Tłumacz przysięgły tekstów

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

  • w karietie proszłowo nikuda nie ujediesz - w karietie proszłowo nikuda nie ujediesz ros., w karecie przeszłości nie zajedziesz donikąd. Etym. - z Gorkiego (Na dnie, akt 4); słowa Satina; często cytuje się
  • w Moskwu w Moskwu w Moskwu - w Moskwu, w Moskwu, w Moskwu! ros., do Moskwy, do Moskwy, do Moskwy! (symbol bezpłodnych tęsknot, niedorzecznych marzeń). Etym. - z dramatu (komedii?) Czechowa Trzy
  • wa -  wa jap., dosł. 'harmonia, dobre współżycie' skomplikowana i specyficznie jap. forma współistnienia społ., pozwalająca różnym grupom na współpracę mimo odmiennych, nieraz
  • wachmistrz -  wachmistrz podoficer kawalerii, odpowiadający stopniem sierżantowi. wachta dyżur marynarza na statku (zazw. 4 godz.); część załogi statku wyznaczona do kolejnego
  • Wacht am Rhein -  Wacht am Rhein zob. Die Wacht am Rhein
  • wadery -  wadery buty do brodzenia w wodzie; nieprzemakalny ubiór składający się z butów połączonych ze spodniami sięgający niekiedy po pachy, nakładany na zwykłe ubranie i buty
  • wadi -  wadi arab., suche łożyska rzek na pustyniach płd.-zach. Azji i płn. Afryki, wypełniające się wodą tylko w porze deszczowej
  • wadialna kara -  wadialna kara - prawn. przepadek wadium. wadium kaucja, zastaw, suma składana jako zabezpieczenie dotrzymania warunków umowy, przetargu, licytacji itp. Etym. 
  • wagabunda -  wagabunda włóczęga, tramp, obieżyświat, powsinoga. wagant goliard, śrdw. pieśniarz wędrowny (zbiegły mnich a. student), niekiedy aktor w wesołych widowiskach teatr.&
  • waginalny -  waginalny fizj. odnoszący się do pochwy, pochwowy (np. orgazm); por. klitoralny Etym. - łac. vagina 'pochwa (miecza); anat. pochwa'
  • wagotonia -  wagotonia med. stan wzmożonego napięcia układu nerwu błędnego, wpływający na zwolnienie akcji serca i rytmu oddechowego oraz na obniżenie tętniczego ciśnienia krwi, a będący
  • wahhabizm -  wahhabizm doktryna rel. utworzona ok. 1744 r. w Nedżdzie (Arabia Saudyjska) przez Muhammada Abd al-Wahhaba, głosząca powrót do "pierwotnej czystości" islamu, do
  • Wahlverwandtschaften -  Wahlverwandtschaften nm. Pokrewieństwa z wyboru; powinowactwa duchowe. Etym. - tytuł powieści Goethego (1809 r.); pierw.: określenie (ks. 1, rozdz. 4)
  • Wahrheit und Dichtung - Wahrheit und Dichtung nm., prawda i zmyślenie. Etym. - wg tytułu autobiograficznego dzieła Goethego pt. Aus meinem Leben. Dichtung und Wahrheit (1809-31); 'Z mojego
  • wait and see - wait and see ang., [uejtend si:] czekajmy i przyglądajmy się; uzbrójmy się w cierpliwość; por. qui vivra, verra. Etym. - wyrażenie, którego używał wielokrotnie w
  • wajdelota -  wajdelota zmyślona nazwa zmyślonych zapewne (w późniejszych czasach) niższych kapłanów, guślarzy, wróżbitów i śpiewaków-bardów pogańskiej Litwy. Etym. - nm
  • wajśja -  wajśja członek trzeciej z dawnych kast Indii, utworzonej gł. z rolników, kupców i rzemieślników; por. kasta. Etym. - sanskr. waiśja 'jw.' od wiś 'osiedle'
  • wakan -  wakan, wakanda, wakon, wakonda, jęz. Sioux, w wierzeniach Indian amer., zwł. Siuksów, nadnaturalna potęga, podobna do many wyspiarzy polinezyjskich, objawiająca się w
  • wakans -  wakans, wakat zob. vacat; druk. wakat, nie zadrukowana stronica w książce. wakować być nie obsadzonym, wolnym (o posadzie, stanowisku, miejscu pracy). Etym. 
  • wakcyna -  wakcyna krowia ospa, med. szczepionka; krowianka; element oprogramowania zwalczający wirusy komputerowe. wakcynacja med. szczepienie przeciwzakaźne. Etym. -&
  • wakuola -  wakuola biol. wodniczka, pęcherzyk w protoplazmie komórek wypełniony płynem (sokiem komórkowym). Etym. - fr. vacuole 'mała próżnia; jw.' z łac. vacuum, zob
  • wal -  wal zool. ssak morski, rodzaj z podrzędu waleni bezzębnych, fiszbinowych. Etym. - nm. 'jw.; wieloryb'
  • walansjenka -  walansjenka cienka, delikatna koronka klockowa z deseniem kwiatowym na siatce z regularnych kwadratów a. rombów. Etym. - od nazwy miasta przemysłowego w płn
  • walbat -  welbot, welbat, walbat żegl. szybka, zwrotna łódź okrętowa, zazw. 4-8-wiosłowa, wąska, o ostrym profilu dzioba i rufy, używana zwł. na statkach szkolnych. Etym. -&
  • waldensi -  waldensi sekta relig., powstała w 1176 r. w Lyonie (Francja), głosząca nawrót do ubóstwa i prostoty pierwszych chrześcijan, która przyjęła doktrynę Kalwina w XVI w. i była
  • waldhar -  waldhar bot. turzyca drżączkowata (morska trawka), używana, zwł. dawn., do napychania materaców, poduszek itp. Etym. - nm. Waldhaar 'jw.'; Wald 'las'; Haar
  • walencja -  walencja chem. wartościowość; psych. w teorii Kurta Lewina (1890-1947) siła o wartości dodatniej a. ujemnej. walencyjny chem. wartościowy. Etym. - późn
  • waleriana -  waleriana bot. kozłek, zwł. lekarski; dawny lek uspokajający z kozłka lekarskiego. Etym. - śrdw.łac. valeriana 'jw.'
