Broń i męża (opiewam
  • Definicja Armeria Co oznacza   armeria n.łac., bot. zawciąg
  • Definicja Arpeggio Co oznacza arpeggio [wym. arpedżdżo] muz., sposób wykonywania współbrzmień akordowych polegający na następnym szybkim następstwie dźwięków, zazw. od
  • Definicja Amatoria ars Co oznacza Ars amatoria łac., sztuka kochania.   Etym. - tytuł żart.-dydaktycznego poematu Owidiusza; znany również jako Ars amandi
  • Definicja Aryman Co oznacza   Aryman w religii staroirańskiej (zobacz mazdaizm) przywódca zastępów złych duchów, bóg zła i ciemności, kłamstwa i zniszczenia; por
  • Definicja Armida Co oznacza   Armida lekkomyślna, piękna kokietka; kobieta lekkich obyczajów; (ogrody Armidy) piękne, czarodziejskie ogrody.   Etym. - postać
  • Definicja Arrondissement Co oznacza arrondissement [wym. arądismã] okrąg, dzielnica (Paryża), pow. we Francji.   Etym. - fr. 'jw.' od rond, zobacz rondo
  • Definicja Arrierepensee Co oznacza arrière-pensée fr., [wym. arier pãse] ukryty zamierzenie, intencja; zatajona myśl, zastrzeżenie myślowe
  • Definicja Armalkolit Co oznacza   armalkolit z angielskiego, minerał księżycowy złożony z żelaza, magnezu i tytanu, znaleziony w skałach przywiezionych z Księżyca poprzez
  • Definicja Centre arts Co oznacza arts centre ang., 'ośrodek sztuk', w Anglii, od 1945, dom kultury
  • Definicja Arsen Co oznacza   arsen chem. pierwIASTEK, Tabl. 1.   Etym. - łac. arsenicum 'arszenik
  • Definicja Brut art Co oznacza art brut [wym. a:r brü] fr., 'sztuka surowa', plast. sztuka surowa, niechlujna, prymitywna, dziwaczna, wykonywana poprzez chorych
  • Definicja Liberales artes Co oznacza artes liberales sztuki wyzwolone; w śrdw. 7 nauk świeckich, stanowiących wstęp do studiów wyższych; stopień niższy (trivium, szkoła
  • Definicja Trouve art Co oznacza art trouvé fr., dosł. 'sztuka znaleziona', dzieło nie ukształtowane poprzez artystę, lecz ukazane w tej postaci, w jakiej je znalazł, co
  • Definicja Nouveau art Co oznacza art nouveau [wym. a:r nuwo:] fr., 'nowa sztuka' zobacz (le) style moderne
  • Definicja Arszyn Co oznacza   arszyn dawn. ros. miara długości (od około 71 do 81 cm), dzieląca się na 12 werszków.   Etym. - ros. arszín 'jw.' z tur
  • Definicja Aryjczyk Co oznacza   aryjczyk człowiek, którego jęz. ojczystym jest jeden z jęz. aryjskich.   aryjski dotyczący (a. należący do) jednego z (a. kilku) języków
  • Definicja Necessitas domina sola artis Co oznacza artis sola domina necessitas łac., potrzeba (jest) jedyną władczynią Sztuki
  • Definicja Artel Co oznacza   artel nazwa różnych rodzajów zarobkowych spółdzielni pracy, dobrowolnych zrzeszeń chłopów, rzemieślników a. innych drobnych wytwórców w
  • Definicja Povera arte Co oznacza arte povera, povera, plast. rodzaj sztuki, w której nie przedstawia się samego dzieła bezpośrednio, lecz ukazuje się je z drugiej ręki za
  • Definicja Informel art Co oznacza art informel fr., [wym. a:r ęformel] nieformalny kierunek sztuki współczesnej, eksperymentujący najróżnorodniejszymi materiałami (drewno
  • Definicja Arsenał Co oznacza   arsenał, cekhauz, zbrojownia, składnica broni.   Etym. - wł. arsenale 'jw.' z arab. dār sinā'a 'dwór a. dom przemysłu, manufaktury
  • Definicja It like you as Co oznacza As you like it ang., Jak wam się podoba.   Etym. - tytuł komedii (1600 r.; wyst. pol. 1880) Szekspira
  • Definicja As Co oznacza   as karta w grze, najwyższa w każdym kolorze; przen. mistrz, "gwiazda", wirtuoz, arcymajster, prymus.   Etym. - fr. 'jeden pkt
  • Definicja Arytmia Co oznacza   arytmia nierytmiczność; med. niemiarowość tętna.   Etym. - gr. arrhythmía 'brak rytmu' od árrhythmos 'nierytmiczny'; zobacz a-; rytmika
  • Definicja Arystokracja Co oznacza   arystokracja możnowładztwo; magnateria, wysoka szlachta rodowa; najwyższa warstwa społ. w ustroju niewolniczym i feud., zaznaczona
  • Definicja Asauł Co oznacza   asauł(a), asawuł(a), esauł, stopień oficerski (odpowiadający stopniowi namiestnika w pol. husarii) w wojskach kozackich do 1917 r
  • Definicja Assoluta Co oznacza   assoluta najwyższej klasy (żeńska gwiaza opery a. baletu).   Etym. - wł. 'jw. r.ż. od assoluto 'absolutny; zupełny' z łac. absolutus
  • Definicja Arywista Co oznacza   arywista przest. karierowicz, człowiek, który świeżo zdobył dorobek a. stanowisko; dorobkiewicz; por. nuworysz.   Etym. - fr. arriviste
  • Definicja Asafetyda Co oznacza   asafetyda czarcie łajno, smrodzieniec, gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapaliczki lekarskiej, stosowana dawn. jako środek
  • Definicja Gelos asbestos Co oznacza asbestos gelos gr., nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów); por. epitheton ornans.   Etym. - z Homera (Iliada, 1, 599; Odyseja, 8, 326; 20
  • Definicja Aschermittwoch Co oznacza   Aschermittwoch zobacz Ash Wednesday
  • Definicja Asesor Co oznacza   asesor praktykant po odbyciu aplikacji, spełniający czasowo czynności sędziego a. prokuratora; hist. członek sądu sejmowego, nadwornego a
  • Definicja Atmosferium Co oznacza   atmosferium sala a. budynek, urządzone na zasadzie pokrewnej planetarium, służące do naśladowania zjawisk atmosferycznych i
  • Definicja Aspidistra Co oznacza   aspidistra bot. przestrojona.   Etym. - n.łac. z gr. aspís dpn. áspidos 'tarcza
  • Definicja Asfiksja Co oznacza   asfiksja med. zamartwica, ostre zaburzenie oddychania, zazw. w wyniku niedomogi krążenia, powodujące anoksję i nadmierną liczba dwutlenku
  • Definicja Ashab Co oznacza   ashāb, sahābah, arab., towarzysze Proroka, zwolennicy Mahometa, którzy mieli z nim choćby całkiem przelotny kontakt; jako naoczni
  • Definicja Aspekt Co oznacza   aspekt pkt. widzenia, strona sprawy, wzgląd, ujęcie, perspektywa; postać, widok, wygląd, przejaw; wg astrologów - wzajemne położenie
  • Definicja Wednesday ash Co oznacza Ash Wednesday ang., środa popielcowa, Popielec, wstępna środa (nm. Aschermittwoch; fr. Mercredi de Cendrers
  • Definicja Kwas askorbinowy Co oznacza   askorbinowy kwas - witamina C, czynnik przeciwgnilcowy (przeciwszkorbutowy).   Etym. - zobacz a-; śrdw.łac. scorbutus 'gnilec
  • Definicja Aspersja Co oznacza   aspersja Kośc. rz.kat. pokropienie wodą święconą w niedzielę przed sumą.   Etym. - łac. aspersio 'pokropienie' od aspersus p.p. od
  • Definicja Mundabor et hyssopo me asperges Co oznacza asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, et extra nivem dealbabor łac., pokropisz mnie hizopem, a będę czysty; obmyjesz mnie i ponad
  • Definicja Asonans Co oznacza   asonans lit. rym niepełny, niedokładny, polegający tylko na zgodności samogłosek; por. konsonans.   Etym. - fr. assonance 'jw.' z łac
  • Definicja Astenia Co oznacza   astenia pomniejszona wydolność czynnościowa organizmu wynikająca z wiotkiej (astenicznej) budowy ciała.   astenik zobacz leptosomatyk.  