  • waleta -  waleta dawn. zwł. w wyrażeniu na waletę - na pożegnanie, na rozstanie (się). Etym. - łac. valete 'bądźcie zdrowi' 2. os. l.mn. trybu rozkazującego od valēre
  • Walhalla -  Walhalla mit. płn. miejsce, gdzie bóg Odyn przyjmował dusze poległych w walce bohaterów; panteon. Etym. - nm. Walhall(a) 'jw.' ze st.skand. Valhöll dosł
  • wali -  wali zarządca wilajetu, jednostki adm.-terytorialnej w Turcji (por. sandżak); arab. zarządca prowincji; święty muzułm. Etym. - tur. 'zarządca' z arab. wāli
  • walidacja -  walidacja psych. proces ustalania stopnia odpowiedniości, trafności, celowości testu a. ważności, dokładności narzędzia pomiarowego. Etym. - śrdw.łac
  • Walkiria -  Walkiria mit. płn. jedna z dziewic boga Odyna, które unosiły się nad polem bitwy, wybierając tych, którzy mieli polec, i odprowadzały dusze bohaterów do Walhalli. Etym
  • walkman - walkman [wym. uokman] niewielkie urządzenie elektroniczne służące do odbioru muzyki na spacerze, ze słuchawkami na uszach. Etym. - ang.; walk 'spacer'; man
  • walkover - walkover [wym. uo:kouwer] walkower, sport. przyznanie zwycięstwa zawodnikowi a. drużynie z powodu niestawienia się przeciwnika a. niespełnienia przez niego warunków regulaminu.&
  • Wall Street - Wall Street [wym. uo:l stri:t] oligarchia finansowa USA; wpływ kapitału finansowego w gospodarce USA; por. city. Etym. - ang. 'ulica na dolnym Manhattanie (Nowy
  • wallombrozjanin -  wallombrozjanin członek jednego z odgałęzień zakonu benedyktynów, utworzonego przez św. Jana Gwalberta w r. 1038 dla studiów teol. i życia w kontemplacji. Etym. -&
  • walmowy dach -  walmowy dach - bud. czterospadowy dach. Etym. - nm. Walmdach 'jw.'; Walm 'trójkątna połać dachowa' od wölben '(prze)sklepiać'
  • walonki -  walonki berlacze, pilśniaki, filcówki, wojłokowe buty na skórzanej podeszwie, wkładane podczas mrozów. Etym. - ros. wálenki 'jw.' od walját' 'tarzać; falować
  • walor -  walor wartość, znaczenie; ekon. papier wartościowy; plast. natężenie tonu barwy, stopniowanie światła i cienia; (l.mn.) zalety, cnoty. walutowy związany z walutą (por
  • Walpurgi noc -  Walpurgi noc - z 30 IV na 1 V (na św. Walpurgę), kiedy, wg legend śrdw., odbywały się sabaty czarownic na górze Brocken (granitowy szczyt, najwyższy w górach Harcu, 1142 m)
  • waltornia -  waltornia muz. róg. Etym. - nm. Waldhorn 'jw.'; Wald 'las'; Horn 'róg; jw.'
  • wamp -  wamp typ kobiety (pierw. w filmach amer.) niebezpiecznej dla mężczyzn, opętującej ich swą demoniczną urodą, aby ich doprowadzić do ruiny a. do zguby. Etym. - 
  • Wampuka -  Wampuka parodia opery, niedorzecznych konwencji i zakrzepłej rutyny przedstawień operowych; bezwartościowy, lichy, pretensjonalny, banalny spektakl teatr. Etym. -&
  • wampum -  wampum paciorki z polewanych muszelek nanizanych na sznurki, wiązane w szarfy, paski, używane dawn. przez Indian płn.amer. jako jednostka płatnicza, zastaw a. ornament, dziś
  • wams -  wams w XVI-XVII w. - usztywniony, podwatowany kaftan męski z sukna, aksamitu, atłasu, sięgający do pasa; por. sajan. Etym. - nm. 'kaftan; kabat' ze st.fr
  • wanad -  wanad chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, metal trudno topliwy, b. twardy. wanadowce grupa (rodzina) pierwiastków chem. ciężkich, trudno topliwych metali: wanad, niob, tantal.&
  • wanaprastha -  wānaprastha zob. āśrama
  • wandal -  wandal człowiek rozmyślnie niszczący dobra, wartości kulturalne, monumenty, dzieła sztuki itd.; barbarzyńca, dewastator, niszczyciel. wandalizm rozmyślne niszczenie
  • Wanderjahre -  Wanderjahre (młodzieńcze) lata wędrówki; por. Lehrjahre. Etym. - nm. 'jw.'; wandern 'wędrować'; Jahr 'rok'; z tytułu powieści Goethego (Wilhelm Meisters
  • Wanderlust -  Wanderlust zamiłowanie do wędrówek, wycieczek krajoznawczych, uważane w XVIII i XIX w. za cechę charakterystyczną młodzieży nm. Etym. - nm. 'jw.'; Wander
  • wanilina -  wanilina związek organiczny, pochodna benzaldehydu, ciało krystaliczne o silnym zapachu wanilii, otrzymywane z owoców wanilii a. syntetycznie. Etym. - od
  • wanta -  wanta żegl. lina stalowa usztywniająca maszt, łącząca go z burtą statku. Etym. - nm. Want 'jw.'
  • wapiti -  wapiti jeleń płn.amer. podobny do europ. jelenia szlachetnego, ale znacznie większy. Etym. - ang. 'jw.' pochodz. algon
  • wapory -  wapory przest. wyziewy, opary, wydechy, pot; dawna choroba dam z towarzystwa, spazmy, fumy itp. Etym. - łac. vapor 'para wodna; wyziew'; por. ewaporacja
  • War is Peace Freedom is Slavery Ignorance is Strenght - War is Peace. Freedom is Slavery. Ignorance is Strenght. ang., Wojna jest pokojem. Wolność jest niewolnictwem. Niewiedza jest siłą. Etym. - z George'a Orwella (Rok
  • warcaby -  warcaby damki, gra rozgrywana na szachownicy przez dwóch graczy (z których każdy ma po 12 pionków poruszających się po przekątnej czarnych pól) aż do utraty wszystkich
  • warhawks - war-hawks ang., jastrzębie wojny. Etym. - w USA o zwolennikach wojny z Francją w 1798 r. i z Anglią w 1811 r
  • WARI -  WARI(O)- w złożeniach: różny; zmienny. wariometr fiz. przyrząd do pomiaru zmian (np. indukcyjności, magnetyzmu, grawitacji); przyrząd pokładowy wskazujący prędkość
  • wari -  wari zob. mankala. Etym. - nazwa lokalna w Afryce Zach
  • wariacja -  wariacja odmiana, przekształcenie, modyfikacja, przeróbka; obłąkanie, szaleństwo; wybryk; głupstwo; muz. (l.mn.) temat z wariacjami, utwór składający się z wyrazistego
  • waribasi -  waribasi jap., para pałeczek do jedzenia, utworzonych z jednego kawałka drewna rozszczepianego przy stole przez konsumenta, który ma wobec tego pewność, że nikt przed nim
  • was ist der langen Rede kurzer Sinn - was ist der langen Rede kurzer Sinn? nm., jakiż jest krótki sens tej długiej mowy? Etym. - z dramatu Piccolomini, 1, 2 (1800 r.) Schillera
  • wasal -  wasal lennik, w śrdw. systemie lennym feudał, który za otrzymane beneficjum a. lenno zobowiązany był do powinności na rzecz seniora; państwo (niekiedy: osoba) wasalne
  • washboard - washboard [wym. uoszbo:d] ang., (blaszana) tarka do prania, używana dawn. jako instrument perkusyjny przez zespoły jazzu tradycyjnego, skifflowe, country music i in
  • WASP - WASP [wym. uosp] ang., 'osa': amer.ang. inicjały określenia: A White Anglo-Saxon Protestant 'osoba rasy białej, pochodzenia anglosaskiego, religii protestanckiej' (używanego gł. w
  • Wassersuppe - Wassersuppe nm., waserzupka [wym. ...r-z...], wodzianka, wodnista zupa; przen. o wodnistych, rozwlekłych przemówieniach, tekstach lit., polit. itd. Etym. - nm
  • wat -  wat (W) jednostka mocy prądu elektr.; moc urządzenia, które w każdej sekundzie wykonuje pracę 1 dżula. Etym. - od nazwiska szkoc. mechanika i wynalazcy: James
  • wataha -  wataha dawn. oddział zbrojny, hufiec, czereda, zgraja. watażka dawn. przywódca watahy. Etym. - ukr. watáżka 'jw.' od watáha 'jw.'