  • Definicja Astat Co oznacza   astat chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, promieniotwórczy.   Etym. - gr. ástatos 'nietrwały, niestały' zobacz a-; statós 'stojący' od histánai
  • Definicja Asumpt Co oznacza   asumpt przest. pobudka (do działania), pochop, podnieta, zachęta, bodziec, impuls, przyczyna, pretekst, okazja.   Etym. - łac. assumptus
  • Definicja Astr Co oznacza   ASTR-, ASTR(O)- w złożeniach: gwiazda; niebo, kosmos; astronomiczny; astrologiczny; por. aster(o)-.   astracja tworzenie się nowych
  • Definicja Astika Co oznacza   āstika w ortodoksyjnej filozofii ind. wszelka szkoła myślenia akceptująca autorytet Wed i kastową strukturę społ., w której najwyższe
  • Definicja Astragal Co oznacza   astragal plast. ornament ciągły ze stylizowanych liści, wałków, perełek, pryzmatycznych paciorków i tak dalej, występujący w malarstwie
  • Definicja Astroarcheologia Co oznacza   astroarcheologia zobacz archeoastronomia.   astrochemia (1973) nauka o chem. budowie ciał niebieskich i in. obiektów przestrzeni
  • Definicja Astygmatyzm Co oznacza   astygmatyzm fiz., med. niezborność; wada (aberracja) soczewek, powodująca nieostrość obrazu; nieostre widzenie w wyniku zniekształcenia
  • Definicja Asymetria Co oznacza   asymetria brak a. naruszenie symetrii.   asymetryczny niesymetryczny.   Etym. - gr. asymmetría 'niewspółmierność; nieproporcjonalność
  • Definicja Ate Co oznacza   ate ślepy impuls, nieopanowana ambicja, zaślepienie, prowadzące człowieka do zguby; por. menos.   Etym. - gr. átē 'zaślepienie; występek
  • Definicja Home at Co oznacza at home ang., [wym. ethoum] dosł. w domu; w ojczyźnie; (na zawiadomieniach): przyjmuje, gotów na przyjęcie gości
  • Definicja Ataksja Co oznacza   ataksja med. bezład, niezborność ruchów, zaburzenie ich koordynacji, spowodowane uszkodzeniem móżdżku a. tylnych szlaków rdzenia.   Etym
  • Definicja Lettre la avant Co oznacza avant la lettre fr., druk. przed zaopatrzeniem (ryciny, fotografii) w wyjaśniający podpis; przen. przed powstaniem terminu; zanim rzecz a
  • Definicja Asyriologia Co oznacza   asyriologia nauka badająca kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii (Sumerów, Babilończyków i Asyryjczyków), na podstawie zabytków
  • Definicja Augurowie Co oznacza   augurowie ludzie uważania a. uważający się za arbitrów, autorytet, wyrocznię w jakiejś dziedzinie.   Etym. - łac. augures (l.poj. augur
  • Definicja Atest Co oznacza   atest dokument stwierdzający określoną jakość dostarczonego materiału (zazw. surowca); atestacja, atestat przest. świadectwo
  • Definicja Asyndeton Co oznacza   asyndeton jęz. zdanie (a. część zdania) połączone z innymi bezpośrednio, bez pomocy spójnika; wypowiedzenie bezspójnikowe, asyndetyczne
  • Definicja Atencja Co oznacza   atencja przest. względy, szacunek, respekt, poważanie; dawn. uwaga, baczenie.   Etym. - łac. attentio 'uwaga' od attendere 'napinać
  • Definicja Aszkenazim Co oznacza   Aszkenazyjczycy, Aszkenazim, nazwa Żydów środkowo- i wschodnioeuropejskich, pośród których powstał w X w. język żyd. (por. jidysz
  • Definicja Atawizm Co oznacza   atawizm nawrót wsteczny organizmu pod wzgl. jednej a. kilku cech do wcześniejszych form rozwojowych, od dawna już nie dziedziczonych.  