  • Watergate - Watergate [wym. uotergejt] wielki skandal polityczny administracji prezydenta USA Richarda M. Nixona; rozszerz. skandal polit. na dużą skalę, zwł. połączony z usiłowaniem
  • waterklozet -  waterklozet (WC) przest. klozet, ustęp spłukiwany wodą z rezerwuaru.waterpolo [wym. water... a. uo:ter...] piłka wodna, gra w piłkę dwu drużyn po 7 graczy w basenie wodnym
  • watt -  watt zob. wat
  • weba -  weba wysoki gatunek cienkiego płótna lnianego na wykwintną bieliznę pościelową. Etym. - nm. Webe 'jw.' od weben 'tkać, snuć; poet. poruszać się (pierw. tam i
  • weber -  weber (Wb) jednostka miary strumienia magnetycznego. Etym. - od nazwiska fizyka nm.: Wilhelm E. Weber (1804-91)
  • wedanta -  wedanta sanskr., dosł. 'koniec Wed', ortodoksyjna filozofia ind. oparta na końcowej części Wed, dotyczącej ostatecznego celu kontemplacji
  • wedeta -  wedeta przest. popularna aktorka, gwiazda sceny, estrady, kabaretu; dawn. wojsk. wideta warta, pikieta, czaty; czujka, żołnierz na straży. Etym. - fr. vedette
  • Wedgwooda naczynia -  Wedgwooda naczynia [wym. uedżuuda] ceramiczne, m.in. kremowożółte fajanse (ang. queensware), nieszkliwione, półprzejrzyste kamionki jaspisowe szarozielone, szafirowe
  • weduta -  weduta obraz, sztych, rysunek przedstawiający panoramę miasta a. ulice, place, zespoły archit.; por. prospekt. wedutysta wł., plastyk malujący a. rysujący weduty. 
  • Wedy -  Wedy, Weda, najdawniejsze księgi ind. z okresu 1500 do 300 p.n.e., spisane w jęz. wedyjskim (staroind.), będące zbiorem obrzędów, rytuałów i wierzeń relig., obyczajów
  • weed -  weed ang., zielsko; tytoń; zob. cannabis
  • weekend - weekend [wym. ui:kend] okres między zakończeniem jednego tygodnia pracy a rozpoczęciem następnego (np. od sobotniego popołudnia do poniedziałku rano), poświęcony wypoczynkowi, zwł
  • weganin -  weganin wegetarianin odrzucający również wszelkie pokarmy pochodzenia zwierzęcego, takie jak mleko, sery, jaja i miód. Etym. - skr. od wegetarianin
  • wegetacja -  wegetacja biol. proces rozwoju roślin; roślinność; życie bezczynne, nudne, bierne, apatyczne; życie zapewniające tylko minimum egzystencji. wegetatywny o cechach
  • wehikuł -  wehikuł pojazd, wóz. Etym. - łac. vehiculum 'jw.' od vehere 'wozić'; por. inwektywa; konwekcja; wektor
  • Wehrmacht - Wehrmacht [wym. we:r...] nazwa nm. sił zbrojnych w latach 1935-45; por. Reichswehr. Etym. - nm. 'jw.'; Wehr 'obrona'; Macht 'siła; władza; moc(arstwo)'
  • Weihnacht -  Weihnacht(en) zob. Christmas
  • Weimaraner -  Weimaraner pies sportowy rasy myśliwskiej, wyhodowany na pocz. XIX w. przez nm. arystokrację dworu weimarskiego, przypominający wyżła pointera o zwisających uszach, krótkiej
  • Wein Weib und Gesang - Wein, Weib und Gesang nm., wino, kobieta i śpiew. Etym. - ze starej sentencji nm.: Wer nicht liebt W., W. und G. der bleibt ein Narr sein Lebenslang ("Kto nie
  • wek -  wek, słoik Wecka, szklany, hermetycznie zamknięty, do przechowywania przetworów z jarzyn, owoców itp. Etym. - nm. Weckglas 'jw.'; nm. nazwa handl.; Glas
  • weksel -  weksel dokument kredytowy na specjalnym blankiecie, zawierający bezwarunkowe zobowiązanie zapłaty określonej sumy w określonym terminie przez osoby podpisane (por. trata)
  • wektor -  wektor fiz. odcinek (prostej), którego jeden z końców nazywa się początkiem, a drugi końcem, tzn. odcinek, któremu przypisujemy zwrot (przykładami wielkości wektorowych są:
  • welarna spółgłoska -  welarna spółgłoska - językozn. tylnojęzykowa (tylnojęzykowomiękkopodniebienna), jak: k, g, ch. Etym. - n.łac. velaris 'miękkopodniebienny' od łac. velum, zob
  • welfare state - welfare state [wym. uelfäe stejt] państwo o rozbudowanym systemie ubezpieczeń społ. Etym. - ang. (social) welfare 'opieka społ.'; welfare 'powodzenie, dobrobyt'
  • welin -  welin, welinowy papier, b. gładki i cienki, wysokiego gatunku. Etym. - fr. vélin 'skóra cielęca wyprawiona na kształt cienkiego pergaminu; delikatna koronka (
  • welingtonia -  welingtonia drzewo mamutowe, mamutowiec olbrzymi, bot. olbrzymie (do 130 m wysokości i 12 m średnicy), długowieczne (do 4000 lat) drzewo iglaste gór Sierra Nevada w
  • well roared lion - well roared, lion! ang., dzielnieś, lwie, zaryczał! (iron. o pyszałkowatym, chełpliwym, nadętym mówcy). Etym. - z Szekspira (Sen nocy letniej, 5, 1)
  • welocyped -  welocyped pierwotny rower bezłańcuchowy, z pedałami osadzonymi na osi przedniego, b. dużego koła. welodrom przest. arena kolarska. Etym. - fr. vélocipède
  • Welsh corgi - Welsh corgi [wym. uelsz kogi:] dwie rasy owczarków walijskich o podobnym wyglądzie (małe, krótkonogie, o długim tułowiu, lisim pyszczku i stojących uszach), ale różnym pochodzeniu
  • Welsh rabbit - Welsh rabbit [wym. uelsz rabit] grzanki a. herbatniki polane roztopionym serem zazw. przyprawionym korzeniami (niekiedy błędnie: Welsh rarebit). Etym. - ang. 'jw.'
  • Weltanschauung -  Weltanschauung światopogląd; filozofia życia; ideologia. Weltschmerz dosł. 'ból świata'; depresja, smutek, apatia, wynikające z myśli o niedoskonałości świata
  • welur -  welur aksamit; tkanina drapana i strzyżona, naśladująca aksamit; skóry na cholewki i lekkie obuwie, garbowane chromowo, o powierzchni aksamitnej, barwione; por. welwet. 
  • welwet -  welwet aksamit (welur) wątkowy gładki; por. manczester. Etym. - ang. velvet 'aksamit' z śr.fr. velu 'kosmaty' od łac. villus 'jp.'
  • wena -  wena natchnienie twórcze; łatwość tworzenia, werwa; przest. powodzenie, szczęście, zwł. w grze; przest. anat. żyła. Etym. - łac. vena, anat., geol. 'żyła
  • wendetta -  wendetta zob. vendetta
  • Wenera -  Wenera, Wenus, Venus piękna, czarująca kobieta; symbol miłości, miłość (por. Kallipygos; Pandemos; Vulgivaga); druga planeta układu słonecznego. weneryczne choroby
  • weneracja -  weneracja przest. cześć, szacunek, poważanie. wenerować. Etym. - łac. veneratio 'cześć; uwielbienie' od venerari, venerare 'czcić; błagać'
  • wenn ich Kultur hore - wenn ich Kultur höre... entsichere ich meinen Browning nm., gdy słyszę słowo "kultura"... odbezpieczam rewolwer. Etym. - słowa jednej z postaci sztuki
  • Wensleydale - Wensleydale [wym. uenzlydejl] ang., blady, miękki ser, po dojrzeniu niebiesko żyłkowany; biały ser niedojrzewający; rasa bezrogich owiec powstała przez skrzyżowanie ras Leicester
  • wenta -  wenta dawn. sprzedaż, kiermasz, bazar, na cel dobroczynny. Etym. - fr. vente 'sprzedaż' od vendre 'sprzedawać' z łac. vendere 'jp.'; por. venta
  • wentyl -  wentyl przest., techn. zawór. wentylacja przewietrzanie (pomieszczeń). Etym. - łac. ventilatio 'przewiew(anie)' od ventilare 'przewiewać; kołysać
  • wer den Dichter will verstehen muss in Dichters Lande gehen - wer den Dichter will verstehen, muss in Dichters Lande gehen nm., kto poetę chce zrozumieć, musi udać się do jego kraju. Etym. - z Goethego (motto do not i rozpraw
  • wer ein Jude ist das bestimme ich - wer ein Jude ist, das bestimme ich nm., o tym, kto jest Żydem, decyduję ja. Etym. - przypisywane burmistrzowi Wiednia Karlowi Luegerowi (1844-1910), powtórzone
  • Wer einmal aus dem Blechnapf frisst - Wer einmal aus dem Blechnapf frisst nm., Kto raz z blaszanej miski żarł. Etym. - powieść (1934 r.) pisarza nm. Hansa Fallady (1893-1947) tł. polskie Czyż nie ma
  • werbalizm -  werbalizm objaśnianie, nauczanie czysto słowne, nie poparte doświadczeniem, dowodami, faktami, konkretami; pustosłowie, czcze, jałowe, akademickie rozprawianie. 
  • werbel -  werbel muz., bęben wojskowy, mały bęben, w którym nad napiętą skórą naciągnięte są metalowe struny, uderzany drążkami; odgłos bicia w werbel. Etym. - nm
  • werbena -  werbena bot. witułka. Etym. - n.łac. Verbena 'jw.' z łac. l.poj. od verbenae 'gałęzie z poświęconych drzew lauru, oliwki i mirtu, używane przy zawieraniu
  • werbigeracja -  werbigeracja psychol. chorobliwe, nieustanne powtarzanie bezsensownych słów a. zdań. Etym. - łac. verbigerare 'gawędzić, paplać'; verbum, zob. werbalizm
  • werbunek -  werbunek zbieranie, zjednywanie, pozyskiwanie (pracowników, członków organizacji, zwolenników itp.); dawn. zaciąg ochotników do wojska (za pomocą namowy, obietnic itp.).&
  • werda -  werda stój, kto idzie? (dawniej okrzyk straży); por. qui vive? Etym. - nm. wer da? 'kto tam?'
  • werdiura -  werdiura plast. tapiseria z wyobrażeniem drzew i krzewów a. całych krajobrazów z postaciami zwierząt i ptaków; odmianą werdiury są tapiserie mille-fleurs (zob.). Etym.&
  • werdykt -  werdykt orzeczenie ławy przysięgłych o winie oskarżonego; wyrok sądu; decyzja komisji sędziowskiej, jury. weredyk człowiek mówiący wszystkim prawdę w oczy, bez
  • weretyk -  weretyk zob. werdykt
  • werk -  werk przest. mechanizm; wnętrze zegarka, czujnika itp. przyrządów. Etym. - nm. 'dzieło; czyn; mechanizm; fabryka' od wirken 'działać; skutkować'; por. maswerk
  • wermiszel -  wermiszel b. cienki wł. makaron, cieńszy niż spaghetti. Etym. - fr. vermicelle 'jw.' z wł. vermicelli 'jw.' z l.mn. od vermicello zdrobn. od verme 'robak
  • wermut -  wermut białe wino zaprawione wyciągiem z ziół aromatycznych (jak kolender, korzeń kosaćca, kora chinowa, tatarak, kwiat bzu czarnego, dzięciel, goździki, gałka muszkatołowa
  • wernalizacja -  wernalizacja zob. jarowizacja. Etym. - łac. vernalis 'wiosenny' od vernus 'jp.' z ver 'wiosna'
  • wernier -  wernier zob. noniusz. Etym. - fr. vernier 'jw.'; od nazwiska wynalazcy, matematyka fr.: Pierre Vernier (1580-1637)
  • werniks -  werniks płynny, szybko schnący pokost, którym pokrywa się obrazy olejne i temperowe (a. także inne przedmioty) w celu nadania im połysku i zabezpieczenia ich przed wpływami
  • weronika -  weronika bot. przetacznik. Etym. - n.łac. veronica z późn.gr. berenikion 'jakaś roślina' od gr. imienia żeńskiego Berenikē, Pherenikē, dosł. 'nosicielka
  • werp -  werp żegl. kotwica holownicza, mała kotwica na długim łańcuchu, którą wywozi się łodzią ze statku i wyrzuca za burtę łodzi dla dokonania manewru statkiem, np. dla
  • wers -  wers najmniejsza, podstawowa jednostka kompozycji utworu wierszowanego; (wyodrębniona graficznie) linijka wiersza. Etym. - fr. vers 'wiersz' z łac. versus
  • Wersal -  Wersal dobre maniery, wytworność, elegancja zachowania się, konwenansu towarzyskiego, etykiety; ceremonialność. Etym. - fr. Versailles 'Wersal, wspaniała
  • wersaliki -  wersaliki druk. majuskuły, czcionki dużych liter alfabetu; por. kapitaliki. werset wiersz a. fragment tekstu (np. z Biblii a. z Koranu) stanowiący pewną całość (
  • wersja -  wersja jedna z dwu (a. więcej) odmiennych relacji o wydarzeniu; pogłoska; jedna z redakcji tego samego utworu; (wolny) przekład, tłumaczenie. Etym. - fr
  • wersyfikacja -  wersyfikacja nauka o strukturze (budowie) i formach wiersza; całokształt prawideł budowy wiersza. Etym. - `łac. versificatio 'wierszopisarstwo' od versificare
  • wertep -  wertep (zazw. w l.mn.) trudne do przejścia, wyboiste bezdroże; dawn. wsch. jasełka, szopka. Etym. - ukr. 'dwupiętrowa szopka połączona z teatrem kukiełkowym (
  • Werter -  Werther, Werter, uczuciowy, sentymentalny, tragiczny, młodzieńczy bohater romantyczny, ofiara nieszczęśliwej miłości. Etym. - bohater powieści Goethego
  • wertować -  wertować przeglądać (książkę, materiały, papiery), czytać pobieżnie (przerzucając kartki); przeglądać pilnie, studiować, zgłębiać. wertykalny przest. pionowy. Etym
  • werwena -  werwena bot. zob. werbena. Etym. - fr. verveine 'jw.' z łac. verbena zob. werbena
  • weryfikacja -  weryfikacja sprawdzenie; kontrola zgodności z prawdą, autentyczności; stwierdzenie, poświadczenie prawdziwości. Etym. - śrdw.łac. verificatio 'sprawdzenie' z
  • weryzm -  weryzm włoska nazwa naturalizmu w sztuce i lit. (zwł. XIX w.). Etym. - wł. verismo 'jw.' od vero 'prawdziwy' z łac. verus, zob. weryfikacja
  • West Coast jazz - West Coast jazz [wym. uest koust] ang. 'jazz Zach. Wybrzeża (USA)', cool jazz powstały w końcu 40. lat XX w. w Kalifornii (Miles Davis, Gerry Mulligan i in.); por. East Coast jazz
  • West End - West End ang., dosł. 'zachodni kraniec (miasta)'; dzielnice Londynu, w których mieszczą się m.in. rezydencje wyższych sfer, najlepsze magazyny, hotele, teatry, kina itd., z
  • westalka -  westalka staroż. jedna z sześciu kapłanek rzymskiej bogini ogniska domowego, Westy, które przebywały w jej służbie przez lat 30, dochowując ślubu czystości i pilnując
  • western - western [wym. uestern] powieść, film, sztuka, słuchowisko, widowisko TV rozgrywające się na tzw. Dzikim Zachodzie USA w okresie pionierskim (w 2. poł. XIX w.). Etym. -&
  • westybul -  westybul przedsionek, przedpokój (zwł. obszerny, w budynku publ.); hall. Etym. - łac. vestibulum 'plac przed domem; przedsionek; wejście'
  • wet -  wet w wyrażeniu: oddać wet za wet odwzajemnić się, odpłacić czym za co, pięknym za nadobne; (w l.mn.) wety deser, legumina na zakończenie posiłku. Etym. - śr
  • weteran -  weteran stary, wysłużony żołnierz frontowy; dawn. w Polsce: uczestnik powstania styczniowego otrzymujący emeryturę państwową; człowiek zasłużony, który zestarzał się w
  • weterynaria -  weterynaria nauka o leczeniu zwierząt (zwł. hodowlanych). weterynarz. Etym. - łac. veterinarius 'dotyczący zwierząt hodowlanych' od veterina(e)
  • weto -  weto zob. veto
  • wety -  wety zob. wet
  • wezykatoria -  wezykatoria przest. plaster leczniczy sporządzony z kantarydyny, drażniący skórę, wywołujący pęcherze. Etym. - łac. vesica 'pęcherz'
  • wezyr -  wezyr wysoki urzędnik różnych krajów muzułm., minister, radca stanu; (wielki w.) najwyższy urzędnik w państwie muzułm., zwł. w dawn. Turcji sułtańskiej. Etym. -&
  • what has posterity done for us - what has posterity done for us? ang., (a) co potomność uczyniła dla nas? Etym. - Sir Boyle Roche w przemówieniu w parlamencie irl. (1780 r.)