  • Definicja Asynchron Co oznacza   asynchron video. rozmijanie się dźwięku z obrazem.   asynchroniczny niejednoczesny.   Etym. - zobacz a-; synchro
  • Definicja Atrybut Co oznacza   atrybut właściwość, przymiot, ważna cecha; filoz. nieodłączna, podstawowa właściwość przedmiotu, zjawiska (por. akcydens); plast. godło
  • Definicja Atman Co oznacza   atman w hinduizmie - najgłębsza istota osobowości ludzkiej, jaźń nie zmieniająca się w cyklu reinkarnacji (zobacz metempsychoza; samsara
  • Definicja Atrakcja Co oznacza   atrakcja to, co swą niezwykłością przyciąga, interesuje, zwł. większą liczbę ludzi; sensacja; urozmaicenie, rozrywka, przyjemność.  
  • Definicja Attache Co oznacza attaché [wym. ataszé] najniższy stopniem urzędnik dypl. zatrudniony w poselstwie a. ambasadzie jako specjalista (wojskowy, prasowy
  • Definicja Atou Co oznacza   ATOU akronim łac. Adoptio Per Transferationem Ovulum in Utero 'odopcja poprzez przeniesienie zarodka do macicy'; por. FIVETE
  • Definicja Atto Co oznacza   ATTO- w złożeniach: kwintylionowa część jednostki podstawowej (10-18) w systemie metrycznym.   Etym. - (1973) z duń. atten '18
  • Definicja Augustianin Co oznacza   augustianin Kośc. rz.kat. zakonnik reguły św. Augustyna.   Etym. - Zakon powstały w r. 1244, oparty na regule ułożonej w XII w. na
  • Definicja Atrapa Co oznacza   atrapa imitacja (na przykład łatwo psujących się towarów), "ślepe" (puste wewnątrz) opakowanie, umieszczane dla reklamy w
  • Definicja Atol Co oznacza   atol na morzach zwrotnikowych - pierścień raf koralowych, otaczający lagunę (wewn. przestrzeń wodną).   Etym. - jęz. mieszkańców
  • Definicja Atopia Co oznacza   atopia, idiopatia, med. nadwrażliwość spontaniczna, postać alergii o predyspozycji dziedzicznej, długim okresie uczulenia, wywołująca
  • Definicja Porteur au Co oznacza au porteur fr., na okaziciela
  • Definicja Iuvat fortuna audentes Co oznacza audentes Fortuna iuvat łac., śmiałym fortuna sprzyja; por. fortes...   Etym. - zamiast audentes często: audaces; z Wergiliusza (Eneida, 10
  • Definicja Bleu au Co oznacza au bleu fr., (ryba) na niebiesko; (mięso) półsurowe; por. saignant
  • Definicja Fond au Co oznacza au fond fr., w gruncie rzeczy, w istocie
  • Definicja Gesanges des flugeln auf Co oznacza Auf Flügeln des Gesanges nm., Na skrzydłach pieśni.   Etym. - tytuł pieśni Heinego
  • Definicja Atut Co oznacza   atut w kartach - atu, wybrany kolor, który bije pozostałe w danej grze; przen. (okoliczności, walne argumenty dające) szanse, możliwości
  • Definicja Aufgehoben nicht ist aufgeschoben Co oznacza aufgeschoben ist nicht aufgehoben nm., co się odwlecze, to nie uciecze
  • Definicja Haeret aliquid semper calumniare audacter Co oznacza audacter calumniare, semper aliquid haeret łac., szkalujcie śmiało, zawsze coś przylgnie; por. calomniez, calomniez