  • whats Hecuba to him or he to Hecuba - what's Hecuba to him, or he to Hecuba? ang., czym dlań Hekuba, czym on dla Hekuby (by miał aż płakać z jej powodu)? Etym. - z Szekspira (Hamlet, 2, 2); Hamlet o
  • whats in a name - what's in a name? ang., czymże jest nazwa? (to, co zwiemy różą, pod inną nazwą równie by pachniało); czymże jest nazwisko? Etym. - z Szekspira (Romeo i Julia, 2, 2)
  • Wheatstonea mostek -  Wheatstone'a mostek pomiarowy służy do pomiaru oporności elektrycznej. Etym. - od nazwiska ang. fizyka i wynalazcy Charlesa Wheatstone'a (1802-75), który w
  • when Adam delved and Eve span who was then a gentleman - when Adam delved, and Eve span, who was then a gentleman? ang., gdy Adam ziemię kopał, a Ewa przędła, kto wtedy był szlachcicem? Etym. - wiersz użyty przez ang
  • wherry - wherry [wym. ueri] ang., łódź do przewozu pasażerów na rzece a. na jeziorze
  • whipcord - whipcord [wym. uipko:d] tkanina diagonalna z mocno skręconych włókien (ba)wełny a. samodziału, używana na ubiory sport., mundury i tapicerkę. Etym. - ang.; whip
  • whisky - whisky [wym. uiski] anglosaska wódka zbożowa (z żyta, kukurydzy, prosa a. pszenicy) lub kartoflana, zawierająca zazw. 40-50% alkoholu (por. bourbon; scotch). Etym. -&
  • white collar - white collar ang., dosł. 'biały kołnierzyk', pracownik umysłowy; urzędnik; por. blue collar
  • white label - white label ang., 'biała etykieta', biała nalepka oznaczająca płytę gramofonową jeszcze nie przeznaczoną do sprzedaży, wypuszczoną np. w celach reklamowych a. jako zwiastun
  • white mans burden - white man's burden ang., brzemię białego człowieka (eufemistyczne określenie kolonializmu Imperium Bryt. końca XIX i pocz. XX w., usprawiedliwianego przez apologetów jako
  • White Paper - White Paper [wym. uajt pejper] ang. bryt., Biała Księga, oficjalny raport w sprawie ustalonej polityki, przedstawiony przez rząd brytyjski
  • Whitehall - Whitehall [wym. uajtho:l] przen. rząd brytyjski; por. Downing Street. Etym. - ang. 'ulica w Londynie, przy której znajdują się liczne ministerstwa'
  • Whitsunday -  Whitsunday Zielone Święta, Zesłanie Ducha Św., zob. Pentekost. Etym. - ang. ze st.ang. 'biała niedziela' od zwyczaju chrzczenia biało odzianych
  • whole food - whole food [wym. houl fu:d] ang., 'pełnowartościowe jadło', hasło reklamowe wspólne dla wielu wegetariańskich diet o zabarwieniu mistycznym, zwłaszcza w makrobiotyce, w której
  • whos afraid of the big bad wolf - who's afraid of the big, bad wolf? ang., kto się boi wielkiego, złego wilka?; kto by tam się wilka bał? (tł. Mariana Hemara). Etym. - z piosenki Trzy małe świnki (
  • Whos who - Who's who? [wym. hu:z hu:] Kto kim jest? Etym. - tytuł wielu almanachów (leksykonów) biograficznych ang. i amer., które zazw. podają biografie i dane personalne
  • wiadukt -  wiadukt most wsparty na filarach, przerzucony nad doliną, wąwozem, drogą, torami itd. (często, prócz tego, nad wodą). Etym. - zob. via; akwedukt
  • wiatyk -  wiatyk Kośc. chrześc. komunia udzielana w niebezpieczeństwie (a. na łożu) śmierci. Etym. - łac. viaticum 'zaopatrzenie na drogę' od viare 'podróżować' od via
  • WIBR -  WIBR(A)-, WIBRO- w złożeniach: drganie; wstrząsy; falowanie. wibracja drganie. wibrafon perkusyjny instrument muz., podobny do dzwonków i ksylofonu, z metalowymi
  • wibram -  wibram guma z wyżłobieniami używana na podeszwy. wibramy l.mn., obuwie na podeszwach z wibramu. Etym. - pochodzenie niejasne
  • WICE -  WICE- w złożeniach: zastępca. Etym. - łac. vice ablat. od vicis 'zmiana; los; miejsce, rola, zadanie'; por. wikariusz
  • wideo -  wideo, wideodysk taśma z programem TV w wideokasecie. wideogra gra rozgrywana przez manipulowanie punktami świetlnymi na ekranie telewizora a. in. aparatu za pomocą
  • wideta -  wideta zob. wedeta
  • widymacja -  widymacja, widymata przest. znak, cyferka, podpis stwierdzający zaznajomienie się z treścią dokumentu. Etym. - łac. vidimus 'widzieliśmy' od vidēre, zob. vide
  • wie es eigentlich gewesen ist - wie es eigentlich gewesen ist nm., tak jak to istotnie było; por. relata refero; sine ira et studio. Etym. - z Leopolda Ranke (Geschichte der romanischen und
  • wie gewonnen so zerronnen - wie gewonnen, so zerronnen nm., jak (prędko) przyszło, tak poszło (roztrwoniło się)
  • wiek żywi wiek uczis - wiek żywi - wiek uczis' (a umri durakom) ros., trzeba się uczyć, póki się żyje (lecz i tak umrze się głupim); por. ancora imparo
  • Wiener Blut - Wiener Blut nm., Wiedeńska krew. Etym. - operetka (1899 r.) Johanna Straussa-syna; libretto: Victor Léon i Leo Stein
  • wigna -  wigna fasolnik chiński, wspięga chińska, bot. podobna do fasoli, jadalna a. pastewna roślina pochodzenia afrykańskiego, uprawiana w krajach ciepłych i (pod)zwrotnikowych.&
  • wigoń -  wigoń przeżuwacz spokrewniony z lamą i alpaką, żyjący w niewielkich stadach w Andach (Ekwador, Peru, Boliwia); delikatna wełna z sierści wigonia. Etym. - fr
  • wigor -  wigor siła, krzepkość, energia, rześkość ciała i umysłu. Etym. - łac. vigor 'jw.' od vigēre 'być krzepkim; być w rozkwicie'
  • wigowie -  wigowie stronnictwo ang. powstałe w XVII w., opierające się na sferach kupieckich i przem., przeciwne absolutyzmowi, popierające supremację parlamentu, zwalczające torysów
  • wigwam -  wigwam szałas Indian okolic Wielkich Jezior i terenów położonych na wschód od nich, zbudowany z wygiętych w łuk prętów pokrytych korą, matami plecionymi z sitowia a. skórami
  • wihajster -  wihajster pop. (drobny) przyrząd, narzędzie o nieznanej mówiącemu a. chwilowo przez niego zapomnianej nazwie. Etym. - nm. wie heisst er? 'jak on się zwie?