  • Definicja Fait au Co oznacza au fait fr., (być) obeznany (z czym); (przystąpić) do rzeczy, do działania, do wykonania
  • Definicja Geboren arkadien in war ich auch Co oznacza auch ich war in Arkadien geboren nm., i ja urodziłem się w Arkadii; por. Arkadia.   Etym. - z Schillera (początek wiersza Resignation
  • Definicja Pars altera et audiatur Co oznacza audiatur et altera pars łac., należy wysłuchać również drugiej (przeciwnej) strony (przed wydaniem sądu, orzeczenia).   Etym. - wg Seneki
  • Definicja Augmentatyw Co oznacza   augmentatyw jęz. zgrubienie (na przykład flacha od flaszka).   Etym. - śrdw.łac. augmentativum 'coś, co zwiększa' z późn.łac. augmentare
  • Definicja Auftakt Co oznacza   Auftakt nm., muz. przedtakt, pierwszy ruch dyrygenta wprowadzający orkiestrę do gry tak, by zaczęła idaalnie razem i we właściwej
  • Definicja Latin son de bout au Co oznacza au bout de son latin fr., (być) u kresu swej znajomości łaciny; u kresu swej wiedzy
  • Definicja Lettre la de pied au Co oznacza au pied de la lettre fr., dosłownie, literalnie
  • Definicja Vale atque ave Co oznacza ave atque vale łac., witaj (więc) i żegnaj (zarazem).   Etym. - z Katullusa (Pieśni, 101
  • Definicja Herbes fines aux Co oznacza aux fines herbes [wym. o:finzerb] (dania) przyprawione aromatycznymi ziołami
  • Definicja Fames sacra auri Co oznacza auri sacra fames! łac., przeklęta żądza złota!   Etym. - z Wergiliusza (Eneida, 3, 57
  • Definicja Autokracja Co oznacza   autokracja samowładztwo, władza nieograniczona, absolutna, nie kontrolowana, skupiona w rękach autokraty, jednostki rządzącej samowładnie
  • Definicja Sally aunt Co oznacza aunt Sally [wym. a:nt] slang bryt., łatwy cel krytyki a. napaści.   Etym. - ang. od nazwy gry Aunt Sally 'Ciocia S.', w której rzuca się
  • Definicja Aula Co oznacza   aula na wyższej uczelni - reprezentacyjna sala wykładowa.   Etym. - łac. 'siedziba cesarska, dwór' z gr. aulē 'dziedziniec wewn. w domu
  • Definicja Jane aunt Co oznacza aunt Jane [wym. a:nt dżejn] amer.ang. slang., dosł. 'ciotka Janina', w Kościele murzyńskim - ciepłe ustalenie gorliwej uczestniczki
  • Definicja Auslese Co oznacza   Auslese wino najprzedniejsze, z wybranych gron.   Etym. - nm. 'selekcja, wybór; jw.' od auslesen 'wybierać, sortować
  • Definicja Tabby aunt Co oznacza Aunt Tabby, Aunt Thomasina, amer.ang., 'Ciocia T.', slang. pogard., kobieta, która nie popiera ruchu wyzwolenia kobiet; zobacz Women's
  • Definicja Syne lang auld Co oznacza   Auld Lang Syne szkoc., [wym. oulängzajn] dosł. ongiś, dawnymi laty; dobre dawne czasy.   Etym. - tytuł starej pieśni szkockiej, w
  • Definicja Aurypigment Co oznacza   aurypigment minerał, siarczek arsenu, cytrynowożółty, służący do produkcji arszeniku i w farbiarstwie.   Etym. - łac. aurum, zobacz
  • Definicja Aura Co oznacza   aura pogoda, stan pogody; przen. atmosfera, nastrój, klimat (wokół osób, rzeczy, spraw, zwł. produkowanych poprzez nie, emanujący z nich