  • wihara -  wihara klasztor buddyjski. Etym. - sanskr. dosł. 'miejsce wypoczynku; jw.' od wiharati 'on spędza czas, spaceruje'; wi 'roz-'; harati 'bierze; nosi'
  • wikariusz -  wikariusz, wikary kapłan będący pomocnikiem proboszcza a. biskupa. Etym. - późn.łac. 'zastępujący' od vicis, zob. wice
  • wikijap -  wikijap jęz. Indian Algonkinów, prowizoryczny, stożkowaty, eliptyczny szałas koczowniczych Indian bezwodnych okolic zach. i płd.-zach. USA, o szkielecie krytym matami z
  • wikingowie -  wikingowie normańscy rozbójnicy, którzy w VIII-X w. przedsiębrali ze Skandynawii dalekie pirackie wyprawy morskie na wybrzeża Europy i rzeczne, w głąb kontynentu, na swych
  • wiktoria -  wiktoria dawn. zwycięstwo (por. Nike); rodzaj powozu czterokołowego z opuszczoną budą i z kozłem dla stangreta (XIX w.; od imienia królowej bryt. Wiktorii, 1837-1901). 
  • wiktuały -  wiktuały przest. artykuły spożywcze, żywność, prowiant. Etym. - łac. victualis 'żywnościowy' od victus 'pożywienie' z p.p. od vivere, zob. vivat
  • wiktymologia -  wiktymologia prawn. dział kryminologii zajmujący się ofiarami przestępstwa. Etym. - fr. victimologie; victime 'ofiara' z łac. victima; zob. -logia
  • wikunia -  wikunia zob. wigoń
  • wilajet -  wilajet zob. wali. Etym. - tur. 'jw.' z arab. vilājat 'rządy; prowincja' od wāli, zob. wali
  • wildcat strike - wildcat strike [wym. uajldket strajk] dziki strajk, strajk nie autoryzowany przez związek zawodowy. Etym. -  ang.; wildcat 'dziki kot; awanturnicze przedsięwzięcie'
  • wilegiatura -  wilegiatura przest. letnie mieszkanie; wypoczynek letni na wsi. Etym. - wł. villeggiatura 'letnisko' od villegaiare 'przebywać w willi na wsi' z villa 'willa'
  • Wilhelmstrasse -  Wilhelmstrasse do 1945 r. - przen. niemieckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Etym. - gł. ulica berlińskiej dzielnicy rządowej do 1945 r., z pałacem
  • willis -  willis, willys, zob. jeep
  • willywilly - willy-willy ang., pustynny cyklon w Australii; potężna burza tropikalna w płn.-zach. Australii
  • Wimbledon AllEngland Lawn Tennis Championships - Wimbledon (All-England Lawn Tennis) Championships ang., 'wimbledońskie (wszechang.) turnieje o mistrzostwo (w tenisie na trawie)' od 1877 r. słynne doroczne międzynar. turnieje
  • wimpel -  wimpel nm., żegl. trójkątna flaga rozpoznawcza instytucji a. przedsiębiorstw okrętowych lub zrzeszeń sport., wywieszana na statkach
  • wimperga -  wimperga dekoracyjny szczyt trójkątny, wieńczący portale a. okna w archit. gotyckiej. Etym. - nm. Wimperg 'jw.' ze śr.g.nm. wintberge; wint 'wiatr'; bergen
  • wina -  wina zob. vīnā
  • winchester - winchester [wym. uinczester], winczester, gwintowana strzelba myśliwska; dawny typ karabinu wojskowego. Etym. - od nazwiska Olivera Fishera Winchestera, 1810-1880
  • Windsor chair - Windsor chair [wym. uinzor czä:r] najpopularniejszy w krajach anglosaskich typ drewnianego fotelika (istniejący od 20. lat XVIII w.): ażurowe oparcie z prętów osadzonych w
  • Windsor knot - Windsor knot [wym. uinzor not] ang. 'węzeł windsorski' sposób wiązania krawata w elegancki trójkątny węzeł, co osiąga się przez dodatkowe przewinięcie. Etym. - od
  • windsurfing - windsurfing [wym. uindsö:fing] sport. żeglarstwo deskowe uprawiane na nietonącej desce (pływaku) ze statecznikiem zamiast steru, z ruchomym masztem i bomem. Etym. - 
  • windykacja -  windykacja prawn. sądowe dochodzenie przez właściciela zwrotu rzeczy od kogoś, kto nią włada. Etym. - łac. vindicatio 'roszczenie; obrona konieczna; zemsta'
  • winegret -  winegret sos z octu i oliwy z solą, pieprzem, musztardą, pietruszką, estragonem itd.; sałatka, surówka z takim sosem. Etym. - fr. vinaigrette 'sos jw.' od
  • winged words -  winged words ang., zob. epea pteroenta
  • winidur -  winidur pot. nie zmiękczony polichlorek winylu (do wyrobu rurociągów, zaworów itd.). Etym. - nazwa handl.; winy(l) + łac. durus zob. dur
  • winieta -  winieta ozdobna kompozycja rysunkowa (zazw. małych rozmiarów) na początku a. końcu książki, rozdziału (lub artykułu w dawn. czasopismach). Etym. - fr
  • winkiel -  winkiel przest. kąt prosty; kątownik, ekierka. winkielak druk., przest. wierszownik, przyrząd do ręcznego składania czcionek w wiersze. Etym. - nm
  • winkulacja -  winkulacja handl. uzależnienie wydania towaru od złożenia przez odbiorcę zabezpieczenia, gwarancji itp. Etym. - późn.łac. vinculatio 'związanie' od łac
  • wint -  wint dawna gra w karty, wist z licytacją. Etym. - ros. 'śruba; jw.' z nm. Gewinde 'skręt; zwój; gwint (śruby)'
  • winyl -  winyl chem. techn. jednowartościowy rodnik wchodzący w skład związków winylowych, które w drodze polimeryzacji dają liczne tworzywa syntetyczne (żywica, kauczuk syntet
  • wiola -  wiola zob. viola. wiolonczela strunowy, smyczkowy instrument muz., na którym gra się w pozycji siedzącej, opierając go o podłogę. wiolinista skrzypek. wiolin
  • wiorsta -  wiorsta dawna ros. jednostka długości, równa 1066,78 m. Etym. - ros. wierstá 'jw.'