  • Definicja Mediocritas aurea Co oznacza aurea mediocritas łac., złote umiarkowanie; najlepsza pośrednia droga pomiędzy skrajnościami; por. juste milieu.   Etym. - z Horacego
  • Definicja Aukcja Co oznacza   aukcja przetarg publ., zwł. towarów niestandardowych, jak wełna, futra, skóry surowe, herbata, ryby; por. licytacja.   Etym. - łac
  • Definicja Aetas est sata prima aurea Co oznacza aurea prima sata est aetas łac., złoty był ów pierwszy wiek.   Etym. - z Owidiusza (Metamorfozy, 1, 89
  • Definicja Autoklaw Co oznacza   autoklaw hermetycznie zamknięty kocioł metalowy do naparzania (pod powiększonym ciśnieniem) materiału, w celu podniesienia jego własności
  • Definicja Autocross Co oznacza   autocross wyścig samochodowy na krótkiej, okrężnej trasie begnącej w trudnym terenie.   Etym. - ang. 'jw.'; auto(mobil); cross
  • Definicja Couleuvres des avaler Co oznacza avaler des couleuvres fr., (dosł. 'połykać żmije') znosić przykrości, afronty, zniewagi
  • Definicja Auszpik Co oznacza   auszpik mięso a. ryba w galarecie.   Etym. - fr. aspic 'żmija; jw.' z gr. aspís 'żmija
  • Definicja Autostrada Co oznacza   autostrada magistrala samochodowa o nawierzchni ulepszonej, przepołowiona wzdłuż dla rozdzielenia obu kierunków ruchu, z wytyczonymi
  • Definicja Aut Co oznacza   aut sport. wyjście piłki poza obręb boiska a kortu; przestrzeń poza polem gry.   Etym. - ang. out 'wy-; na zewnątrz; poza; jw.'; por
  • Definicja Abeat aut bibat aut Co oznacza aut bibat aut abeat łac., niech pije, lub niech się wynosi; por. odi memorem...   Etym. - z Cycerona (Rozmowy tuskulańskie, 5, 41
  • Definicja Autentyczny Co oznacza   autentyczny prawdziwy, rzeczywisty, oryginalny, nie podrobiony, wiarygodny.   Etym. - gr. authentikós 'gwarantowany' od authéntēs
  • Definicja Auteur Co oznacza auteur [wym. o:tö:r] fr. 'autor', we fr. krytyce video. termin oznaczający reżysera filmowego odpowiadającego za całą koncepcję filmu
  • Definicja Nihil aut caesar aut Co oznacza aut Caesar aut nihil łac., lub (być) Cezarem, lub nikim.   Etym. - dewiza Cezara Borgii, wł. polityka doby odrodzenia (około 1475-1507
  • Definicja Mori aut vincere aut Co oznacza aut vincere aut mori łac., lub zwyciężyć, lub umrzeć.   Etym. - napis na pieczęci Konfederacji Barskiej (1768 r.); wg okrzyku admirała
  • Definicja Austral Co oznacza   austral waluta Argentyny od 1985 r.   australopiteki grupa kopalnych małp człekokształtnych, opisana na podstawie szczątków kostnych
  • Definicja Automedon Co oznacza   Automedon woźnica.   Etym. - u Homera (Iliada 16, 148; 17, 459; 24, 574) zręczny woźnica Achillesa
  • Definicja Autonomia Co oznacza   autonomia samodzielność, niepodległość, samostanowienie; (pół) suwerenność.   autonomiczny układ nerwowy - fizj. wegetatywny, trzewny
  • Definicja Autoliza Co oznacza   autoliza biol. samorozpuszczanie, samotrawienie zamierających a. obumarłych komórek i tkanek, jeden z pośmiertnych, rozkładowych
  • Definicja Autosomy Co oznacza   autosomy chromosomy identyczne u obu płci; por. allosomy.   Etym. - zobacz aut(o)-; -som(a
  • Definicja Epha autos Co oznacza autos epha gr., (on, nasz mistrz) sam (to) powiedział; por. ipse dixit.   Etym. - Pitagorejczycy mówili o swym mistrzu (Pitagorasie) "
  • Definicja Sacramentales autos Co oznacza autos sacramentales hiszp., 'jednoaktówki sakramentalne', rodzaj dramatu hiszp. alegoryczno-mitologiczno-religijnego, uprawiany w XVI i
  • Definicja Stella maris ave Co oznacza Ave, maris Stella łac., Witaj, Gwiazdo morza.   Etym. - początek hymnu z IX w. ku czci Matki Boskiej
  • Definicja Autoserwis Co oznacza   autoserwis obsługa samochodów.   autostop grzecznościowe podwiezienie po drodze samochodem pieszego podróżnego a. turysty na
  • Definicja Autożyro Co oznacza   autożyro przest. wiatrakowiec, wiropłat z nie napędzanym poziomym śmigłem nośnym, zaopatrzony w oddzielne śmigło pędne; por. helikopter
  • Definicja Avgolemono Co oznacza   avgolėmono grecki rosół z kury z jajkami i cytryną; sos z jajkami i cytryną służący do różnych gr. potraw.   Etym. - n.gr. 'jw.'; avgó
  • Definicja Autopia Co oznacza   autopia utopia samochodowa, miejscowość, okolica zorganizowana wyłącznie ku pożytkowi kierowców i samochodów, bez uwzględnienia żadnych
  • Definicja Azalia Co oznacza   azalia bot. różanecznik, rododendron.   Etym. - n.łac. azalea 'jw.' z gr. r.ż. od adzaléos 'suchy'; od mniemania, iż roślina udaje się
  • Definicja Awers Co oznacza   awers kluczowa, czołowa strona monety, medalu; wierzchnia, prawa strona tkaniny, haftu; właściwa, przeznaczona do oglądania strona obrazu
  • Definicja Awitaminozy Co oznacza   awitaminozy choroby wywołane brakiem, najczęściej zaś niedoborem witamin w organizmie (hipowitaminozy).   Etym. - zobacz a-; witaminy
  • Definicja Azymut Co oznacza   azymut kąt określający położenie jakiegoś punktu na Ziemi a. sferze niebieskiej względem stron świata.   Etym. - arab. as-sumūt 'jw.' l
  • Definicja Ażio Co oznacza   ażio(taż) zobacz agio
  • Definicja Awaria Co oznacza   awaria (w przemyśle, transporcie) uszkodzenie maszyny, aparatu, urządzenia, pojazdu.   Etym. - arab. awārija 'dobra uszkodzone' l.mn. od
  • Definicja Awidia Co oznacza   awidia, adżniana, sanskr., dosł. 'niewiedza' w buddyzmie - niewiedza o Czterech Szlachetnych Prawdach (których znajomość i spełnienie
  • Definicja Azyma Co oznacza   azyma chleb przaśny (niekwaszony i niesolony); maca; Kośc. rz.kat. chleb przaśny służący do konsekracji w eucharystii.   Etym. - późn.łac
  • Definicja Aza Co oznacza   -AZA w złożeniach: enzym; substancja rozkładająca.   Etym. - fr. (diast)ase, zobacz diastazy; por. amylazy
  • Definicja Awersja Co oznacza   awersja niechęć, odraza, wstręt, abominacja, obrzydzenie.   Etym. - późn.łac. aversio 'wstręt' z łac. 'odwrócenie się' od avertere