  • wiraż -  wiraż zakręt drogi, toru, linii lotu itp. Etym. - fr. virage 'skręt, zakręt; jw.' od virer, zob. virement
  • wirginał -  wirginał muz. mały, prostokątny szpinet bez nóg, popularny w XVI i XVII w. (zwł. w Anglii). Etym. - (?) łac. virginalis 'dziewiczy' od virgo 'dziewica
  • wirologia -  wirologia, wirusologia, nauka o wirusach, ich budowie, własnościach i zachowaniu się. wirozy wirusowe choroby roślin dzikich i uprawnych. Etym. - zob
  • wirtualny -  wirtualny (teoretycznie) możliwy, mogący zaistnieć. Etym. - śrdw.łac. virtualis 'skuteczny' od łac. virtus, zob. wirtuoz
  • wirtuoz -  wirtuoz mistrz w grze na instrumencie muz.; wybitny solista. Etym. - wł. virtuoso 'jw.' od 'cnotliwy; uczony; wprawny' z późn.łac. virtuosus 'cnotliwy
  • wirulencja -  wirulencja zjadliwość zarazka, zdolność wywoływania chorób. wirus komputerowy program, który bez wiedzy i wbrew woli użytkownika przedostaje się do komputera i tam
  • wirydarz -  wirydarz czworoboczny dziedziniec (ogród) klasztorny, otoczony zazw. arkadowymi krużgankami; dawn. ogródek ozdobny z kwiatami i ziołami. Etym. - łac
  • wirydon -  wirydon zieleń pigmentowa, barwnik syntetyczny metalokompleksowy, nitrozowy. Etym. - łac. viridis, zob. wirydarz
  • wirylista -  wirylista hist. członek izby wyższej parlamentu w niektórych państwach monarchicznych, zasiadający w niej z tytułu swego stanowiska (np. rektor, biskup), a nie z wyboru.&
  • wisceralny -  wisceralny anat. jelitowy, trzewiowy, dotyczący wnętrzności. Etym. - późn.łac. visceralis 'jw.; pachwinowy' z łac. viscera 'trzewia; brzuch; płód; jądra
  • wishful thinking - wishful thinking pobożne życzenia; branie własnych pragnień za rzeczywistość. Etym. - ang. 'jw.'; wishful 'pełen pragnienia; pragnący'; wish 'życzenie; pragnienie'
  • WISK -  WISK(O)- w złożeniach: lepki; kleisty; lepkość. wiskozymetr przyrząd do pomiaru lepkości cieczy. wiskoza lepkość cieczy; surowiec otrzymywany z celulozy, używany
  • wist -  wist (dawn. wisk) gra w 52 karty na 4 osoby grające parami (por. brydż; wint). Etym. - ang. whist 'jw.' od dawn. whisk 'jw.'
  • wistaria -  wistaria (chińska) - bot. glicynia. Etym. - n.łac. 'jw.' od nazwiska lekarza amer.: Caspar Wistar (1761-1818)
  • witalny -  witalny żywotny. witalizm doktryny biol. i filoz. XIX w., zakładające istnienie w zjawiskach życiowych również czynników niematerialnych (por. élan vital; entelechia
  • witaminy -  witaminy grupa różnorodnych związków chem. organicznych, pobieranych przez organizmy zwierzęce wraz z pokarmem, biorących udział w regulacji procesów przemiany materii i
  • witraż -  witraż barwne kompozycje figuralne a. dekoracyjne, ułożone z kolorowych szkieł oprawnych w ramki ołowiane, umieszczane w otworach okiennych, zwł. kościołach śrdw. 
  • wiwarium -  wiwarium łączna nazwa akwariów i terrariów. wizjer przest. celownik, postrzegalnik (broni palnej, aparatu fot., geodezyjnego itp.); dawn. osłona twarzy w hełmie. 
  • wiza -  wiza zezwolenie wpisane do paszportu cudzoziemca na pobyt a. wjazd na (przejazd przez) terytorium danego państwa, wydane przez konsulat, przedstawicielstwo dypl. a. straż
  • wizja -  wizja widzenie; rzeczy odległe w przestrzeni a. czasie, widziane w urojeniu, we śnie a. w ekstazie, w sposób uważany za nadnaturalny, proroczy; obraz przekazywany przez
  • wizon -  wizon zool. norka amerykańska (o dolnej wardze białej). Etym. - ang. vison 'jw.' z fr. 'norka; nurki (futro)' ze śr.fr. 'kuna'
  • wizytacja -  wizytacja urzędowe odwiedziny dokonane przez władzę zwierzchnią a. jej delegata, zwł. dla przeprowadzenia (ogólnej) kontroli działalności instytucji; przest. obchód lekarski
  • wjezdiechod -  wjezdiechod ros., samochód terenowy
  • Włast tmy -  Włast' t'my ros., Potęga (a. Moc) ciemnoty (a. ciemności). Etym. - tragedia (1886 r.) Lwa Tołstoja pt. 'Ciemna potęga'; z Biblii (Ew. wg Łuk., 22, 53)
  • włastitiel dum - włastitiel' dum ros., władca (naszych) rozmyślań, marzeń; snom naszym panujący (tł. M. Jastruna). Etym. - z poematu Puszkina K móriu ("Do morza") 1825 r
  • wo Es war soll Ich werden - wo Es war, soll Ich werden nm., gdzie było id, tam powinno stać się ego. Etym. - z Sigmunda Freuda (Neue Folge der Vorlesungen zur Einführung in die Psychoanalyse
  • wo mein -  wo mein chiń., makaron jajeczny w mięsnym sosie, z jarzynami i krewetkami a. krabami
  • wodewil -  wodewil lekki, komediowy utwór sceniczny z przewagą dialogów (w odróżnieniu od operetki), ze śpiewami, tańcami, muzyką i pantomimą. Etym. - fr. vaudeville
  • wojaż -  wojaż przest. podróż. Etym. - fr. voyage 'podróż; jazda' z łac. viaticum, zob. wiatyk; por. komiwojażer; sakwojaż
  • wokaliczny -  wokaliczny samogłoskowy; por. konsonant. wokaliza solowy utwór wokalny bez tekstu a. ćwiczenia głosowe, polegające na śpiewaniu samogłosek a. pewnych sylab. Etym.&
  • wokalna muzyka -  wokalna muzyka - przeznaczona do wykonania przez głos ludzki (solo, w zespole śpiewaczym, w chórze), w odróżnieniu od muz. instrumentalnej
  • wokanda -  wokanda spis spraw sądowych w kolejności, w jakiej mają być w danym dniu rozpatrywane. Etym. - łac. vocanda l.mn. r.nij. od vocandus 'mający być wywołany' z
  • wolant -  wolant 1. dawn. kawałek drzewa a. korka pokryty skórą, z wetkanymi wkoło piórkami, który podbijano rakietami w grze o tejże nazwie (por. badminton); falbana a. powiewna
  • wolej -  wolej sport. uderzenie, odbicie piłki znajdującej się w locie. Etym. - ang. volley 'salwa; lot (piłki); jw.' z fr. voler zob. wolant
  • wolfram -  wolfram chem. pierwIASTEK, Tabl. 1, metal półszlachetny, trudno topliwy, twardy (w krajach anglos. zwany tungstenem). Etym. - nm. 'jw.'; Wolf 'wilk'; śr.g.nm
  • wolicjonalny -  wolicjonalny psych. zależny od woli, odnoszący się do woli. Etym. - śrdw.łac. volitio 'wola; chęć'; łac. vol od velle 'chcieć'; -itio jak w łac. positio, zob
  • woliera -  woliera duża klatka na ptaki; ptaszarnia. Etym. - fr. volière 'jw.' od voler, zob. wolant
  • wolina -  wolina wełna drzewna, cienkie, wąskie i długie wiórki do wyrobu płyt budowlanych a. do opakowań. Etym. - nm. Wolle 'wełna; meszek; puszek'
  • wolkameria -  wolkameria n.łac., zob. klerodendron
  • wolontariusz -  wolontariusz wojsk., dawn. ochotnik; praktykant pracujący bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu. Etym. - łac. voluntarius 'dobrowolny' od voluntas, zob
  • wolt -  wolt (V) jednostka napięcia elektr., różnicy potencjałów, siły elektromotorycznej. Etym. - od nazwiska fizyka wł. Alessandro Volta (1745-1827)
  • wolta -  wolta jazda w kółko na ujeżdżanym koniu; kółko zataczane przy takiej jeździe; unik, nagły zwrot (również przen.); muz. volta. Etym. - fr. volte 'wolta (
  • wolterianin -  wolterianin dawn. wolnomyśliciel; zwolennik wolterianizmu hist. działalności i doktryn Woltera przepojonych ideałami oświecenia, odznaczających się sceptyczną, lecz
  • woltyżer -  woltyżer jeździec (również cyrkowy) specjalizujący się w konnych popisach zręczności; w wojsku fr. za Napoleona I i w latach 1917-18 żołnierz kompanii wyborowych
  • wolumen -  wolumen tom (w znaczeniu introligatorskim, bibliotecznym), bez względu na to, czy zawiera część, całość dzieła lub kilka dzieł (a. tomów w znaczeniu wydawniczym); objętość
  • woluntaryzm -  woluntaryzm kierunek filoz., uważający wolę za gł. czynnik poznania, a nawet za istotę bytu; kierunek psychol., uważający akty woli za gł. i najtypowsze procesy psych. 
  • woluta -  woluta ornament rzeźbiarsko-archit. w kształcie spirali a. zwoju (będący gł. elementem głowicy jońskiej, a pojawiający się również w głowicy korynckiej i kompozyTOWEJ); Tabl
  • wombat -  wombat krępy, krótkonogi torbacz austral., przypominający z wyglądu niedźwiadka. Etym. - z języka krajowców Nowej Płd. Walii
  • Womens Liberation Movement - Women's Liberation Movement ang., Ruch Wyzwolenia Kobiet w krajach anglosaskich; por. feministka
  • womitorium -  womitorium archit. wejściowe i wyjściowe przejście tunelowe przez trybuny (amfi)teatru otwierające się na zewnątrz portalem. Etym. - łac. vomitorium 'jw.'; od
  • won -  won (jęz. koreański), waluta Koreańskiej Rep. Lud. (=100 dzon)
  • won ton -  won ton chiń., pierożki nadziewane mieloną pikantną wieprzowiną a. kurą, gotowane i podawane do zupy
  • woonerf -  woonerf [wym. wo:nerf] ulica a. dzielnica miasta chroniona przed szybkim ruchem samochodowym. Etym. - hol.; woon- 'mieszkalny'; erf 'parcela; dwór
  • Worcester - Worcester (sauce) ang., [wym. uuster (so:s)], ostry sos, pierw. wyrabiany w Worcester w zach. śr. Anglii, z soi, octu i wielu innych składników
  • words words words - words, words, words ang., dosł. 'słowa, słowa, słowa'. Etym. - z Szekspira (Hamlet, 2, 2); odpowiedź Hamleta na pytanie Poloniusza: "Cóż to czytasz, mości
  • workaholic -  workaholic ang., żart. nałogowiec pracy, człowiek odczuwający nieustanną potrzebę wytężonej pracy.work song dosł. 'pieśń pracy' w muzyce jazzowej - rodzaj wokalnego bluesa
  • world in arms - world in arms ang., uzbrojony świat. Etym. - z Szekspira (Henryk IV, cz. I, 5, 1); por. Schillera Maria Stuart, 1, 6
  • wortycyzm -  wortycyzm plast. kierunek w malarstwie zainicjowany ok. 1912 r. w Anglii przez Wyndhama Lewisa (1882-1957), wywodzący się z kubizmu i futuryzmu. Etym. - ang
  • Woschod -  Woschod ros., "Wschód", nazwa pierwszego na świecie wieloosobowego pojazdu kosmicznego, w którym, 12 X 1964 r., wystartowali do lotu wokół Ziemi kosmonauci
  • Wostok -  Wostok ros., "Wschód", nazwa pierwszego na świecie załogowego statku kosmicznego, w którym, 12 V 1961, okrążył Ziemię kosmonauta radziecki Jurij A. Gagarin (1934
  • wotum -  wotum (l.mn. wota) Kośc. rz.kat. przedmiot ofiarowany Kościołowi na skutek przyrzeczenia a. ślubowania, por. ex voto; (w. nieufności) uchwała parlamentu potępiająca
  • wrak -  wrak rozbity, zniszczony, nie nadający się do naprawy statek (również wehikuł, mechanizm); ruina człowieka. Etym. - nm. Wrack 'jw.'
  • wri da znaj że mieru - wri, da znaj że mieru! ros., łżyj, lecz znajże miarę! Etym. - z Aleksandra Gribojedowa (Mądremu biada 4, 4), 1824 r.; tł. Juliana Tuwima
  • wriemia wpieriod - wriemia, wpieriod! ros., czasie, naprzód! Etym. - ze sztuki satyrycznej Banja ("Łaźnia"), akt. 6, "Marsz czasu" (1930 r.) poety ros. Władimira W
  • wsjerioz i nadołgo - wsjerioz i nadołgo ros., poważnie i na długo. Etym. - Lenin na IX Wszechrosyjskim Zjeździe Rad (1921 r.) o nowej polityce ekon. (zob. nep): "Politykę tę
  • Wsjo choroszo priekrasnaja markiza - Wsjo choroszo, priekrasnaja markiza ros., zob. Tout va bien
  • wsjo eto było by smieszno kogda by nie było tak grustno - wsjo eto było by smieszno, kogda by nie było tak grustno ros., i byłoby to wszystko śmieszne, gdyby nie było takie smutne. Etym. - z Michaiła Lermontowa (Do A.O
  • wudu -  wudu wodun, rodzaj kultu przodków, pochodzenia afrykańskiego, praktykowany jeszcze wśród Murzynów na Haiti i w pewnej mierze także na innych wyspach Wielkich Antylów i w USA
  • wulgarny -  wulgarny ordynarny, trywialny, niewybredny, grubiański; prostacki, uproszczony. Wulgata łaciński przekład Biblii poprawiony i uzupełniony przez św. Hieronima ze
  • wulkanizacja -  wulkanizacja obróbka surowego (a. syntetycznego) kauczuku z siarką a. jej związkami dla zwiększenia jego elastyczności i wytrzymałości a. zmniejszenia plastyczności
  • wun -  wun birm., gubernator, namiestnik, naczelnik w Birmie
  • Wunderkind -  Wunderkind nm., cudowne dziecko, tj. wybitnie uzdolnione a. nad wiek rozwinięte umysłowo; por. enfant prodige. Wunderteam nm. + ang., sport. wspaniała, bezkonkurencyjna
  • Wunderwaffe -  Wunderwaffe "cudowna broń" (pociski dalekiego zasięgu V-1 i V-2, zastosowane przez Niemców w 2. wojnie świat.), która, wg obietnic propagandy hitlerowskiej, miała
  • Wunschtraum -  Wunschtraum psychol. sen o (spełnionych) marzeniach. Etym. - nm. 'marzenie; jw.'; Wunsch 'życzenie, pragnienie' od wünschen 'chcieć, pragnąć, życzyć sobie'
  • Wurlitzera organy -  Wurlitzera organy elektr. instrument muz. zbudowany podobnie jak fisharmonia z tą różnicą, że drgania języczków przetworzone są na drgania elektr., które pobudzają głośniki
  • Wuzak -  Wuzak wizualny odpowiednik Muzaka: demonstrowanie na ekranach w miejscach publicznych (na dworcach lotniczych, statkach wycieczkowych, supermarketach, samolotach) ciągle

Dobry tłumacz

Tłumaczenie językowe.

Lista tłumaczeń.